حضانت فرزند|پدر ومادر فرزندفوت شوند،حضانت اوباکیست؟

 

حضانت فرزند

اگرپدرومادر فرزند فوت شوند،حضانت اوبه عهده چه کسی است؟

در چنین شرایطی حضانت و فرزند به عهده جدّ پدری مانند پدر بزرگ ،عمو و اگر در قید حیات نباشند به عهده خانواده مادری می باشد . در صورتی که یکی از پدر و مادر فوت کنند حق حضانت با طرفی است که زنده است و دیگر فامیل هیچ حقی ندارند.

شرایط حضانت چیست

در قانون مدنی مادر تا سن هفت سال برای حضانت طفل اولویت دارد چه پسر باشد چه دختر .

حال اگر بعد از هفت سال بین پدر و مادر برای نگهداری طفل اختلاف به وجود بیاید دادگاه حضانت را تعیین می کند. اما در سال ۸۲ حضانت پسر تا دو سال و حضانت دختر تا هفت سال با مادر بود که اصلاح شد.

تعریف حضانت :

حضانت به معنی فرزند را حفظ کردن ، پرورش دادن و فرزند را به سینه چساندن است. حضانت به طور کلی به معنی انجام کارهایی است که بچه در انجام دادن آن کارها به افراد دیگری غیر خودش نیاز دارد.

حضانت در لغت :

در مفهوم لغوی حضانت یعنی نگهداری کردن ، نوازش کردن ، بردامن گرفتن و به امور نظافتی و بهداشتی فرزند رسیدن می باشد.

طبق ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی :

حضانت هم حق و هم تکلیف نسبت به والدین می باشد.از نظر حقوقی حضانت برای پدر و مادر حق می باشد در صورتی که یکی از والدین نسبت به حضانت سرپیچی کند طرف دیگر می تواند به وسیله دادگاه آن را خواسته و فرد متخلف را مجبور به انجام آن کند. علاوه بر اینکه حضانت حق است یک نوع تکلیف هم می باشد.

چون در هنگامی که مادر حضانت طفل را بدست آورد باید در نگهداری او و محافظت از طفل که لازمه ی حضانت است تمام تلاش خود را بکند.

 موارد زیر از مصادیق عدم مراقبت یا اخلاق نداشتن هر یک از پدر و مادر است :

۱٫ اعتیاد داشتن به مواد مخدر ، الکل و قمار

۲٫ به فساد اخلاقی و فحشا شهرت داشتن

۳٫ مبتلا بودن به بیماری های روانی طبق نظر پزشکی قانونی

۴٫ از طفل سوء استفاده کردن یا طفل را وادار کردن به ورود در مشاغل ضد اخلاقی مثل فساد و فحشا ، تکدی گری ( گدایی کردن ) ، قاچاق خارج از حد متعارف ضرب و جرح را تکرار کردن

۵٫ به هر علتی اگر پدر و مادر طفل در یک منزل ساکن نباشند و هر کدام که تحت حضانت او فرزند نیست ، حق ملاقات کردن طفل خود را دارد.

۶٫ در صورتی که پدر و مادر با هم اختلاف داشته باشند تعیین زمان و مکان و سایر جزئیاتی که به ملاقات طفل مربوط می شود با دادگاه است.

۷٫ طفل را بدون علت قانونی نمی توان از پدر و مادری که حضانت با او است را گرفت والدین در حد توانایی که دارند باید به تربیت اطفال خود رسیدگی کنند.

طبق ماده ۱۱۷۹ قانون مدنی :

پدر و مادر می توانند فرزند خود را تنبیه کنند ولی در حدی که لازمه ی ادب او باشد نه بیشتر. برای سپردن کودک به یکی از والدین به نیاز و مصلحت کودک و علاقه کودک که به چه کسی دارد باید توجه بیشتری شود درسته کودک در سطحی نیست که مصلحت خود را تشخیص دهد ولی در مدت زمانی که با یکی از والدین خود زندگی می کند با طرف دیگر ملاقات دارد.

براساس ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی :

مادر در صورتی که حضانت طفل با اوست ، با کس دیگر ازدواج کند حق حضانت از مادر گرفته می شود و به پدر حضانت داده می شود :

الف) مادران برای از دست ندادن حضانت فرزند خود ازدواج خود را به تاخیر می اندازند.

ب) در هنگامی که مادر ازدواج خود را به تاخیر می اندازد تامین هزینه فرزند با خود می باشد

ج) البته نفقه فرزند بر عهده ی پدر است ولی چون هزینه ها بالاست. باز هم مادر برایش مشکل می باشد.

د) در بعضی از کشورهای دیگر فامیل هم مانند عمه، عمو ، دایی ، خاله هم می توانند کودک را ملاقات کنند ولی در ایران حق ملاقات پدر و مادر می باشد.

نکات مهم در مورد حضانت

 

نکات مهم در مورد حضانت فرزند در قانون این گونه است که هریک از پدر و مادر باید شرایط را برای داشتن حضانت دارا باشند.در این مقاله به بررسی ای نکات پرداخته ایم

شرایط حضانت فرزند

حضانت در لغت، پرورش و نگهداری از کودک معنا می‌گیرد که همان طور که پیش تر گفته شد در قانون جدید حمایت از خانواده و قانون مدنی نیز به اهمیت این موضوع پرداخته شده است. لازم به ذکر است که از دید قانونی حضانت بیشتر به جنبه‌های رسیدگی و پرورش جسم کودک تاکید دارد و چندان موارد تربیتی و پرورش اخلاقی را در بر نمی‌گیرد.  در صورت نیاز به وکیل فرم زیر را پر کنید

سن حضانت طفل

با استناد به قوانین جمهوری اسلامی ایران، بلوغ فرزندان عامل محدودیت سنی حضانت در نظر گرفته شده است. به طور کلی شرایط حضانت فرزند پیش از طلاق زوجین بر عهده هر دوی ان‌ها می‌باشد، مگر اینکه یکی از زوجین فوت کند و یا از قبول مسئولیت سرباز زند. بر طبق قانون برای دختران ۹ سالگی و برای پسران ۱۵ سالگی به عنوان سن حضانت در نظر گرفته شده است. در این مدت هیچ کدام از والدین که حضانت فرزند به آن واگذار شده است، نمی‌توانند مسئولیت‌های خود را در قبال فرزند ترک نمایند.

بطور کلی حضانت فرزندان بر عهده والدین خواهد بود. مگر در شرایط خاصی که عدم صلاحیت یکی از والدین و یا هردوی آنها برای شرایط حضانت فرزند به صورت قانونی تائید شود.

شرایط حضانت فرزند بعد از طلاق زوجین

پس از طلاق زوجین از یکدیگر اولویت نگهداری از فرزندان تا سن ۷ سالگی دختر و پسر بر عهده مادر خواهد بود. پس از سن ۷ سالگی فرزندان حضانت آن‌ها به دست پدر خواهد بود. در صورتی که والدین بر سر حضانت فرزندان با یکدیگر با مشکل مواجه شوند، دادگاه در مورد شرایط حضانت فرزند به صورت قانونی تصمیم خواهد گرفت.

شرایط حضانت فرزند بعد از طلاق توافقی 

با استناد به ماده ۲۹ قانون حمایت از خانواده، دادگاه موظف است در مورد حضانت فرزندان در هر نوع طلاقی تصمیم گیری کند. چنانچه زوجین به دنبال طلاق توافقی باشند و دختری کمتر از ۹ سال سن و پسری کمتر از ۱۵ سال داشته باشند باید در مورد حق حضانت فرزندان، میزان ملاقات طرف مقابل با فرزندان، پرداخت نفقه فرزندان و میزان نفقه به توافق برسند.

شرایط حضانت فرزند بعد از فوت والدین 

بر طبق قانون در صورت فوت یکی از والدین، حضانت فرزند بر عهده والد زنده خواهد بود. یعنی در صورت فوت پدر، مادر حضانت طفل را بر عده خواهد گرفت. البته در صورتی که دادگاه پس از دادخواست ولی قهری، مادر را دارای صلاحیت لازم برای حضانت از فرزند نداند، حضانت از وی گرفته می‌شود.

در شرایطی که هر دو والدین کودک از دنیا رفته باشند، مسئولیت نگهداری از فرزند بر عهده جد پدری خواهد بود. در صورت فقدان جد پدری، نزدیک‌ترین خویشان به ترتیب ارث این مسئولیت را بر عهده خواهند گرفت.

نکات مهم در مورد حضانت:

-در صورت فوت پدر،حضانت طفل با مادر است هر چند این طفل جد پدری یا قیم داشته باشد، مگر در صورت عدم صلاحیت مادر.

-فرزند دختر تا ۹ سال قمری و فرزند پسرتا ۱۵ سال قمری تحت حضانت والدین خود هستند.

-فرزند دختر پس از اتمام سن ۹ سالگی و فرزند پسر پس از اتمام سن ۱۵ سالگی در تعیین محل زندگی خود نزد پدر یا مادر مختار می‌‌باشند.

-پدر یا مادری که حضانت طفل به آنها دادہ شدہ حق ندارند طفل را به محلی غیر از محل اقامت طرفین یا خارج از کشور ببردحتی تنهایی ،مگر با کسب اجازہ از دادگاہ.

-اگر در صورت مشکل اخلاقی پدر یا مادری که طفل در حضانت اوست سلامت روانی و جسمی طفل دست خوش خطر قرار گیرد دادگاہ برای حضانت طفل تصمیم لازم را خواهد گرفت.

با ارجاع هر پرونده پس از بررسی اولیه از میان وکلای خبره به وکیل متخصص در آن امور ارجاع میگردد :

اسامی وکلای وکیل نوین :

۱ – وکیل محمد باقر بهروش ( قاضی بازنشسته )

۲ – وکیل دکتر حمید رضا گوهریان ( عضو هیئت علمی دانشگاه استاد و مدیر گروه دانشکده حقوق) 

 

 

شرایط تغییر حضانت

شرایط تغییر حضانت

چنانچه در اثر عدم مواظبت و یا انحطاط اخلاقی پدر و مادری که طفل تحت حضانت او است. صحت جسمی یا تربیت اخلاقی طفل در معرض خطر باشد دادگاه می تواند با تقاضای بستگان،قیم و یا رئیس حوزه قضائی ترتیب مقتضی دیگری را برای حضانت کودک اتخاذ نماید .

مواردی که می تواند از مصادیق تغییر حضانت باشد؟

اعتیاد زیان آور به الکل،مواد مخدر،قمار

اشتهار به فساد اخلاق و فحشاء

ابتلاء به بیماری روانی به تشخیص پزشکی قانونی

سوء استفاده از طفل یا احیار او به ورود به مشاغل ضد اخلاقی

مانندفساد،فحشاء،تکدیگری،قاچاق

تکرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف

حضانت فرزندانی که پدرشان فوت نموده اند:

حضانت فرزندان صغیر یا محجوری(حجری که متصل به زمان صغر باشد) که پدرشان به مقام والای شهادت رسیده یا فوت نموده باشند با مادران آنها است،مگر آنکه عدم صلاحیت آنان با حکم دادگاه ثابت شده باشد. تعیین هزینه متعارف جهت حضانت با دادگاه است و ازدواج مادر نیز مانع از ادامه حضانت او نمی شود.

ضمانت اجرای ممانعت از اجرای حکم دادگاه چنانچه به حکم دادگاه حضانت و نگهداری طفل بر عهده کسی قرار گیرد و پدر یا مادر یا هر شخص دیگری مانع از اجرای حکم شود یا از استرداد طفل خودداری نماید،دادگاه تا زمان اجرای حکم شخص ممتنع را بازداشت می نماید .

نظریه فقهای امامیه درباب حضانت

برخی از فقها بر آنند که حضانت یک حق فردی است و از اینرو قابل اسقاط و انتقال می‌باشد و می‌توان آن را عوض در طلاق خلع قرار داد و نمی‌توان دارنده حق را به تکفل ملزم کرد مگر اینکه نگهداری طفل به وسیله شخص دیگری ممکن نباشد. بنابراین نظریه، مادر می‌تواند در ازای حضانت مطالبه اجرت کند، زیرا این کار تکلیفی برای او به شمار نمی‌آید.

دسته دیگری از فقهای امامیه معتقدند حضانت هم حق و هم تکلیف است؛ بنابراین دارنده حضانت چون وظیفه خود را انجام می‌دهد، نمی‌تواند در مقابل آن مطالبه اجرت کند.

نظریه سوم این است که حضانت نسبت به مادر حق و در مورد پدر هم حق و هم تکلیف است.

از مجموع روایات و کلمات فقیهان راجع به حضانت این نکته مسلم است که فرزند تا رسیدن به سن بلوغ باید تحت حضانت قرار گیرد و به عهده گرفتن این حضانت، به عهده هر دوی والدین تکلیف است همانگونه که حق هر یک از طرفین هم هست؛ و هر یک از والدین برای استفاده از این حق در یک مقطع زمانی اولویت دارد. بنابراین یکی از والدین أحق می‌گردد بدون اینکه اصل حق دیگری به واسطه اولوّیت و أحقیت طرف مقابل از بین برود و ساقط شود؛ و با توجه به اینکه أحق بودن امری نسبی بوده و زمانی معنی پیدا می‌کند که هر دو صلاحیت نگهداری داشته باشند؛ و هرگاه صلاحیت یکی از والدین از بین برود خود به خود، این حق نسبت به فرد موجود مستقر می‌شود.

حضانت بعد از مرگ یکی از والدین

بنابراین در صورت فوت یکی از ابوین حضانت طفل با آن که زنده است خواهد بود هر چند متوفی پدر طفل بوده و برای او قیم معین کرده باشد. مرحوم صاحب جواهر می‌فرماید: هرگاه یکی از ابوین بمیرد، فرد باقی مانده بلا معارض می‌ماند.

بنابراین نباید با گرفتن فرزند و خارج کردنش از تحت حضانت او به وی ضرر وارد نمود بلکه ظاهر نصوص وارده نیز همین است؛ چه اینکه در آن نصوص به أحقیت مادر و در مورد پسر تا زمان از شیر گرفتن و دختر تا ۷ سالگی اشاره شده است و از آن پس، حق تقدم با پدر است؛ بنابراین اصل حق حضانت برای والدین ثابت و مسلم است و لیکن در هر دوره‌ای یکی بر دیگری مقدم است و أحقیت زمانی معنی دارد که هر دو زنده باشند و در صورتی که یکی بمیرد حق فقط برای صاحب حق وجود دارد و فرض أحقیت در این فرض معنی ندارد و ظاهر همین معنی موجب اتفاق نظر فقها، در این مسأله شده است.

حضانت بعد از طلاق

متأسفانه با بالا رفتن آمار طلاق یکی از مسائل مهمی که بسیاری از زن و شوهر ها پس از طلاق با آن روبرو می شوند ، مسأله حضانت کودک است. هر یک از طرفین می خواهند این یادگار مشترک زندگی شکست خورده را پیش خود نگه دارند تا شاید با مهر و علاقه این کودک بتوانند دردها و رنجهای جدایی را زودتر فراموش کنند . برای آنها جدایی همزمان از همسر و فرزند دردناک ترین خاطره زندگی است که هرگز نمی توانند با آن کنار بیایند و برای همین تلاش می کنند پس از جدایی از جدایی از فرزند جلوگیری کنند و حضانت را به عهده گیرند . با توجه به اهمیت موضوع ، در مقاله زیر به بررسی این موضوع می پردازیم .

حضانت یعنی نگاهداری و مراقبت جسمی ، روحی ، مادی و معنوی اطفال و تعلیم و تربیت آنها که به موجب ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی ایران هم حق و هم تکلیف والدین است . یعنی این که والدین حق دارند حضانت و سرپرستی کودک خود را به عهده گیرند و قانون جز در موارد استثنایی نمی تواند آنها را از این حق محروم کند و از سوی دیگر آنها مکلف هستند تا زمانی که زنده هستند و توانایی دارند ، نگهداری و تربیت فرزند خویش را به عهده گیرند .

در حضانت آنچه از همه مهمتر است مصلحت کودک است و به این ترتیب قانون ابتدا مصالح او را در نظر می گیرد و سپس حق پدر و مادر برای نگهداری کودکشان را . در این صورت حتی اگر مصلحت طفل ایجاب کند که پیش هیچکدام از پدر و مادرش نباشد ، دادگاه رأی می دهد که کودک به شخص ثالثی سپرده شود .

حضانت بر اساس قانون مدنی مصوب ۱۳۱۴

اگر چه قانون مدنی مصوب ۱۳۱۴ ماده ۱۱۶۹ بیان می کرد حضانت فرزند پسر تا ۲ سالگی و دختر تا ۷ سالگی به مادر سپرده شده و پس از انقضای این مدت حضانت با پدر است ؛ اما با اصلاحیه مصوب سال ۸۲ که به تصویب مجمع تشخیص مصلحت رسید ، برای حضانت و نگهداری طفل که پدر و مادر او از یکدیگر جدا شده اند ، مادر تا ۷ سالگی ( پسر یا دختر فرقی ندارد ) اولویت دارد و پس از آن با پدر است البته این تبصره هم به اصلاحیه افزوده شده است که پس از ۷ سالگی هم در صورتی که میان پدر و مادر درباره حضانت اختلاف باشد ، حضانت طفل با رعایت مصلحت کودک و به تشخیص دادگاه است.

جا به جا کردن کودک از مکانی به مکان دیگر

مسافرت تا اطلاع ثانوی با اطلاع پدر است طلاق ، تنها رابطه زن و شوهری را از میان می برد ؛ اما رابطه پدر و فرزندی یا مادر و فرزندی را از بین نمی برد . این ارتباطی دایمی و ابدی است و بنابراین هیچ کس نمی تواند پدر یا مادر را از ملاقات با فرزندش منع کند . به این جهت است که طبق قانون نمی توان بدون اجازه طرف مقابل ، فرزند را از کشور خارج کرد و حتی از شهری به شهر دیگر برد مگر این که مصلحت طفل ایجاب کند و دادگاه اجازه بدهد . البته برای سفرهای زیارتی ، هرچند پدر ناراضی باشد ، دادگاه اجازه خواهد داد . طبق قانون ، محل نگهداری طفل آخرین محل اقامت پیش از طلاق است.

طبق تبصره ۱ ماده ۱۴ قانون حمایت خانواده ۱۳۵۳ ، « پدر یا مادر یا کسانی که حضانت طفل به آنها واگذار شده ، نمی توانند طفل را به شهرستانی غیر از محل اقامت مقرر بین طرفین یا غیر از محل اقامت قبل از وقوع طلاق یا به خارج از کشور بدون رضایت والدین بفرستند ؛ مگر در صورت ضرورت با کسب اجازه از دادگاه » .

تکلیفی برای پدر و مادربه موجب ماده ۱۱۷۲ قانون مدنی ، پدر و مادر مجبورند در مدتی که حضانت طفل به عهده آنهاست ، حق ندارند از نگاهداری او امتناع کنند اما در صورت امتناع ، قاضی دادگاه به تقاضای قیم یا آشنایان طفل و حتی اشخاص دیگر با تقاضای دادستان والدین طفل را مجبور به نگاهداری او می کند ؛ اما در صورتی که اجبار آنها به این کار ممکن یا مؤثر نباشد ، حضانت را به خرج پدر و هرگاه پدر فوت شده باشد ، به خرج مادر تأمین کند .

زمان ملاقات

طبق ماده ۱۱۷۴ قانون مدنی ، « هر یک از ابوین که طفل تحت حضانت او نیست ، حق ملاقات طفل خود را دارد . تعیین زمان و مکان ملاقات و سیر جزئیات مربوط به آن در صورت اختلاف بین ابوین با محکمه است » .

بنا به این ماده ، هرکدام از والدین این حق را دارند که در فواصل معین با کودک خود ملاقات کنند و حتی فاسد بودن مادر یا پدر هم باعث نمی شود از ملاقات وی با فرزندش جلوگیری شود . در صورتی که میان پدر و مادر درباره مدت ملاقات و نحوه آن توافق شده باشد ، طبق همان توافق عمل می شود . اما در هر صورت توافق نشدن ، دادگاه در حکم خود مدت ملاقات و نحوه آن را برای کسی که حق حضانت ندارد ، معین می کند .

معمولاً دادگاه ها یک روز یا دو روز از آخر هفته را به این امر اختصاص می دهند و گفته می شود ملاقات بیش از این با شخصی که حضانت را به عهده ندارد ، موجب اختلال در حضانت و دوگانگی در تربیت کودک می شود . اما سلب کلی حق ملاقات از پدر یا مادری که حضانت به عهده او نیست برخلاف صراحت ماده قانون مدنی است و دادگاه نمی تواند حکم به آن بدهد . با این حال اگر ملاقات با پدر یا مادری که حضانت به عهده او نیست واقعاً برای مصالح کودک مضر باشد ، دادگاه می تواند مواعد ملاقات را طولانی تر کند و مثلاً به جای هفته ای یک بار ، ماهی یک بار یا هر شش ماه یک بار تعیین کند یا ملاقات با حضور اشخاص ثالث باشد.

حق ملاقات

در صورتی که به علت طلاق و یا هر علت دیگری ابوین در یک منزل سکونت نداشته باشند دادگاه برای هر یک از ابوین که طفل تحتت حضانت او نیست حق ملاقات تعیین و تعیین جزئیات این ملاقات با دادگاه خانواده می باشد.

وکیل نوین سایت معرفی وکیل تخصصی در کشور

وکیل نوین با گروه متخصص وکلا در کشور با تخصصی کردن پرونده ها گام مهمی در جهت موفقیت در دادگاه ها برداشته است ، با تماس و مراجعه هر شهروند ایرانی  به شماره های اعلام شده بلافاصله تشکیل پرونده گردیده و وکیل متخصص در آن حیطه متناسب با نوع پرونده شما معرفی میگردد .در حین روند پرونده به پیگیری های مختلف توسط وکلا و کارشناسان دیگر نظر سنجی هایی صورت میپذیرد که در صورت عدم رضایت شما وکیل معین شده بر روی پرونده تعویض میگردد ، این امر باعث میشود علاوه بر بالا بردن تسریع در روند پرونده وکیل معین شده دارای تجارب بالا و پاسخگویی مناسب به موکل را دارا باشد .