صدور چک دروجه حامل ممنوع است

صدرو چك در وجه حامل  از تاريخ 21 آذر 99 ممنوع خواهد بود و هرگونه نقل و انتقال چك بايد در سامانه چكاوک ثبت شود.(صدور)برطبق اين اساس هرچك كه صادر ميشود در سامانه ذكر شود و ديگر ظهرنويسي و پشت نويسي در پشت چك ممنوع خواهد بود .(صدور چك در وجه حامل ممنوع است)

نكات قابل توجهي  كه بايد در سامانه  چكاوك انجام گيرد

1-ذكر كردن شماره چك و مبلغ و تاريخ آن توسط دارنده چك در سامانه.2-ثبت كردن نام طرف گيرنده چك در سامانه چكاوکاگر نقل انتقال چك در سامانه چكاوک ذكر نشود هيچ گونه انتقالي صورت نخواهد گرفت .اگر شخصي كه گيرنده چک است  ميخواهد چک را به نفر سومي انتقال دهد حتما بايد در سامانه چكاوك آن را ذكر كند.

در لايحه اين ماده گفته شده است :تبصره چهار(4) ماده چهارده(14)  قانون صدور چك آمده است

تبصره چهار :صدور و تحویل چکهای تضمین‌شده توسط بانکها به مشتری، مستلزم تکمیل برگه(فرم) درخواست توسط متقاضی در شعبه بانک در حضور متصدی بانکی، درج مشخصات دقیق گیرنده بر روی چک تضمین‌شده بر اساس ضوابط اعلامی توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و نیز ثبت علت درخواست صدور چک مذکور نزد بانک صادرکننده چک می‌باشد.(صدور چک در وجه حامل ممنوع است)

ماده21 قانون صدور چک

در مورد سامانه صياد اين چنين گفته است :اين سامانه از اشخاص ورشكسته،معسر از پرداخت محكوم به، يا داراي چک برگشتي كه رفع سوء اثر نشده از دريافت دسته چك و صدور چك جديد در سامانه صياد و استفاده از چک موردي جلوگيري كرده است .هم چنين اين سامانه امكان استعلام آخرين وضعيت صادر كننده چک شامل:سقف اعتبارمجاز،سابقه چک برگشتي در سه سال اخير و ميزان تعهدات چک هاي تسويه نشده را صرفا براي اشخاصي كه قصد دريافت چك را دارند فراهم مي كنند.

تبصره يك ماده 21

درمورد چک هايي كه پس از گذشت دو سال از لازم الاجرا شدن اين قانون صادر ميشوند ،تسويه چك در سامانه چكاوک طبق مبلغ و تاريخ مندرج در سامانه و در وجه دارنده نهايي چك صادر و براساس استعلام از سامانه صياد انجام خواهد شد .اگر مالكيت آنها در سامانه صياد ثبت نشده باشد مشمول اين قانون نبوده و بانك ها موظف اند از پرداخت وجه آنها خودداري نمايند. 

سامانه صياد جايگزين پشت نويسي خواهدبود.

(صدور چک در وجه حامل ممنوع است)

در صورت نیاز به وکیل فرم زیر را پر نمائید.

قبل از این که به جنبه حقوقی و کیفری و ثبتی چک اشاره کنیم؛ چک چیست؟ چک برگه ایی است که صادر کننده به بانک محال علیه دستور پرداخت تمام وجه و بخشی از وجه و پولی را که وی نزد بانک به عنوان سپرده دارد، را به دارنده چک می دهد.

حال سوال این است اگر فردی با علم به این که در حسابش پول ندارد و یا به انگیزه های دیگر اقدام به صدور چک بلا محل کند، آیا این فرد مجرم است و مجازات دارد؟

1. مجازات صدور چک بلا محل کیفری و جنبه جزایی آن

چک بلا محل و چک برگشتی چیست؟ چکی است که یا به دلیل عدم موجودی یا کسری موجودی و یا به دلیل عدم مطابقت امضاء غیر قابل وصول باشد.

باید گفت در قانون صرف صدور چک بلا محل به انگیزه های مختلف (مثل نداشتن پول تو حساب یا کم بودن موجودی و یا مطابقت نداشتن امضا صاحب چک بر روی چک و …) جرم محسوب می شود  و قانون صدور چک بلا محل را جرم مادی دانسته است.

جرم مادی چیست؟

صدور چک بلا محل جرم مادی است به این معنا که نیازمند احراز قصد و سوء نیت مجرمانه نیست. یعنی همین که فرد اقدام به صدور چکی نماید که قابلیت وصول را نداشته باشد، مرتکب جرم شده است و نیازی به آشکار شدن سوءنیت وی نیست.

مجازات صدور چک بلا محل در قانون صدور چک بدین گونه آمده است و ماده 7 قانون صدور چک مقرر داشته است: هر کس مرتکب تخلف مندرج در ماده 3 گردد، به حبس تعزیری از شش ماه تا دو سال (حبس تعزیری درجه 6) و حسب مورد جزای نقدی معادل یک چهارم تمام وجه چک یا یک چهارم کسر موجودی هنگام ارائه چک به بانک محکوم خواهد شد و باید اظهار داشت صدور چک از حساب مسدود در حکم صدور چک بلا محل است؛ چرا که طبق ماده 10 قانون چک هر کس با علم به بسته بودن حساب بانکی خود به هر علتی مبادرت به صدور چنین چکی نماید، به حداکثر مجازات مندرج در ماده 7 (یعنی دو سال حبس) و ممنوعیت از داشتن دسته چک محکوم خواهد شد و چنین جرمی غیر قابل تعلیق است و یک جرم عمدی محسوب و منوط به احراز سوء نیت و علم و آگاهی مرتکب به بسته بودن حساب بانکی خود در زمان صدور چک می­ باسد.

در هنگام صدور چک بلامحل آیا شخص حقیقی در کنار شخص حقوقی مسئولیت کیفری دارد؟

بله؛ کسانی که خود را منتسب به اداره حقوقی یا شخص حقوقی می­ دانند و در راستای منافع آن فعالیت می کنند، هر گاه اقدام به صدور چک بلامحل کنند. در کنار شخص حقوقی مسئولیت کیفری خواهد داشت. به تعبیر دیگر، مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی مانع مسئولیت کیفری شخص حقیقی نیست.

1.1. نحوه شکایت کیفری از صادر کننده چک برگشتی و چک بلامحل

صادرکننده چک کسی است که چکی را صادر می­کند و تاریخی را که بر روی چک مندرج میکند باید در همان تاریخ نزد بانک محال علیه پول و وجه نقد یا اعتبار داشته باشد. و صادر کننده چک هنگام صدور چک نکاتی را باید مد نظر داشته باشد، از جمله این که در هنگام تاریخ وصول چک در تاریخ مقرر توسط دارنده چک، صادر کننده نباید دستور عدم پرداخت آن را به بانک محال علیه بدهد. و همین طور امضایی که صادر کننده چک بر روی چک زده است باید با نمونه امضای وی در بانک مطابقت داشته باشد؛ چرا که اگر با گواهی امضا مطابقت نداشته باشد و یا این که اگر چک خط خوردگی یا قلم خوردگی داشته باشد، بانک از پرداخت پول به دارنده چک خودداری می­کند.

چنان که ماده 3 قانون چک مقرر داشته است: «صادر کننده چک باید در تاریخ صدور معادل مبلغ چک را در بانک محال علیه وجه نقد یا اعتبار داشته باشد و نباید تمام یا قسمتی از وجهی را که به اعتبار آن چک صادر کرده است، را بانک خارج کند و یا دستور عدم پرداخت آن را بدهد و نیز به دلیل عدم مطابقت امضا و یا قلم خوردگی در متن چک یا اختلاف در مندرجات چک و امثال آن، از وجه چک خودداری کند. و اگر شرطی برای پرداخت ذکر شده باشد، بانک به آن شرط ترتیب اثر نمی­ دهد»

لذا وقتی که صادر کننده چک برگه چکی را صادر می کند و آن را به دارنده چک می دهد، دارنده چک به بانک مراجعه می کند و مطلع می شود که صاحب چک که همان صادر کننده چک باشد پولی در حسابش ندارد یا کمبود موجودی دارد. حال دارنده چک باید چه کاری انجام دهد؟ آیا حق شکایت کیفری دارد یا نه؟

دارنده چک برای این که بتواند شکایت کیفری علیه صادر کننده چک مطرح کند دو تا 6 ماه زمان دارد؛ الان می پرسی چطوری دو تا 6 ماه زمان داره برای شکایت؟

1. دارنده چک باید ظرف مدت 6 ماه از تاریخ صدور چک نسبت به گواهی عدم پرداخت از بانک اقدام کند . 6 ماه که فرصت شکایت کیفری دارد.

2. دارنده چک ظرف مدت 6 ماه از تاریخ دریافت گواهی عدم پرداخت حق شکایت کیفری برای او محفوظ است.

حق شکایت کیفری برای دارنده چک طبق ماده 11 قانون چک محفوظ است؛ لذا اگر دارنده چک تا 6 ماه از تاریخ صدور چک برای وصول آن به بانک مراجعه نکند یا ظرف 6 ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت شکایت نکند، دیگر حق شکایت کیفری نخواهد داشت و دارنده چک کسی است که اولین باز چک را به بانک ارائه داده است و بانکها هم موظفند به محض مراجعه دارنده چک هویت دقیق و کامل او را در پشت چک با ذکر تاریخ قید نمایند.  اگر بعد از برگشت چک توسط بانک، چک به کسی دیگری منتقل شود، حق شکایت کیفری نخواهد داشت، مگر این که دارنده چک فوت کند که در این صورت ورثه دارنده چک می توانند علیه صادر کننده چک شکایت کیفری مطرح کنند.

اگر دارنده چک (شاکی) بعد از شکایت کیفری علیه صادر کننده چک، چک را به شخص دیگری انتقال بدهد، شکایت و تعقیب کیفری باقی هست یا متوقف می شود؟ در جواب باید گفت که تعقیب کیفری متوقف می شود.

باید گفت در شکایت کیفری دارنده چک می تواند با مراجعه به دادسرای محل و حوزه قضایی که بانک مورد نظر در آن حوزه قرار دارد، مراجعه و نسبت به تنظیم شکایت کیفری اقدام کند.

برای مثال اگر چکی در بانک همدان صادر شده باشد، و بر اساس گردش در تهران آمده باشد، شاکی و دارنده چک باید اعتراض خود را در دادسرای همدان انجام دهد. و شاکی برای شکایت باید اقدامات زیر را انجام دهد:وکیل چک در مشهد

1. کپی برابر با اصل چک

2. کپی برابر با اصل گواهی عدم پرداخت

3. تنظیم شکایت و ابطال تمبر و محاسبه هزینه شکایت کیفری چک های بلامحل بر اساس مبلغ آن

نکته قابل توجه این که وجود چک در دست صادر کننده چک نشان از پرداخت وجه چک به شاکی و انصراف او از شکایت کیفری است.

دارنده چک علیه ظهر نویسان می تواند شکایت کیفری مطرح کند یا نه؟ به عنوان مثال حسن چکی را در وجه علی صادر می­کند و حسین پشت چک را ظهر نویسی می­­ کند و چک به علت عدم موجودی یا دلایل دیگر قابلیت وصول را پیدا نمی­ کند و علی از بانک گواهی عدم پرداخت ( برگشت زدن چک) را درخواست می­کند و بانک هم با تصریح علت عدم پرداخت، گواهی عدم پرداخت صادر می­ کند، در اینجا باید گفت علی (دارنده چک) فقط حق شکایت کیفری از حسن را دارد. و یا برای مثال اگر چک 10 دست چرخید فقط حق شکایت کیفری علیه صادر کننده چک مطرح است و بقیه مسئولیت کیفری ندارند هر چند که مسئولیت مدنی دارند.

1. 2. مجازات دستور عدم پرداخت وجه چک از سوی صادر کننده چک

سوال به این صورت مطرح می شود که اگر بعد از صدور چک، صادر کننده چک را گم نمود یا چک به سرقت رفت و یا به طریق کلاهبرداری چک از او گرفته شد، اولین اقدامی که صادر کننده چک باید انجام دهد چیست؟ و نیز اگر بدون دلیل دستور عدم پرداخت وجه چک را به بانک محال علیه بدهد، چه مجازاتی دارد؟

در جواب باید گفت در موارد مانند مفقودی، سرقت، جعل  و یا کلاهبرداری و یا خیانت در امانت،  اولین اقدام صادر کننده چک  دستور عدم پرداخت چک  به بانک محال علیه می­ باشد، یعنی صادر کننده چک به بانک اعلام می­ کند که چنین چک با چنین مشخصاتی را پرداخت نکند، و بانک محال علیه هم پس از احراز هویت دستور دهنده حداکثر ظرف مدت یک هفته از پرداخت چک خودداری می­ کند و صادر کننده چک باید ظرف مدت مزبور، گواهی مراجع قضایی را مبنی بر سرقت، جعل، مفقودی و یا کلاهبرداری را به بانک محال علیه ارائه دهد. در غیر این صورت پس از انقضا مهلت مذکور بانک از محل موجودی به تقاضای دارنده چک وجه آن را پرداخت می­ کند.

اما اگر معلوم شود که صادر کننده بدون دلیل موجه دستور عدم پرداخت را صادر کرده است، علاوه بر پرداخت وجه، به  مجازات حبس از 6ماه تا دو سال و جزای نقدی تا یک چهارم کسری موجودی در هنگام ارائه چک به بانک و کلیه خسارات وارده به دارنده چک محکوم می­شود. چنان که در ماده 14 قانون اصلاحیه چک بدان اشاره شده است.

1. 3. گذشت شاکی قبل و بعد از صدور حکم از متهم (چک بلامحل قابل گذشت)

هرگاه قبل از صدور حکم قطعی شاکی گذشت نماید و یا این که متهم وجه چک و خسارت تاخیر تأدیه را پرداخت کند و یا در صندوق دادگستری یا اجرای ثبت تودیع کند، مرجع رسیدگی قرار موقوفی تعقیب صادر خواهد کرد. و صدور قرار موقوفی تعقیب در دادگاه کیفری مانع از آن نیست که دادگاه نسبت به سایر خسارات مورد مطالبه رسیدگی و حکم صادر کند.

هرگاه پس از صدور حکم قطعی، شاکی گذشت کند و یا این که محکوم علیه ترتیب پرداخت آن را بدهد، اجرای حکم متوقف می­ شود. و محکوم علیه فقط ملزم به پرداخت معادل یک سوم جزای نقدی مقرر در حکم خواهد بود که به دستور دادستان به نفع دولت وصول خواهد شد.

2. جنبه و شیوه حقوقی وصول چک برگشتی (چک بلامحل حقوقی) و نحوه دادخواست حقوقی و مطالبه وجه چک

در جنبه حقوقی چک هیچ گونه خبری از زندان و مجازات نیست، بلکه دارنده چک به عنوان خواهان و صادر کننده چک به عنوان خوانده در دادگاه حضور و دفاعیات خود را به دادگاه ارائه می­دهد و با توجه به محتویات پرونده و ادله موجود و از آن جایی که چک از اسناد لازم الاجرا است، صادر کننده به پرداخت وجه چک همراه با خسارت تاخیر تادیه و پرداخت هزینه دادرسی محکوم می­ شود.

لذا دارنده چک می­تواند محکومیت صادر کننده چک را نسبت به پرداخت کلیه خسارت و هزینه های وارد شده که مستقیما به طور متعارف در جهت وصول طلب خود از ناحیه وی متحمل شده است، را از دادگاه تقاضا کند و منظور خسارت تأخیر تأدیه بر مبنای نرخ تورم از تاریخ چک تا زمان وصول آن است که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام شده است.

آیا وقتی حکم قطعی شد و ابلاغیه از اجرای احکام برای محکوم علیه صادر شد، و او اقدامی در جهت پرداخت انجام نداد. زندانی می­ شود؟ آیا می­ شود کاری کرد که صادر کننده چک (محکوم علیه) به زندان نیفتد؟

در جواب قسمت اول سوال باید گفت بله؛ چرا که محکوم علیه طبق ماده 2 قانون محکومیت های مالی و عدم پرداخت چک ممکن است به زندان بیفتد. در جواب قسمت دوم سوال باید گفت بله می­ توان دادخواستی ارائه نمود به شعبه اجرای احکام، که مانع رفتن به زندان محکوم علیه شد. یعنی دادخواستی خطاب به شعبه اجرای احکام مطرح نمود که دیگر محکوم علیه (صادر کننده چک) به زندان نرود، و یا اگر محکوم علیه در زندان هست از زندان آزاد شود. لذا اگر نیازمند وکیل هستید در هر کجای کشور که هستید، موسسه راه امید با بهره گیری از وکلای متخصص آماده قبول وکالت و مشاوره به کاربران می­ باشد.

2. 1. ملاک ها و ضوابط ماهیت حقوقی چک

سوال این است که در چه مواردی چک جنبه و ماهیت حقوقی دارد؟

در ماده 13 قانون چک به طور صریح مواردی ذکر شده است که در این گونه موارد دارنده چک حق شکایت کیفری ندارد و فقط می­تواند مطالبه حقوقی نماید. این موارد عبارتند از :

1. در صورتی که چک وعده دار باشد. به این معنا که چک وعده دار به ان چکی می­ گویند که تاریخ صدور چک بر تاریخ مندرج در متن چک مقدم باشد، مانند این که صادر کننده چک را امروز صادر و امضا می­ کند اما تاریخ وصول و برداشت آن برای دارنده و ذینفع یک ماه بعد باشد، لذا به این گونه چک ها وعده دار می­ گویند.

و در دادگاه اصل بر این است که چک به روز است و غیر وعده دار است، اما صادر کننده چک باید تقدم و تأخر واقعی صدور چک و تاریخ مندرج در آن را با ارائه دلیل برای رفع اتهام از خودش ثابت کند.

2. چک بابت تضمین داده شده باشد مانند تضمین برای ایفای و انجام تعهد

3. چک به صورت سفید امضاء به دارنده چک داده شده باشد.

4. هرگاه ثابت شود چک بدون تاریخ صادر شده باشد

5. هرگاه معلوم شود چک بابت معاملات نامشروع (مانند خرید و فروش مشروبات الکی یا مواد مخدر) یا ربا صادر شده باشد. به عنوان مثال چک بلا محلی که بابت بهره ربوی صادر و تسلیم شده باشد، ذینفع می ­تواند دستور عدم پرداخت آن را به بانک محال علیه بدهد و طرح شکایت کند که در صورت اثبات ادعا، جرم صدور چک پرداخت نشدنی (چک بلامحل) به دلیل فقدان قابلیت انتساب، قرار موقوفی تعقیب صادر می­ شود؛ چرا که دارنده چک، دارنده واقعی آن نیست.

7. وصول چک منوط به تحقق شرط بوده باشد.

این گونه چک ها قابلیت تعقیب کیفری را ندارد و اما دارنده چک می­ تواند دادخواست حقوقی برای وصول چک را مطرح نماید.

3. وصول چک از طریق صدور اجرائیه مستقیم  و اجرای ثبت

نکته: در قانون جدید چک جهت صدور مستقیم اجرائیه برای چک های بلامحل نسبت به اصل مبلغ چک نیازی به طرح دعوای مطالبه وجه در محاکم دادگستری نیست و مستقیماً اجرائیه صادر می­ شود؛ چرا که قبلا اگر فردی چک بلامحل صادر می­ کرد، دارنده چک نمی­ توانست بدون دادخواست اموال صادر کننده چک را توقیف کند و باید دادخواست می­ داد تا حکم صادر شود. اما اکنون اداره اجرائیه دادگستری به چک های برگشتی ترتیب اثر می­ دهد و از طریق راهنمایی و رانندگی و اداره ثبت نسبت به توقیف اموال صادر کننده چک اقدام می ­کند.

طبق ماده 2 برای صدور اجرائیه چک باید عین چک و گواهی عدم پرداخت از طرف دارنده به اجرای ثبت محل تسلیم شود.

سوال این است که آیا مطالبه خسارت تاخیر تادیه چک های برگشتی از طریق صدور اجرائیه مستقیم توسط دادگاه امکان پذیر است یا مستلزم دادخواست است؟

بر اساس نظر شورای نگهبان خسارت تاخیر تادیه چک های برگشتی از طریق صدور اجرائیه مستقیم توسط دادگاه طبق ماده 23 قانون صدور چک امکان پذیر نیست و ذینفع می­ تواند خسارت تأخیر تادیه را از مراجع قضایی پیگیری کند.

طبق ماده 23 قانون چک، دارنده می ­تواند با گواهی عدم پرداخت از دادگاه صالح صدور اجرائیه نسبت به کسری مبلغ  و حق الوکاله وکیل طبق تعرفه را درخواست نماید و دادگاه مکلف است در صورت وجود شرایط زیر حسب مورد علیه صاحب حساب و صادر کننده اجرائیه صادر کند:

1. در متن چک وصل وجه آن منوط به تحقق شرطی نشده باشد.

2. در متن چک قید نشده باشد که چک بابت تضمین انجام معامله یا تعهد است.

3. گواهی عدم پرداخت به دلیل سرقت، جعل و کلاهبرداری (طبق ماده 14) صادر نشده باشد.

صادر کننده مکلف است ظرف مدت 10 روز از تاریخ ابلاغ اجرائیه بدهی خود را پرداخت کند، و یا ترتببی را برای پرداخت آن بدهد، یا مالی را معرفی کند که اجرای حکم را میسر کند، در غیر این صورت حسب درخواست دارنده، اجرای احکام دادگستری اجرائیه را طبق قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی به اجرا می­ گذارد و نسبت به استیفای مبالغ مذکور اقدام می­ کند.

4. وظایف بانک در مورد چک برگشتی و چک بلا محل چیست؟

هنگامی که چک به علت عدم موجودی یا کسری موجودی، عدم مطابقت امضا و یا قلم خوردگی قابل وصول نیست. بانک وظیفه دارد که در برگه مخصوص که مشخصات چک و هویت صادر کننده چک است، علت عدم پرداخت را با مهر و امضاء به دارنده چک تقدیم می­ کند؛ چنان که در ماده 4 قانون چک آمده است: اگر چک به هر علت قابل وصول نباشد، در این صورت به درخواست دارنده چک بانک محال علیه چک را برگشت و گواهی عدم پرداخت را در سامانه بانک مرکزی ثبت می­ کند و اقدام به گواهی عدم پرداخت که شامل کد رهگیری و مشخصات چک و صادر کننده چک و نشانی او  و علت عدم پرداخت می­ باشد، به دارنده چک تسلیم می­ کند. اگر گواهی عدم پرداخت فاقد کد رهگیری و فاقد مهر شخص حقوقی باشد، در مراجع ثبتی و قضایی ترتیب اثر داده نمی­ شود.

در صورتی که موجودی حساب صادر کننده چک کمتر از مبلغ چک باشد، به تقاضای دارنده چک همان مبلغ موجودی به او داده می­ شود، و دارنده هم با قید مبلغ دریافت شده در پشت چک آن را به بانک تسلیم می­ کند و بانک هم موظف است به درخواست دارنده چک کسری مبلغ چک را در سامانه یکپارچه بانک مرکزی وارد نماید و با دریافت کد رهگیری و درج آن در گواهی با مشخصات مذکور آن را به دارنده چک تحویل دهد . چک مزبور نسبت به مبلغی که پرداخت نشده است، بی محل محسوب می­ شود.

5. اثرات چک برگشتی

وقتی غیر قابل پرداخت بودن چک یا کسری مبلغ چک در سامانه بانک مرکزی ثبت می­ شود، پس از گذشت 24 ساعت بانک ها اقدامات زیر را نسبت به صاحب حساب اعمال می­ کنند.

1. عدم افتتاح حساب هر گونه حساب و صدور کارت بانکی جدید

2. مسدود کردن کلیه وجوه حساب ها و کارت های بانکی

3. عدم پرداخت هر گونه تسهیلات بانکی یا صدور ضمانت های ارزی

4. عدم گشایش اعتبار اسنادی ارزی یا ریالی

6. ارکان قانونی و مادی و روانی چک

از بین اسناد تجاری، قانون گذار به چک اهمیت ویژه ای را داده است و درست است که چک یک سند عادی محسوب می­ شود ولی در حکم سند لازم الاجرا است به گونه ای که این سند جایگزین پول شده است و در ماده 310 قانون تجارت مقررشده است که چک نوشته ای است که به موجب آن صادر کننده وجوهی را که نزد بانک محال علیه دارد کلا یا بعضا مسترد دارد.

رکن قانونی جرم چک در مواد 3 و 7 و 10 قانون اصلاحی 1382 آمده است و چون بیش از یک ماده قانونی در رابطه با یک جرم ضرورت پیدا کرده است، لذا رکن قانونی، چک بلا محل مرکب است.

رکن مادی عبارت از صادر کردن چک از حساب مسدود (طبق ماده 10 قانون چک) و یا برگشت چک به علت عدم موجودی یا کسری موجودی (طبق ماده 3 قانون چک) می باشد هر چند که قانون گذار پرداخت و عدم پرداخت وجه چک را در اختیار مسئولین بانک محال علیه یا مرجع قضایی گذاشته است.

رکن معنوی: همه حقوق دانان بر این امر که صدور چک پرداخت نشدنی جرم مادی صرف هستند و نیازی به رکن معنوی ندارد و عنصر معنوی (سوء نیت) چنین جرمی اثبات شده است و نیازی به اثبات از طرف شاکی ندارد. چرا که در صدور چک بلا محل اصل بر این است که سو نیت صادر کننده چک محرز و آشکار است.

7. مشخصات و مندرجات برگه چک و چک بانکی

در برگه چک یک سری مشخصات و مندرجاتی به صورت چاپی مندرج شده است. مانند شماره سری و سریال چک، نام صاحب حساب، نام بانک، شماره حساب صادر کننده چک، شعبه بانک، کد شعبه و بانک صادر کننده چک.. اما باید گفت یک سری مندرجات توسط دارنده چک باید تکمیل گردد مانند امضای صاحب حساب، تاریخ و مبلغ چک به عدد و حروف؛ و نیز این که مبلغ چک در وجه چه کسی صادر می­شود. برای این که این چک را بتواند هر شخصی دریافت کند و امکان دست به دست گشتن آن وجود داشته باشد، از واژه حامل (یعنی آورنده چک) استفاده می­ شود.

چک بانکی آن چکی است که بانک در وجه اشخاص حقیقی و حقوقی معین صادر می­ کند و معمولاً از آن تعبیر به چک بانکی بین بانک ها می­ شود. و شرایطی دارد:

1. صدور چک بانکی بین بانک ها در وجه حامل یا حواله ممنوع است.

2. چک بین بانکی با ظهر نویسی هم قابل انتقال است، البته با احراز هویت گیرنده نهایی وجه.

3. مدت اعتبار چک بین بانکی شش ماه از تاریخ صدور چک است. و بعد از گذشتن شش ماه از تاریخ صدور آن فقط در شعبه صادر کننده قابل وصول است.

4. وجه چک بین بانکی به صورت وجه نقد قابل پرداخت به متقاضی نیست؛ بلکه باید به حساب او منتقل شود.

8. اصلاحیه و قانون جدید چک

1. ممنوعیت صدور انتقال چک در وجه حامل و نیز ممنوعیت صدور آن به صورت فیزیکی

بر اساس تبصره 1 ماده 21 قانون مکرر الحاقی چک های صادر مکلف به تسویه حساب در سامانه چکاوک و طبق مبلغ و تاریخ مندرج در سامانه و در وجه دارنده نهایی هستند. بدین معنا که صادر کننده چک باید وارد سیستم چکاوک شود و از طریق سیستم مبلغ و دارنده چک را ثبت کند و بعد اقدام به صدور چک فیزیکی کند که در این صورت چک را نمی­ تواند در وجه حامل صادر کند. لذا اگر فرد چک برگشتی داشته باشد سامانه به او اجازه صدور چک جدید را نخواهد داد. حال اگر ذینفع و دارنده چک بخواهد آن را به کسی دیگری انتقال دهد، نمیتواند چک را ظهر نویسی و به دیگری انتقال دهد.بلکه اگر قصد انتقال آن را به دیگری داشته باشد باید وارد سامانه شده و با درج مشخصات کسی که میخواهد چک را به او منتقل کند، این کارا انجام دهد.

بنابراین اگر چکی در سامانه چکاوک ثبت نشود، یک برگه عادی محسوب می­ شود و مشمول قانون چک نخواهد بود و مزایای سند تجاری را ندارد. لذا بانک ها از پرداخت آن خود داری میکنند و فرد می­تواند با مراجعه به مراجع قضایی دادخواست مطالبه وجه دهد.

2. جلوگیری از صدور چک جدید، دریافت دسته چک برای افراد ورشکسته و معسر از پرداخت محکوم به و یا دارای چک برگشتی رفع سوء اثر نشده. (ماده 21 مکرر قانون چک).

3. ثبت انتقال چک در سامانه صیاد یه جای پشت نویسی فیزیکی و ایجاد امکان استعلام آخرین وضعیت صادر کننده چک و سابقه چک برگشتی در سه سال اخیر و میزان تعهدات چک های تسویه نشده برای دریافت کنندگان چک.

راههای برقراری ارتباط با ما:

تلفن ثابت:05136144644

تلفن همراه:09151026897

تلفن همراه:09026220322

بهترین وکیل چک

بهترین وکیل چک در سامانه وکیل نوین تونست به من کمک کنه که خیلی زود مبلغ چکم را بگیرم که مبلغ هنگفتی هم بود. شما هم اگر به وکیل چک نیاز داشتید، می‌توانید با بهترین وکیل چک در سامانه وکیل نوین ارتباط برقرار کنید.

تو این دوره و زمونه چک یکی از ابزارهای پرداخت محسوب می‌شه و کاربرد زیادی توی جامعه داره. اما گاهی بعضی از افراد بدون اینکه پولی توی حسابشون داشته باشن، چکی می‌کشن که بعدا پاس نمی‌شه و همین امر باعث می‌شه که امنیت معامله و اعتماد به چک بین مردم از بین بره. به همین دلیل، قانون‌گذار سعی کرده که جلوی این افراد رو بگیره و مجازات‌های سنگینی برای چک بلامحل درنظر گرفته.

حالا شما فرض کنین که قراردادی داشتید که بابتش چک گرفتین یا اصلا به هر دلیلی از شخصی چک گرفتین که می‌خواین اون رو وصول کنین. ما اینجا بهتون یاد می‌دیم که چطوری یک چک حقوقی رو وصول کنین.

روش پیداکردن وکیل چک

چنانچه به دنبال وکیل متخصص چک در شهر خودتان هستید تنها کافیست فرم ذیل را تکمیل نمایید . اطلاعات وکیل متخصص در شهرتان نمایان میشود .

چنانچه دنبال وکیل متخصص این حیطه در شهر خودتان هستید ویا مشاوره تلفنی میخواهید کافیه تنها این فرم را تکمیل نمایید . ظرف 3 دقیقه تلفن وکیل متخصص برای شما پیامک میگردد .

.  
فهرست این مقاله

1- چک حقوقی چیه؟

1-1- کدوم چک‌ها حقوقی محسوب می‌شن؟

2- برای وصول چک حقوقی کدوم دادگاه باید برم؟

3- چقدر طول می‌کشه تا وجه چکم رو بگیرم؟

4- من حکم دادگاه رو گرفتم، چطوری وجه چکم رو بگیرم؟

5- اگه نخوام خودم برم دادگاه شکایت کنم، باید چیکار کنم؟

 

1- چک حقوقی چیه؟

برای اینکه یک چکی وصول بشه، سه تا راه داره: 1- دادخواست حقوقی، 2- شکایت کیفری، 3- مراجعه به ثبت. هرکدوم از این‌ راه‌ها هم شرایطی دارن که اگه وجود داشته باشن، شخص می‌تونه واسه وصول چکش از اون راه استفاده کنه. مثلا برای استفاده از راه اداره ثبت، صادرکننده چک باید اموالی به نام خودش با سند رسمی داشته باشه. یا برای شکایت کیفری چک، چک باید چک روز باشه یعنی تاریخ داشته باشه. پس، منظورمون از چک حقوقی وقتیه که چک بدون تاریخ یا بابت قرارداد یا ضمانت صادر شده و شما نتونستین به حق خودتون برسید و می‌خواین وجه چک رو دریافت کنین. در این صورت باید به دادگاه حقوقی مراجعه کنین.

1-1- کدوم چک‌ها حقوقی محسوب می‌شن؟

معمولا چک حقوقی، چکیه که امکان شکایت کیفری ازش وجود نداره مثل:
  • چک سفید امضا،
  • چک تضمینی،
  • چکی که پرداخت وجهش از بانک منوط به انجام یک شرط که در متن چک آمده، باشه،
  • چک بدون تاریخ،
  • چک مدت دار،
  • چک‌هایی که بابت معاملات نامشروع یا بهره ربوی صادر شده باشن.
غیر از موارد بالا، چک‌هایی هم که در مهلت 6 ماهه، گواهی عدم پرداخت اونا صادر نشده، حقوقی محسوب می‌شن. 

در سامانه وکیل نوین بهترین وکیل برای چک هستند که می‌توانید با ارتباط با آن‌ها مشکل خود را سریع برطرف کرده و به حق و حقوقات خود برسید.

 

2- برای وصول چک حقوقی کدوم دادگاه باید برم؟

برای چک حقوقی باید به مبلغ چک نگاه کرد. برای مبالغ تا 20 میلیون تومن باید به شورای حل اختلاف دادخواستش رو بدید و بالای 20 میلیون تومن رو باید به دادگاه حقوقی محل اقامت صادرکننده مراجعه کنین. مثلا اگه بخواین یه چک 25 میلیونی رو 15 میلیون تقویم (قیمت‌گذاری) کنین، باید به شورای حل اختلاف مراجعه کنین.

3- چقدر طول می‌کشه تا وجه چکم رو بگیرم؟

اگه مبلغ چکتون کمتر از 20 تومن باشه و شورای حل اختلاف برید، حداکثر تا 3 ماه پروندتون بررسی و رای صادر می‌شه تا بتونید وجه چکتون رو بگیرید.

و برای چک‌های بالای 20 میلیون تومن، بررسی و رسیدگی دادگاه بیشتر از 8 ماه طول می‌کشه تا رای صادر بشه و این به خاطر نوبت دهی برای برگزاری جلسه رسیدگی است. جلسات رسیدگی در شورای حل اختلاف و دادگاه برگزار می‌شه و قاضی اظهارات دو طرف رو می‌شنوه و براساس مدارک تصمیم‌گیری می‌کنه.

نقد کردن چک

4- من حکم دادگاه رو گرفتم، چطوری وجه چکم رو بگیرم؟

وقتی که حکم دادگاه رو گرفتید، می‌تونید به دایره اجرای احکام برید و حکم رو اجرا کنین. اونجا می‌تونین اموالی از صادرکننده رو معرفی کنین که اونا رو توقیف کنن تا بتونید از محل فروش اونا وجه چک رو دریافت کنین. البته خیلی کم به این مرحله می‌رسه چون معمولا وقتی شما ماشین یا مغازه یا مالی از صادرکننده چک رو توقیف کنین، خودش پای معامله میاد تا پولتون رو به هر نحوی مثل نقد یا قسطی برگردونه.

5- اگه نخوام خودم برم دادگاه شکایت کنم، باید چیکار کنم؟

اگه خودتون به هر دلیلی نمی‌تونید یا مایل نیستین که برید دادگاه، می‌تونید از وکیل متخصص چک استفاده کنین. اگه دارنده چک از وکیل متخصص در زمینه چک برای طرح شکایت خودش استفاده کنه، نیازی به حضورش در دادگاه نیست و وکیل ‌‌می‌تونه از اول تا آخر فرآیند رسیدگی رو پیگیری و رسیدگی کنه.

 وکیل نوین؛ سایت معرفی وکیل تخصصی در کشور

وکیل نوین با گروه وکلا در کشور با تخصصی کردن پرونده‌ها گام مهمی در جهت موفقیت در دادگاه‌ها برداشته است، با تماس و مراجعه هر شهروند ایرانی  به شماره‌های اعلام شده بلافاصله تشکیل پرونده گردیده و وکیل متخصص در آن حیطه متناسب با نوع پرونده شما معرفی می‌گردد .در حین روند پرونده به پیگیری‌های مختلف توسط وکلا و کارشناسان دیگر نظرسنجی‌هایی صورت می‌پذیرد که در صورت عدم رضایت شما مجددا با وکیل دیگری به رایگان مشاوره می‌نمایید، این امر باعث می‌شود علاوه بر تسریع در روند پرونده وکیل معین شده دارای تجارب بالا و پاسخگویی مناسب به موکل را دارا باشد

در صورت نیاز به وکیل فرم زیر را پر کنید.

وکیل متخصص چک برگشتی

چک چیست : چک برگه ای مخصوص است که جز اسناد تجاری محسوب میشود چک در واقع همان جایگزین پول نقد است شخصی که به جای پول نقد در معاملات خود از چک استفاده میکند باید به اندازه همان مبلغ داخل چک در حساب خود پول داشته باشد

انواع چک:

چک عادی . چک تضمین شده .چک رمز دار .چک مسافرتی .چک سفید امضاء .چک مدت دار. چک تایید شده

1-چک عادی :همان چک رایج دربین افراد است که فقط به اعتبار صاحب حساب کشیده میشود2-چک تضمین شده:چکی است که به در خواست مشتری توسط بانک صادر میشود این چک فقطبرای خود بانک یا شعبه های دیگر بانک است3-چک رمز دار:چکی است که به در خواست مشتری صادر میشود که برای انتقال وجه پول به بانک دیگر در تمامی نقاط کشور است که دارای رمز میباشد4-چک مسافرتی: این نوع چک توسط بانک صادر میشود و مبلغش بر روی ان نوشته شده است که در جامعه به معنای تراول چک شناخته میشود5-چک سفید امضاء :که فقطدارای امضاء شخص صادر کننده چک میباشد6-چک مدت دار: همان چک زمان دار است به این معنا که امروز چک کشیده شده است ولی برای دریافت ان یک مدت زمان دیگر باید به بانک مراجعه کرد7-چک تاییده شده : متضاد چک عادی میباشد به این معنا که از اعتبار پرداختی بالاتریبرخوردار است و بانک وجه چک در حسابتایید میکند و مبلغ چک را از حساب فرد جدا میکند و ان پول فقطبه دارندهچک پرداخت میشود. مواردی که باید در نوشتن چک رعایت شود :1-خوانا بودن و نداشتن خط خوردگی در نوشتن عدد و حروف و هم چنین  در نوشتن تاریخ . در صورت وجود خط خوردگی میتوان پشت چک نوشت و امضاء کرد.2-چک فقط با امضاء معتبر است استفاده از مهر یا اثر انگشت دارای اعتبار نمیباشد .3-صادر کندده چک باید به مبلغی که چک را می نویسد پول داخل حساب خود داشته باشد چک باید به روزباشد به این معنا که همان روز نقد شود اما اکثریت مردم این مورد را راعایت نمی کنند و چک مدت دار میدهند.
  • چگونه می‌توان از چک بلامحل شکایت کرد؟ چه فرآیندی دارد و چه مهلت‌های قانونی را باید رعایت کرد؟

در صورتی که ظرف ۶ ماه از تاریخ چک، گواهی عدم پراخت صادر شود و ۶ ماه از تاریخ گواهی عدم پرداخت، شکایت کیفری طرح گردد.

  • چطور می‌توان حکم توقیف اموال پس از پاس شدن چک را باطل کرد؟

با اخذ گواهی از بانک مبنی بر اینکه مبلغ چک مذکور کارسازی و پرداخت شده، می‌توان به شعبه‌ای که دستور توقیف را صادر کرده مراجعه نموده تا پرونده مختومه و رفع توقیف شود.

  • مراحل و شرایط شکایت کیفری از چک چگونه است؟

دارنده چک به هر علتی از قبیل: نبودن مبلغ کافی، عدم تطابق امضا، مسدود بودن حساب صادرکننده، قلم‌خوردگی یا اختلاف در متن چک روبه رو شد، می‌بایست چک را برگشت زده و با گواهی عدم پرداخت به دادسرا (دفتر خدمات الکترونیک قضایی) مراجعه نماید. تنها شخصی می‌تواند شکایت کیفری تنظیم نماید که چک را به بانک ارائه داده و گواهی عدم پرداخت به نام او صادر شده باشد. چک در شرایطی قابل شکایت کیفری نیست:

الف) چک سفید امضا صادر شده باشد،

ب) در متن چک پرداخت آن منوط به شرطی شده باشد،

ج) اگر چک بابت تضمین انجام معامله یا تعهد باشد و در متن چک نوشته شده باشد،

د) چک بدون تاریخ صادر شده باشد،

ه) چک وعده‌دار باشد یا مدت‌دار باشد.

  • حکم کیفری و حکم جلب برای صاحب چک تا چه زمانی اعتبار دارد؟

حکم کیفری ممکن است در شرایطی از قبیل مواد ۱۰۵-۱۰۶-۱۰۷-۱۰۸-۱۰۹ تنها از بحث جنبه کیفری مشمول مرور زمان شود.

  • آیا می‌توان علیه ضامن یا ظهرنویس چک هم شکایت کیفری کرد؟ در چه صورتی؟

خیر، شکایت کیفری علیه ضامن و ظهرنویس امکان‌پذیر نیست.

  • مراحل و شرایط دعوی حقوقی چک چگونه است؟

ارائه چک به بانک،

دریافت گواهی عدم پرداخت،

مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی،

تقدیم دادخواست مطالبه وجه چک.

  • مراحل وصول چک بلامحل از طریق اجرای ثبت چگونه است؟

ابتدا باید چک به بانک ارائه شده و گواهی عدم پرداخت صادر شده باشد. دقت شود که در گواهی عدم پرداخت حتما می‌بایست تطابق امضا توسط بانک تایید شود (درصورتی که امضا با نمونه امضای موجود در بانک تطابق نداشته باشد، چک قابل وصول از طریق اجرای ثبت نخواهد بود. مراجعه به اداره ارای مفاد اسناد لازم‌الاجرا اداره ثبت و درخواست صدور اجراییه علیه صادرکننده چک.

  • خسارت تاخیر تادیه چک از چه روزی و بر چه مبنایی محاسبه می‌شود؟

از تاریخ مندرج در چک و براساس نرخ تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی.

  • آیا می‌توان قبل از شروع شکایت از چک بلامحل، با وکیل چک برگشتی مشاوره تخصصی داشت؟ به کجا باید مراجعه کنم؟

قبل از طرح شکایت کیفری، برای اینکه اطمینان حاصل نماییم که چک جنبه کیفری دارد یا خیر، بهتر است با وکیل متخصص مشاوره شده و اطلاعات لازم را کسب کنیم. در این خصوص می‌تواند با وکلای متخصص سامانه وکیل نوین ارتباط برقرار کنید.

  • آیا از سفته و برات هم می‌توان شکایت کیفری کرد؟

از سفته و برات تنها می‌توان مطالبه حقوقی انجام داد و قابل تعقیب کیفری نیستند.

  • نقل و انتقال چک قبل و بعد از شکایت کیفری از صادرکننده چک چه تاثیری در شکایت کیفری دارد؟

در صورتی که چک بعد از برگشت خوردن به دیگری منتقل شود، قابلیت شکایت کیفری را از دست می‌دهد.

  • آیا می‌توان چک شخص ثالثی را پرداخت کرد؟ در چه صورتی؟

می‌توان مبلغ را به دارنده چک پرداخت نموده و خود به عنوان دارنده چک، به صادرکننده چک مراجعه نماییم (در صورتی که چک حامل باشد) و در صورتی که چک حامل نباشد، می‌توان از دارنده خواست که چک را با یک امضا منتقل نموده تا حق رجوع به دارنده را داشته باشیم.

  • وکیل در پروسه چک چطور می‌تواند کمک کند و گرفتن وکیل برای چک چه مزیتی دارد؟

با مراجعه به وکیل یا مشاوره می‌توان به این نتیجه رسید که چک از چه طریقی ساده‌تر وصول خواهد شد، کیفری، حقوقی یا از طریق اجرای ثبت. همچنین، با کمک وکیل می‌توان به سرعت ابتدا نسبت به توقیف اموال اقدام نموده و سپس طرح دعوا نماید.

نمونه سوالات پرکاربرد پیشنهادی

  • من ماشین بدهکارم را بابت چکش توقیف کردم. حالا ماشین خلافی دارد. باید برای اینکه به فروش برسد، خودم خلافی آن را بپردازم یا صاحب ماشین باید بپردازد؟

می‌بایست خود پرداخت نمایید و سپس، به صاحب خودرو مراجعه نمایید.

  • اگر عبارت: «به حواله کرد» در متن چک نوشته شده باشد ولی روی آن را خط زد، می توان از نقل و انتقال آن جلوگیری کرد؟

بله، اما بهتر است در چک صراحتا قید گردد: چک قابل انتقال و ظهرنویسی نیست؛ یا در قسمت در وجه نوشته شود: فقط در وجه … (اسم شخص).

  • اگر الف بابت خرید چیزی چکی به ب بدهد که صادرکننده آن شخص دیگری (ج) است یعنی چک را از شخص دیگری گرفته است، آیا صادرکننده (ج) می‌تواند مبلغ چک را به ب نپردازد؟

از آنجایی که شخص ب دارنده با حسن نیست محسوب می‌شود، نمی‌توان به هیچ طریقی از پرداخت امتناع نمود مگر اینکه ادعای جعل شود نسبت به امضای چک.

  • اگر دارنده چک بخواهد از طریق وکیل یا نماینده‌اش چک را برگشت بزند و از طرفی حق تعقیب کیفری‌اش هم محفوظ بماند چه باید بکند؟

می‌بایست ظهر چک را امضا نموده و قید نماید صرفا بابت نمایندگی در وصول وجه چک.

 وکیل نوین؛ سایت معرفی وکیل تخصصی در کشوروکیل نوین با گروه وکلا در کشور با تخصصی کردن پرونده‌ها گام مهمی در جهت موفقیت در دادگاه‌ها برداشته است، با تماس و مراجعه هر شهروند ایرانی  به شماره‌های اعلام شده بلافاصله تشکیل پرونده گردیده و وکیل متخصص در آن حیطه متناسب با نوع پرونده شما معرفی می‌گردد .در حین روند پرونده به پیگیری‌های مختلف توسط وکلا و کارشناسان دیگر نظرسنجی‌هایی صورت می‌پذیرد که در صورت عدم رضایت شما مجددا با وکیل دیگری به رایگان مشاوره می‌نمایید، این امر باعث می‌شود علاوه بر تسریع در روند پرونده وکیل معین شده دارای تجارب بالا و پاسخگویی مناسب به موکل را دارا باشد .

وکلای چک متخصص در حیطه‌ کیفری در سامانه وکیل نوین در اکثر شهرهای کشور عزیزمان ایران در حال فعالیت می‌باشد.

در صورت نیاز به وکیل فرم زیر را پر نمائید.

 

بهترین وکیل چک + قانون جدید چک

بهترین وکیل چک در سامانه وکیل نوین تونست به من کمک کنه که خیلی زود مبلغ چکم را بگیرم که مبلغ هنگفتی هم بود. شما هم اگر به وکیل چک نیاز داشتید، می‌توانید با بهترین وکیل چک در سامانه وکیل نوین ارتباط برقرار کنید.

 

چک، سند در حکم لازم‌الاجرا

در قانون ما، چک سندی است که در آن صادرکننده تعهد می‌کند که مبلغ نوشته شده بر روی آن را به دارنده بپردازد که برای پرداخت آن، صادرکننده به بانک دستور پرداخت را می‌‌دهد. در قانون ما، چک به عنوان یک سند در حکم لازم‌الاجراست به این معنا که اگر چک پاس نشود، دارنده می‌تواند مستقیما به اجرای ثبت رفته و با معرفی اموال صادرکننده، اموال را توقیف کرده و مبلغ چک را از آن‌ها برداشت کند. دیگر نیازی به مراجعه به دادگاه و صرف هزینه و وقت زیاد نیست. البته باید صادرکننده اموالی داشته و دارنده نیز از اموال او آگاهی داشته باشد. اما معمولا این‌طور نیست یعنی یا صادرکننده به هر دلیل مثل انتقال اموال، اموالی ندارد و یا دارنده، صادرکننده را نمی‌شناسد به خصوص در چک‌های در وجه حامل که اسم شخص خاصی روی آن قید نشده و با ظهرنویسی(پشت‌نویسی) قابلیت انتقال را دارند. در این صورت، دارنده باید به دادگاه مراجعه کند.

دادگاه صالح به رسیدگی

برای تشخیص اینکه کدام مرجع قانونی صالح برای رسیدگی به مطالبه وجه چک است، باید به مبلغ چک توجه کرد. اگر مبلغ چک تا ۲۰ میلیون تومان باشد، شورای حل اختلاف و اگر بیشتر از ۲۰ میلیون تومان باشد، دادگاه صلاحیت دارد. اگر چک وجه کیفری هم داشته باشد، دادسرا صالح است. البته به موجب قانون جدید، دارنده باید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواست یا شکایت خود را ثبت کند و سپس، به مراجع صالح فرستاده می‌شود.

چنانچه نیاز به وکیل چک دارید، می‌توانید با مراجعه به فرم مربوطه درخواست خود را ثبت کنید،و با بهترین وکیل چک ارتباط برقرار کنید.

 

تغییرات قانون جدید چک

قانون جدید چک با هدف حمایت بیشتر از دارنده و جلوگیری از افزایش چک برگشتی، تغییراتی را ایجاد کرده است که بیشتر آن‌ها مربوط به ضمانت‌اجرای پاس شدن چک می‌باشد که البته نسبت به قوانین قبلی شدیدتر می‌باشد. برخی از این تغییرات عبارتند از:

  • اشخاص فقط می‌توانند یک دسته چک داشته باشند و دیگر مانند قبل نمی‌توانند از هر حسابی یک دسته چک بگیرند بلکه کلا یک دسته چک دارند.
  • اگر شخصی چک بکشد اما چکش برگشت بخورد، علاوه بر حسابی که چک برای آن صادر شد، در هر بانکی که حساب داشته باشد، حسابش مسدود تا وجه چک تامین شود. در قانون قبلی، اگر حسابی که چک برای آن صادر شده، پول کافی نداشت، دارنده فقط می‌توانست نسبت به همان حساب دادخواست بدهد یا شکایت کند اما در این قانون در هر بانکی که صادرکننده حساب داشته باشد، می‌توان مبلغ چک را از آن‌ها برداشت کرد.
  • کارمندان بانک موظف هستند که غیرقابل‌پرداخت بودن چک را در سامانه یکپارچه بانک مرکزی ثبت نماید و با دریافت کد رهگیری و درج آن در گواهینامه‌ای که مشخصات چک و هویت و نشانی کامل صادرکننده در آن ذکر شده باشد، علت یا علل عدم پرداخت را صریحاً قید و آن را امضاء و مهر و به متقاضی تسلیم نماید. به گواهینامه فاقد کد رهگیری و فاقد مهر شخص حقوقی در مراجع قضائی و ثبتی ترتیب اثر داده نمی‌شود.
  • اگر چک صادرکننده برگشت بخورد و تکرار شود، دیگر حق افتتاح حساب جدید در هیچ بانکی ندارد. و در صورت تکرار بیشتر، حتی وام هم از هیچ بانکی نمی‌تواند دریافت کند. همچنین، در صورت تکرار، علاوه بر مجازات‌های قانونیف توقیف ماشین و خانه و … صادرکننده نیز در دستور کار قرار می‌گیرد.

نکات کاربردی در ارتباط چک 

هنگام صدور چک به چه مواردی باید دقت کنیم و شرایط اقدام کیفری چک (فیلم آموزشی چک توسط کارشناس حقوق )

مواردی کلیدی در مورد چک

وصول چک در قانون تجارت

شخصی که چک را صادر میکند موظف است در تاریخی که در چک قید میکند به مقدار مبلغی که در چک قید شده در بانک وجه نقد و یا اعتبار داشته باشد.

فرد صادر کننده چک مجاز نیست که در زمان مندرج در چک تمام و یا قسمتی از وجه چک رااز بانک خارج نماید یا دستور پرداخت نکردن چک را صادر کند.

چنانچه امضای درج شده در چک با نمونه امضای موجود در بانک مطابقت نداشته باشد و یا چک دارای قلم خوردگی و…. باشد بانک از پرداخت وجه مندرج در چک به دارنده چک خودداری می نماید .

در صورتی که شخصی با توجه به اینکه حساب بانکی اش مسدود است چکی را صادر نماید این عمل وی در حکم صدور چک بی محل خواهد بود و مجازات آن تا دو سال حبس می باشد و قابل تعلیق نیست.

در صورتی که دارنده چک تا ۶ ماه از زمان صدور چک برای دریافت وجه چک به بانک مراجعه نکند و یا ظرف مدت ۶ ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت از صادر کننده چک شکایت نکند دیگر حق شکایت کیفری نخواهد داشت.

اگر دارنده چک در صورت عدم دریافت وجه چک شکایت کند ولی به هر دلیلی بعد از صدور حکم قطعی گذشت نماید و یا در روند رسیدگی محکوم (صادر کننده چک) وجه را پرداخت نماید اجرای حکم متوقف می شود.

فرایند قانونی وصول چک

اگر به هر دلیلی چک برگشت خورد بعد از دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک میتوان شکواییه تنظیم کرد و طرح شکایت نمود.

ابتدا شکواییه را دفاتر پیشخوان قضایی تنظیم کرده و طرح شکایت نمود و بعد از تعیین دادگاه صالح و در زمان مشخص شده باهمراه داشتن اصل چک به دادگاه صالح برای رسیدگی مراجعه می نماییم. بعد از این مرحله حوزه قضایی صالح به رسیدگی دستور لازم را صادر می نماید.

طبق رویه قضایی با کمک حوزه انتظامی به صادر کننده چک اخطاریه ابلاغ میشود .

متهم سه روز فرصت دارد که رضایت فرد شاکی را جلب نماید و یا وجه چک را پرداخت کند و مراتب را به دادگاه اطلاع دهد که در این صورت همان ابتدای امر پرونده مختومه میشود .

در غیر این صورت به دستور مقام قضایی حکم جلب متهم صادر میشود و چنانچه متهم فراری باشد میتوان از دادگاه درخواست ممنوع الخروج کردن وی را نمود 

به طور کلی به سه طریق میتوان برای چک اقدام کرد:

۱-حقوقی :

که همان روال عادی دادگاه است و به صورت حقوقی در دادگاههای عمومی حقوقی قابل پیگیری می باشد.

۲- ثبتی :

که در این روش از طریق اداره ثبت اقدام می شود به این صورت که از اموال شخص صادر کننده چک استعلام گرفته می شود و اگر اموالی داشته باشد توقیف می شود.

پیگیری حقوقی اگر مبلغ چک کمتر از بیست میلیون تومان باشد در صلاحیت شورای حل اختلاف می باشد و اگر بالای بیست میلیون تومان باشد در صلاحیت دادگاه میباشد .

۳- کیفری :

در این روش دارنده پک بعد از دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک مربوطه ظرف مدت ۶ ماه میتوان از صادر کننده چک به صورت کیفری شکایت نمود .

در شکایت کیفری چک باید دارای شرایط خاصی باشد که عبارتند از :

۱-چک به روز باشد

۲- بابت امانت نباشد

۳- چک بدون تاریخ نباشد

کسانی که در صدور و پرداخت یک چک مسئولیت دارند:

امضا کننده چک و صادر کننده چک (دارنده حساب) هر دو ضامن پرداخت وجه چک می باشند و حکم ضرر و زیان بر علیه هر دو آنها صادر می شود مگر آنکه فرد امضا کننده ثابت کند که عمل صاحب حساب باعث شده که وجه چک پرداخت نشود.

نکاتی که در صدور چک باید به آن توجه نمود:

۱- هنگام نوشتن چک حتما صاحب حساب چک را با خط خودش بنویسد .

۲- به هیچ عنوان در زمان نوشتن چک خودکار عوض نشود حتی اگر دو خودکار همرنگ باشند

۳- در قسمت مبلغ چک مبلغ هم به ریال و هم به تومان قید شود.

۴- حتما در چک قید شود که بابت چه چیزی صادر می شود.

مطابق قانون تجارت چک نوشته هایی است که به موجب آ ن صادر کننده میتواند تمام یا فسمتی از پول خود را که در نزد بانک دارد باز پس گیرد یا به شخص دیگری واگزار نماید در فرایند صدور چک سه نفر حضور دارند :

۱-صادر کننده چک

۲-دارنده چک

۳-پرداخت کننده چک

که هریک وظایف خاصی دارند که در ذیل به بررسی آنها می پردازیم :

صادر کننده چک:

شخصی که چک را صادر میکند موظف استدر تاریخی که در چک قید میکند به مقدار مبلغ در چک قید شده در بانک وجه نقد یا اعتبار داشته باشد.

صادر کننده  در زمان مندرج چک نباید تمام یا قسمتی از وجه چک را از بانک خارج نماید یا دستور پرداخت نکردن چک را صادر نماید .

در صورت عدم مطابقت امضاء یا قلم خوردگی و مسائلی از قبیل بانک از پرداخت پول خودداری میکند 

در صورتی که صادر کننده متوجه شود که چک را گم کرده یا به سرقت رفته و یا با کلاهبرداری از او گرفته شده میتواند دستور عدم پرداخت را به بانک بدهد که باید به صورت مکتوب بیان شود.

مواردی که میتوان دستور عدم پرداخت را صادر نمود عبارتند از:

۱-اعلام مفقودی

۲-سرقت

۳-جعل

۴- کلاهبرداری

۵-خیانت در امانت

۶-بدست آوردن از راههای دیگر مجرمانه

هر گاه اثبات شود که صادر کننده چک بی اساس دستور عدم پرداخت را صادر کرده علاوه برپرداخت وجه به مجازاتهایی از قبیل حبس یا جزای نقدی و پرداخت کلیه خسارات وارده به دارنده چک محکوم خواهد شد.

دارنده چک:

شخصی است که برای اولین بار چک را به بانک ارائه میکند و بانک موظف است هر کس  برای اولین بار چک را به بانک می آورد هویت کامل و دقیق او را با ذکر تاریخ در پشت چک درج کند.

چند توصیه مهم به دارندگان چک که میخواهند از راه کیفری صادر کننده راتعقیب کنند:

برای تعقیب کیفری دارنده چک میتواند تا شش ماه پس از تاریخ صدور چک به بانک برای گرفتن پول خود مراجعه کند و اگر چک قابل پرداخت نبود شخص دارنده چک مهلت دارد تا شش ماه پس از صدور گواهی عدم پرداخت از بانک برای شکایت به دادسرا مراجعه کند.

مدارک و هزینه هایی که برای شکایت لازم است :

۱_کپی برابر اصل شده چک

۲_کپی برابر اصل شده برگه عدم پرداخت

۳_تنظیم شکایت و ابطال تمبر

۴_محاسبه هزینه شکایت کیفری چکهای بی محل بر اساس مبلغ آن

نکته :

دارنده چک بی محل فقط علیه صادر کننده چک میواند شکایت کند حتی اگر چک ده دست چرخیده باشد .

چناچه چک چندین دست چرخیده باشد فقط صادر کننده چک مسئولیت کیفری دارد و میتوان از او به صورت کیفری شکایت کرد و نفرات دیگر فقط مسئولیت مدنی دارند و از آنها فقط میتوان وجه چک را طلب کرد.

پرداخت کننده چک

گاهی اوقات به علتهایی مانند کسر موجودی و یا عدم مطابقت امضا و قلم خوردگی و مواردی از این قبیل قابل پرداخت نیست در اینگونه موارد بانک موظف است در برگ مخصوصی که مشخصات چک و هویت و نشانی کامل صادرکننده که علت عدم پرداخت در آن ذکر شده باشد را کامل قید کند و سپس این برگ را مهر را امضا کرده و به دارنده چک بدهد. دارنده چک باید دقت کند که تمامی موارد ذکر شده باشد و علت عدم پرداخت نیز در آن برگه توسط  بانک پر شده باشد همچنین بانک وظیفه دارد نسخه دوم گواهی عدم پرداخت را سریعا به آخرین آدرس صاحب چک جهت اطلاع بفرستد.

اصطلاحات موجود در مباحث چک

۱_راههای مجرمانه: تهدید. اخاذی. جعل و غیره…

۲_تخلف مدنی: عدم پرداخت. بدهی. عدم وفای به عهد

۳_ مراجع قضایی :دادسرا. دادگاه

۴_عهده بانک :در نزد بانک

۵_تعقیب کیفری: در مقابل مسئولیت مدنی است یعنی شخص به علت ارتکاب به جرم تحت تعقیب مراجع قضایی قرار گیرد.

۶_مسئولیت مدنی: در مقابل مسئولیت کیفری قرار میگیرد که میتوان به شکل جبران خسارت .انجام تعهد .وفای به عهد و غیره می باشد.

۷_بانک محال علیه: بانکی که چک در وجه آن صادر شده باشد.

۸_متشکی علیه: کسی که از او شکایت شده باشد.

مجازات صدور چک با علم به مسدود بودن حساب

 

مجازات صدور چک در قانون عبارتست از اینکه: هر کس با علم به بسته بودن حساب بانکی خود مبادرت به صدور چک کند عمل وی در حکم صدور چک بی محل خواهد بود و به حد اکثر مجازات قانونی محکوم خواهد شد.

طبق قانون هر کس با علم به بسته بودن حساب بانکی خود مبادرت به صدور چک کند، عمل وی در حکم صدور چک بی‌محل خواهد بود و به حداکثر مجازات ذکر شده در قانون چک محکوم خواهد شد و مجازات تعیین شده غیرقابل تعلیق است.

پس برای شخصی که با علم به بسته بودن حساب خود، چک صادر نماید سه مجازات تعیین شده است:

حداکثر مجازات ذکر شده در قانون چک (یعنی دو سال حبس)

ممنوعیت از داشتن دسته چک به مدت دو سال

اجرای حتمی مجازات یعنی اینکه قاضی نمی‌تواند این مجازات‌ها را تعلیق نماید و به محکوم علیه امتیاز داده شود تا یک مدت از زندان را به شرط عدم ارتکاب جرم دیگر آزاد باشد.

با ارجاع هر پرونده پس از بررسی اولیه از میان وکلای خبره به وکیل متخصص در آن امور ارجاع میگردد .

مجازات صدور چک بی محل

مجازات صدور چک بی محل در قانون

 

مجازات صدور چک در قانون عبارتست از اینکه: هر کس با علم به بسته بودن حساب بانکی خود مبادرت به صدور چک کند عمل وی در حکم صدور چک بی محل خواهد بود و به حد اکثر مجازات قانونی محکوم خواهد شد.

مجازات صدور چک با علم به مسدود بودن حساب

طبق قانون هر کس با علم به بسته بودن حساب بانکی خود مبادرت به صدور چک کند، عمل وی در حکم صدور چک بی‌محل خواهد بود و به حداکثر مجازات ذکر شده در قانون چک محکوم خواهد شد و مجازات تعیین شده غیرقابل تعلیق است.

پس برای شخصی که با علم به بسته بودن حساب خود، چک صادر نماید سه مجازات تعیین شده است:

حداکثر مجازات ذکر شده در قانون چک (یعنی دو سال حبس)

ممنوعیت از داشتن دسته چک به مدت دو سال

اجرای حتمی مجازات یعنی اینکه قاضی نمی‌تواند این مجازات‌ها را تعلیق نماید و به محکوم علیه امتیاز داده شود تا یک مدت از زندان را به شرط عدم ارتکاب جرم دیگر آزاد باشد.

به طور کلی به سه طریق میتوان برای چک اقدام کرد:

۱-حقوقی :

که همان روال عادی دادگاه است و به صورت حقوقی در دادگاههای عمومی حقوقی قابل پیگیری می باشد.

۲- ثبتی :

که در این روش از طریق اداره ثبت اقدام می شود به این صورت که از اموال شخص صادر کننده چک استعلام گرفته می شود و اگر اموالی داشته باشد توقیف می شود.

پیگیری حقوقی اگر مبلغ چک کمتر از بیست میلیون تومان باشد در صلاحیت شورای حل اختلاف می باشد و اگر بالای بیست میلیون تومان باشد در صلاحیت دادگاه میباشد .

۳- کیفری :

در این روش دارنده پک بعد از دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک مربوطه ظرف مدت ۶ ماه میتوان از صادر کننده چک به صورت کیفری شکایت نمود .

✍شاکی باید ظرف مدت ۶ ماه از تاریخ سررسید چک،برای برگشت زدن آن اقدام کند و نیز تا ۶ ماه از تاریخ گواهی عدم پرداخت اقدام به شکایت نماید.

شکایت کیفری را فقط علیه صادر کننده میتوان مطرح کرد.در فرآیند شکایت کیفری،کسانی که پشت چک را امضا کرده اند،مسئولیتی ندارند.

واگذار کردن چک به دیگری،قبل از برگشت خوردن،چک را حقوقی نمی کند؛اما اگر پس از برگشت خوردن،چک را انتقال دهید،چک حقوقی خواهد شد.

مواردی که صادر کننده ی چک قابل تعقیب کیفری نیست.

ثابت شود چک سفید امضا داده شده است. در متن چک وصول وجه آن منوط به تحقق شرطی باشد. چک بابت تضمین باشد. وصول وجه چک منوط به تحقق شرطی بوده است. چک بدون تاریخ یا وعده دار صادر شده باشد.

با ارجاع هر پرونده پس از بررسی اولیه از میان وکلای خبره به وکیل متخصص در آن امور ارجاع میگردد .

پرسش و پاسخ در مورد چک | وکیل خوب

پرسش و پاسخ هایی که در این مقاله در مورد چک مطرح می شود ممکن است سوال بسیاری از شما دوستان ارجمند باشد ،ما سعی نموده ایم بهترین و کاربردی ترین پاسخ ها را به سوالات شما عزیزان بدهیم.امید است مثمر ثمر واقع شود.

حالا هرکاغذی که داخلش مبلغ نوشته باشند میشه گفت چک؟

خیر.زمانی چک محسوب میشود که طرف پرداخت کننده اش (یعنی بانک)تحت مجوز بانک مرکزی باشه.بنابراین اون کاغذهایی که پرداخت کننده اش یک موسسه مالی و اعتباری است دیگر چک نیست.

پس به اینا چه گویند؟

کاغذی که پرداخت کننده اش یک موسسه مالی واعتباری است حواله میگویند.

حالا چه فرقی میکند مگر چک با حواله هردوئ معتبر نیستند؟

بله.هردوی انها معتبرهستند اماباهم خیلی تفاوت دارند و مهم ترین تفاوت اینه که چک بوسیله قانون حمایت میشه(قانون صدور چک)اما حواله یک سند عادی طلب هست.

خب فایده حمایت قانون چیه؟

فایده اون در روشهای وصول اونه.به عبارتی برای وصول وجه چک شما به سه طریق میتوانید اقدام کنید:

راه های وصول چک

۱)ازطریق اداره ثبت میتوان اقدام کرد.

۲)ازطریق دادگاه کیفری زندانی کنید وی را و گاهی اوقات تا دوسال حبس هم دارد (دراینده توضیح خواهم داد)

۳)ازطریق دادگاه حقوقی.(میتوان ضمن دادگاه حقوقی تامین خواسته بدید تابه دیگری انتقال ندهد)

ولی با حواله موسسات مالی و اعتباری فقط میتوان مطالبه وجه بدید یعنی فقط راه سوم.

بدتر اینکه نمیتوان تامین خواسته داد ودیگر اینکه باید پول زیادی را نزد صندوق دادگستری سپارد.

پس چک بگیرید تاازهر سه راه حل بتوانید استفاده کنید.درست مثل اینکه شما برای رفتن به خونه از سه مسیر میتونید برید و اگر یک راه بعلت تخریب جاده و دیگره بابت مترو مسدود باشد..

میتوانید از دیگر مسیر ها استفاده کنید.(کسی که گرز و شمشیر و سپر داره از کسی فقط سپر داره خیلی قدرتمند تره!!!

وکیل نوین سایت معرفی وکیل تخصصی در کشور

وکیل نوین با گروه وکلای خود در کشور با تخصصی کردن پرونده ها گام مهمی در جهت موفقیت در دادگاه ها برداشته است ، با تماس و مراجعه هر شهروند ایرانی  به شماره های اعلام شده بلافاصله تشکیل پرونده گردیده و وکیل متخصص در آن حیطه متناسب با نوع پرونده شما معرفی میگردد .در حین روند پرونده به پیگیری های مختلف توسط وکلا و کارشناسان دیگر نظر سنجی هایی صورت میپذیرد که در صورت عدم رضایت شما وکیل معین شده بر روی پرونده تعویض میگردد ، این امر باعث میشود علاوه بر بالا بردن تسریع در روند پرونده وکیل معین شده دارای تجارب بالا و پاسخگویی مناسب به موکل را دارا باشد .

اسناد تجاری و چک و سفته | فرق مسئولیت ظهرنویس با مسئولیت ضامن

اسناد تجاری اسنادی هستند که برای پرداخت وجه در راس موعد مقرر دریافت می شود،در ماده۱۲۸۶قانون مدنی آمده است سند عبارتست از هر نوشته ای که در مقام دعوی قابل استناد باشد.

اسناد تجاری و چک و سفته

در اسناد تجاری با توجه به مقررات مواد ۲۳۶ ، ۲۳۷،۲۳۸،۲۴۵ ،۲۴۷،۲۴۹،۲۸۶،۲۸۹ ،۳۰۹، ۴۰۳ و (رای وحدت رویه شماره ۵۹۷ مورخ ۱۲/۳/۷۴ هیات عمومی دیوان عالی کشور ، میان ضامن و ظهر نویس اسناد تجاری تفاوت وجود دارد..

زیرا :

اولاٌ : اسناد تجاری به صرف ظهر نویسی به غیر واگذار و منتقل می شوند و ظهر نویسان منفرداٌ و مجتماٌ در قبال دارنده سند تجاری از مسئولیت تضامنی دارند، در حالیکه در مورد ضمانت، ضامن، انتقال دین مصداق ندارد .

ثانیاٌ: شرط استفاده دارنده اسناد تجاری از مسئولیت تضامنی ظهر نویسان، موکول به رعایت مواد ۲۸۶ لغایت ۲۸۸ قانون تجارت در مواعد و مهلت های ذکرشده در آن موادمی باشد،در حالی که در ضمان، رعایت مهلت های مذکورضروری نیست.

ثالثاٌ : ضامن فقط نسبت به کسی که ازاو ضمانت کرده، به اتفاق مدیون اصلی، در قبال دارنده سند تجاری مسئولیت تضامنی در قبال دارنده اسناد تجاری مسئولیت تجاری دارند .

در نتیجه دعوای دارنده برات علیه ظهر نویسان،به لحاظ خارج از موعد بودن اعتراض، مسموع نبوده و مردود است،

لیکن ضامن و مدیون اصلی به رغم مقررات قانون مدنی،تضامناٌ به پرداخت وجه سند تجاری محکوم می شوند .

با ارجاع هر پرونده پس از بررسی اولیه از میان وکلای خبره به وکیل متخصص در آن امور ارجاع میگردد :

اسامی وکلای وکیل نوین :

۱ – وکیل محمد باقر بهروش ( قاضی بازنشسته )

۲ – وکیل دکتر حمید رضا گوهریان ( عضو هیئت علمی دانشگاه استاد و مدیر گروه دانشکده حقوق )

وکیل نوین با تخصصی کردن پرونده ها گام مهمی در جهت موفقیت در دادگاه ها برداشته است ، با تماس و مراجعه هر شهروند ایرانی  به شماره های اعلام شده بلافاصله تشکیل پرونده گردیده و وکیل متخصص در آن حیطه متناسب با نوع پرونده شما معرفی میگردد .در حین روند پرونده به پیگیری های مختلف توسط وکلا و کارشناسان دیگر نظر سنجی هایی صورت میپذیرد که در صورت عدم رضایت شما وکیل معین شده بر روی پرونده تعویض میگردد ، این امر باعث میشود علاوه بر بالا بردن تسریع در روند پرونده وکیل معین شده دارای تجارب بالا و پاسخگویی مناسب به موکل را دارا باشد .