نحوه اعتراض به ماليات قطعي چگونه است؟

ماليات قطعي چيست؟

اداره امور مالياتي عملكرد پرداخت كننده (موديان) را بررسي ميكند ،براساس قانون اساسي ماليات براي آنها تعيين ميكند و طي برگه تشخيص براي آنها ابلاغ ميكنند،فرد مودي اگر تشخيص دهد بيشتر از ميزان درآمدش است يا ميزان ماليات برخلاف مقررات است ميتواند به آن برگه مالياتي اعتراض كرد.

اعتراض به ماليات چگونه است؟

براساس قانون ماليات مستقيم هرگاه مودي پس از صدور برگه تشخيص ماليات ميتواند ظرف مدت 30 روز اعتراض كند همچنين پس از صدور راي هيئت بدوي حل اختلاف ظرف مدت 20 روز ميتواند اعتراض خود را به سازمان امور مالياتي ارائه دهد.

ماليات تعيين شده براي يك مجموعه در مرحله اول غيرقطعي و بدوي است شخص پرداخت كننده ماليات ميتواند از جزئيات ماليات آگاه باشد مثل چگونگي محاسبه ماليات –  ميزان دارايي و غيره …

پرداخت كننده ماليات براي اعتراض به برگه ماليات ميتواند اول به هيئت حل اختلاف مراجعه كند در برخي موارد پرداخت كننده ،  راي هيئت را ميپذيرد ولي در برخي موارد نميپذيرد و درخواست تجديد نظر را ميدهد. در اينجا مودي ميتواند به هيئت تجديد نظر رفته و اعتراض خود را نسبت به راي بدهد . راي اين هيئت لازم الاجراست و اداره ماليات ميتواند اين راي را اجرا كند.

هم چنين ممكن است مودي راي هيئت حل اختلاف را قبول نداشته ، شخص پرداخت كننده و اداره ماليات هردو موظف هستند به شوراي عالي ماليات شكايت كرده و درخواست راي نقض و تجديد نظر در رقم ماليات بدهند اينكار به مدت يكماه و پس از ابلاغ راي قطعي حل اختلاف با استناد عدم رعايت قوانين و مقررات موضوعه بايد انجام گيرد.

نحوه اعتراض به ماليات قطعي چگونه است؟مدارك لازم براي اعتراض به برگه ماليات

1-تكميل فرم شكايت شده توسط پرداخت كننده يا وكيل مودي .2-تصوير كامل راي مورد شكايت كه در ان تاريخ ابلاغ مشخص باشد.

ماده 251 قانون ماليات هاي مستقيم

مودي يا اداره امور مالياتي ميتوانند ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ راي قطعي هيات حل اختلاف مالياتي به استناذ عدم رعايت قوانين و مقررات موضوعه يا نقض رسيدگي با اعلام دلايل كافي به شوراي عالي ماليات شكايت و نقض راي و تجديد رسيدگي را درخواست كنند.

ماده 238 قانون ماليات هاي مستقيم

درمواردی که برگ تشخیص مالیات صادر و به ‌مودی ابلاغ می‌شود، چنانچه مودی نسبت به آن معترض باشد می‌تواند ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ شخصا یا به وسیلة وکیل ‌تام‌الاختیار خود به ادارة امور مالیاتی مراجعه و با ارائة دلایل و اسناد و مدارک کتبا تقاضای رسیدگی مجدد نماید.

 مسئول مربوط موظف ‌است پس از ثبت درخواست مودی در دفتر مربوط و ظرف‌ مهلتی که بیش از سی روز از تاریخ مراجعه نباشد به موضوع ‌رسیدگی و در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابراز شده را برای ‌رد مندرجات برگ تشخیص کافی دانست‌، آن را رد و مراتب را ظهر برگ تشخیص درج و امضا نماید و در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابرازی را موثر در تعدیل درآمد تشخیص دهد و نظر او مورد قبول مودی قرار گیرد، مراتب ظهر برگ تشخیص منعکس و به ‌امضای مسئول مربوط و مودی خواهد رسید و هرگاه دلایل و اسناد و مدارک ابرازی مودی را برای رد برگ تشخیص یا تعدیل درآمد موثرتشخیص ندهد باید مراتب را مستدلا در ظهر برگ تشخیص منعکس‌ و پروندة امر را برای رسیدگی به هیأت حل اختلاف ارجاع نماید.

ماده 247 قانون ماليات مستقيم

آراء هیأتهای حل اختلاف مالیاتی بدوی قطعی و لازم الاجراء است. مگر اینکه ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ رأی بر اساس ماده(203) این قانون و تبصره های آن به مودی،از طرف مأموران مالیاتی مربوط یا مودیان مورد اعتراض کتبی قرار گیرد که در این صورت پرونده جهت رسیدگی به هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر احاله خواهد شد. رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر قطعی و لازم الاجراء می باشد.

سامانه اعتراض به ماليات

در صورت نیاز به وکیل فرم زیر را پر نمائید

صدور چک دروجه حامل ممنوع است

صدرو چك در وجه حامل  از تاريخ 21 آذر 99 ممنوع خواهد بود و هرگونه نقل و انتقال چك بايد در سامانه چكاوک ثبت شود.(صدور)برطبق اين اساس هرچك كه صادر ميشود در سامانه ذكر شود و ديگر ظهرنويسي و پشت نويسي در پشت چك ممنوع خواهد بود .(صدور چك در وجه حامل ممنوع است)

نكات قابل توجهي  كه بايد در سامانه  چكاوك انجام گيرد

1-ذكر كردن شماره چك و مبلغ و تاريخ آن توسط دارنده چك در سامانه.2-ثبت كردن نام طرف گيرنده چك در سامانه چكاوکاگر نقل انتقال چك در سامانه چكاوک ذكر نشود هيچ گونه انتقالي صورت نخواهد گرفت .اگر شخصي كه گيرنده چک است  ميخواهد چک را به نفر سومي انتقال دهد حتما بايد در سامانه چكاوك آن را ذكر كند.

در لايحه اين ماده گفته شده است :تبصره چهار(4) ماده چهارده(14)  قانون صدور چك آمده است

تبصره چهار :صدور و تحویل چکهای تضمین‌شده توسط بانکها به مشتری، مستلزم تکمیل برگه(فرم) درخواست توسط متقاضی در شعبه بانک در حضور متصدی بانکی، درج مشخصات دقیق گیرنده بر روی چک تضمین‌شده بر اساس ضوابط اعلامی توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و نیز ثبت علت درخواست صدور چک مذکور نزد بانک صادرکننده چک می‌باشد.(صدور چک در وجه حامل ممنوع است)

ماده21 قانون صدور چک

در مورد سامانه صياد اين چنين گفته است :اين سامانه از اشخاص ورشكسته،معسر از پرداخت محكوم به، يا داراي چک برگشتي كه رفع سوء اثر نشده از دريافت دسته چك و صدور چك جديد در سامانه صياد و استفاده از چک موردي جلوگيري كرده است .هم چنين اين سامانه امكان استعلام آخرين وضعيت صادر كننده چک شامل:سقف اعتبارمجاز،سابقه چک برگشتي در سه سال اخير و ميزان تعهدات چک هاي تسويه نشده را صرفا براي اشخاصي كه قصد دريافت چك را دارند فراهم مي كنند.

تبصره يك ماده 21

درمورد چک هايي كه پس از گذشت دو سال از لازم الاجرا شدن اين قانون صادر ميشوند ،تسويه چك در سامانه چكاوک طبق مبلغ و تاريخ مندرج در سامانه و در وجه دارنده نهايي چك صادر و براساس استعلام از سامانه صياد انجام خواهد شد .اگر مالكيت آنها در سامانه صياد ثبت نشده باشد مشمول اين قانون نبوده و بانك ها موظف اند از پرداخت وجه آنها خودداري نمايند. 

سامانه صياد جايگزين پشت نويسي خواهدبود.

(صدور چک در وجه حامل ممنوع است)

در صورت نیاز به وکیل فرم زیر را پر نمائید.

قبل از این که به جنبه حقوقی و کیفری و ثبتی چک اشاره کنیم؛ چک چیست؟ چک برگه ایی است که صادر کننده به بانک محال علیه دستور پرداخت تمام وجه و بخشی از وجه و پولی را که وی نزد بانک به عنوان سپرده دارد، را به دارنده چک می دهد.

حال سوال این است اگر فردی با علم به این که در حسابش پول ندارد و یا به انگیزه های دیگر اقدام به صدور چک بلا محل کند، آیا این فرد مجرم است و مجازات دارد؟

1. مجازات صدور چک بلا محل کیفری و جنبه جزایی آن

چک بلا محل و چک برگشتی چیست؟ چکی است که یا به دلیل عدم موجودی یا کسری موجودی و یا به دلیل عدم مطابقت امضاء غیر قابل وصول باشد.

باید گفت در قانون صرف صدور چک بلا محل به انگیزه های مختلف (مثل نداشتن پول تو حساب یا کم بودن موجودی و یا مطابقت نداشتن امضا صاحب چک بر روی چک و …) جرم محسوب می شود  و قانون صدور چک بلا محل را جرم مادی دانسته است.

جرم مادی چیست؟

صدور چک بلا محل جرم مادی است به این معنا که نیازمند احراز قصد و سوء نیت مجرمانه نیست. یعنی همین که فرد اقدام به صدور چکی نماید که قابلیت وصول را نداشته باشد، مرتکب جرم شده است و نیازی به آشکار شدن سوءنیت وی نیست.

مجازات صدور چک بلا محل در قانون صدور چک بدین گونه آمده است و ماده 7 قانون صدور چک مقرر داشته است: هر کس مرتکب تخلف مندرج در ماده 3 گردد، به حبس تعزیری از شش ماه تا دو سال (حبس تعزیری درجه 6) و حسب مورد جزای نقدی معادل یک چهارم تمام وجه چک یا یک چهارم کسر موجودی هنگام ارائه چک به بانک محکوم خواهد شد و باید اظهار داشت صدور چک از حساب مسدود در حکم صدور چک بلا محل است؛ چرا که طبق ماده 10 قانون چک هر کس با علم به بسته بودن حساب بانکی خود به هر علتی مبادرت به صدور چنین چکی نماید، به حداکثر مجازات مندرج در ماده 7 (یعنی دو سال حبس) و ممنوعیت از داشتن دسته چک محکوم خواهد شد و چنین جرمی غیر قابل تعلیق است و یک جرم عمدی محسوب و منوط به احراز سوء نیت و علم و آگاهی مرتکب به بسته بودن حساب بانکی خود در زمان صدور چک می­ باسد.

در هنگام صدور چک بلامحل آیا شخص حقیقی در کنار شخص حقوقی مسئولیت کیفری دارد؟

بله؛ کسانی که خود را منتسب به اداره حقوقی یا شخص حقوقی می­ دانند و در راستای منافع آن فعالیت می کنند، هر گاه اقدام به صدور چک بلامحل کنند. در کنار شخص حقوقی مسئولیت کیفری خواهد داشت. به تعبیر دیگر، مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی مانع مسئولیت کیفری شخص حقیقی نیست.

1.1. نحوه شکایت کیفری از صادر کننده چک برگشتی و چک بلامحل

صادرکننده چک کسی است که چکی را صادر می­کند و تاریخی را که بر روی چک مندرج میکند باید در همان تاریخ نزد بانک محال علیه پول و وجه نقد یا اعتبار داشته باشد. و صادر کننده چک هنگام صدور چک نکاتی را باید مد نظر داشته باشد، از جمله این که در هنگام تاریخ وصول چک در تاریخ مقرر توسط دارنده چک، صادر کننده نباید دستور عدم پرداخت آن را به بانک محال علیه بدهد. و همین طور امضایی که صادر کننده چک بر روی چک زده است باید با نمونه امضای وی در بانک مطابقت داشته باشد؛ چرا که اگر با گواهی امضا مطابقت نداشته باشد و یا این که اگر چک خط خوردگی یا قلم خوردگی داشته باشد، بانک از پرداخت پول به دارنده چک خودداری می­کند.

چنان که ماده 3 قانون چک مقرر داشته است: «صادر کننده چک باید در تاریخ صدور معادل مبلغ چک را در بانک محال علیه وجه نقد یا اعتبار داشته باشد و نباید تمام یا قسمتی از وجهی را که به اعتبار آن چک صادر کرده است، را بانک خارج کند و یا دستور عدم پرداخت آن را بدهد و نیز به دلیل عدم مطابقت امضا و یا قلم خوردگی در متن چک یا اختلاف در مندرجات چک و امثال آن، از وجه چک خودداری کند. و اگر شرطی برای پرداخت ذکر شده باشد، بانک به آن شرط ترتیب اثر نمی­ دهد»

لذا وقتی که صادر کننده چک برگه چکی را صادر می کند و آن را به دارنده چک می دهد، دارنده چک به بانک مراجعه می کند و مطلع می شود که صاحب چک که همان صادر کننده چک باشد پولی در حسابش ندارد یا کمبود موجودی دارد. حال دارنده چک باید چه کاری انجام دهد؟ آیا حق شکایت کیفری دارد یا نه؟

دارنده چک برای این که بتواند شکایت کیفری علیه صادر کننده چک مطرح کند دو تا 6 ماه زمان دارد؛ الان می پرسی چطوری دو تا 6 ماه زمان داره برای شکایت؟

1. دارنده چک باید ظرف مدت 6 ماه از تاریخ صدور چک نسبت به گواهی عدم پرداخت از بانک اقدام کند . 6 ماه که فرصت شکایت کیفری دارد.

2. دارنده چک ظرف مدت 6 ماه از تاریخ دریافت گواهی عدم پرداخت حق شکایت کیفری برای او محفوظ است.

حق شکایت کیفری برای دارنده چک طبق ماده 11 قانون چک محفوظ است؛ لذا اگر دارنده چک تا 6 ماه از تاریخ صدور چک برای وصول آن به بانک مراجعه نکند یا ظرف 6 ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت شکایت نکند، دیگر حق شکایت کیفری نخواهد داشت و دارنده چک کسی است که اولین باز چک را به بانک ارائه داده است و بانکها هم موظفند به محض مراجعه دارنده چک هویت دقیق و کامل او را در پشت چک با ذکر تاریخ قید نمایند.  اگر بعد از برگشت چک توسط بانک، چک به کسی دیگری منتقل شود، حق شکایت کیفری نخواهد داشت، مگر این که دارنده چک فوت کند که در این صورت ورثه دارنده چک می توانند علیه صادر کننده چک شکایت کیفری مطرح کنند.

اگر دارنده چک (شاکی) بعد از شکایت کیفری علیه صادر کننده چک، چک را به شخص دیگری انتقال بدهد، شکایت و تعقیب کیفری باقی هست یا متوقف می شود؟ در جواب باید گفت که تعقیب کیفری متوقف می شود.

باید گفت در شکایت کیفری دارنده چک می تواند با مراجعه به دادسرای محل و حوزه قضایی که بانک مورد نظر در آن حوزه قرار دارد، مراجعه و نسبت به تنظیم شکایت کیفری اقدام کند.

برای مثال اگر چکی در بانک همدان صادر شده باشد، و بر اساس گردش در تهران آمده باشد، شاکی و دارنده چک باید اعتراض خود را در دادسرای همدان انجام دهد. و شاکی برای شکایت باید اقدامات زیر را انجام دهد:وکیل چک در مشهد

1. کپی برابر با اصل چک

2. کپی برابر با اصل گواهی عدم پرداخت

3. تنظیم شکایت و ابطال تمبر و محاسبه هزینه شکایت کیفری چک های بلامحل بر اساس مبلغ آن

نکته قابل توجه این که وجود چک در دست صادر کننده چک نشان از پرداخت وجه چک به شاکی و انصراف او از شکایت کیفری است.

دارنده چک علیه ظهر نویسان می تواند شکایت کیفری مطرح کند یا نه؟ به عنوان مثال حسن چکی را در وجه علی صادر می­کند و حسین پشت چک را ظهر نویسی می­­ کند و چک به علت عدم موجودی یا دلایل دیگر قابلیت وصول را پیدا نمی­ کند و علی از بانک گواهی عدم پرداخت ( برگشت زدن چک) را درخواست می­کند و بانک هم با تصریح علت عدم پرداخت، گواهی عدم پرداخت صادر می­ کند، در اینجا باید گفت علی (دارنده چک) فقط حق شکایت کیفری از حسن را دارد. و یا برای مثال اگر چک 10 دست چرخید فقط حق شکایت کیفری علیه صادر کننده چک مطرح است و بقیه مسئولیت کیفری ندارند هر چند که مسئولیت مدنی دارند.

1. 2. مجازات دستور عدم پرداخت وجه چک از سوی صادر کننده چک

سوال به این صورت مطرح می شود که اگر بعد از صدور چک، صادر کننده چک را گم نمود یا چک به سرقت رفت و یا به طریق کلاهبرداری چک از او گرفته شد، اولین اقدامی که صادر کننده چک باید انجام دهد چیست؟ و نیز اگر بدون دلیل دستور عدم پرداخت وجه چک را به بانک محال علیه بدهد، چه مجازاتی دارد؟

در جواب باید گفت در موارد مانند مفقودی، سرقت، جعل  و یا کلاهبرداری و یا خیانت در امانت،  اولین اقدام صادر کننده چک  دستور عدم پرداخت چک  به بانک محال علیه می­ باشد، یعنی صادر کننده چک به بانک اعلام می­ کند که چنین چک با چنین مشخصاتی را پرداخت نکند، و بانک محال علیه هم پس از احراز هویت دستور دهنده حداکثر ظرف مدت یک هفته از پرداخت چک خودداری می­ کند و صادر کننده چک باید ظرف مدت مزبور، گواهی مراجع قضایی را مبنی بر سرقت، جعل، مفقودی و یا کلاهبرداری را به بانک محال علیه ارائه دهد. در غیر این صورت پس از انقضا مهلت مذکور بانک از محل موجودی به تقاضای دارنده چک وجه آن را پرداخت می­ کند.

اما اگر معلوم شود که صادر کننده بدون دلیل موجه دستور عدم پرداخت را صادر کرده است، علاوه بر پرداخت وجه، به  مجازات حبس از 6ماه تا دو سال و جزای نقدی تا یک چهارم کسری موجودی در هنگام ارائه چک به بانک و کلیه خسارات وارده به دارنده چک محکوم می­شود. چنان که در ماده 14 قانون اصلاحیه چک بدان اشاره شده است.

1. 3. گذشت شاکی قبل و بعد از صدور حکم از متهم (چک بلامحل قابل گذشت)

هرگاه قبل از صدور حکم قطعی شاکی گذشت نماید و یا این که متهم وجه چک و خسارت تاخیر تأدیه را پرداخت کند و یا در صندوق دادگستری یا اجرای ثبت تودیع کند، مرجع رسیدگی قرار موقوفی تعقیب صادر خواهد کرد. و صدور قرار موقوفی تعقیب در دادگاه کیفری مانع از آن نیست که دادگاه نسبت به سایر خسارات مورد مطالبه رسیدگی و حکم صادر کند.

هرگاه پس از صدور حکم قطعی، شاکی گذشت کند و یا این که محکوم علیه ترتیب پرداخت آن را بدهد، اجرای حکم متوقف می­ شود. و محکوم علیه فقط ملزم به پرداخت معادل یک سوم جزای نقدی مقرر در حکم خواهد بود که به دستور دادستان به نفع دولت وصول خواهد شد.

2. جنبه و شیوه حقوقی وصول چک برگشتی (چک بلامحل حقوقی) و نحوه دادخواست حقوقی و مطالبه وجه چک

در جنبه حقوقی چک هیچ گونه خبری از زندان و مجازات نیست، بلکه دارنده چک به عنوان خواهان و صادر کننده چک به عنوان خوانده در دادگاه حضور و دفاعیات خود را به دادگاه ارائه می­دهد و با توجه به محتویات پرونده و ادله موجود و از آن جایی که چک از اسناد لازم الاجرا است، صادر کننده به پرداخت وجه چک همراه با خسارت تاخیر تادیه و پرداخت هزینه دادرسی محکوم می­ شود.

لذا دارنده چک می­تواند محکومیت صادر کننده چک را نسبت به پرداخت کلیه خسارت و هزینه های وارد شده که مستقیما به طور متعارف در جهت وصول طلب خود از ناحیه وی متحمل شده است، را از دادگاه تقاضا کند و منظور خسارت تأخیر تأدیه بر مبنای نرخ تورم از تاریخ چک تا زمان وصول آن است که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام شده است.

آیا وقتی حکم قطعی شد و ابلاغیه از اجرای احکام برای محکوم علیه صادر شد، و او اقدامی در جهت پرداخت انجام نداد. زندانی می­ شود؟ آیا می­ شود کاری کرد که صادر کننده چک (محکوم علیه) به زندان نیفتد؟

در جواب قسمت اول سوال باید گفت بله؛ چرا که محکوم علیه طبق ماده 2 قانون محکومیت های مالی و عدم پرداخت چک ممکن است به زندان بیفتد. در جواب قسمت دوم سوال باید گفت بله می­ توان دادخواستی ارائه نمود به شعبه اجرای احکام، که مانع رفتن به زندان محکوم علیه شد. یعنی دادخواستی خطاب به شعبه اجرای احکام مطرح نمود که دیگر محکوم علیه (صادر کننده چک) به زندان نرود، و یا اگر محکوم علیه در زندان هست از زندان آزاد شود. لذا اگر نیازمند وکیل هستید در هر کجای کشور که هستید، موسسه راه امید با بهره گیری از وکلای متخصص آماده قبول وکالت و مشاوره به کاربران می­ باشد.

2. 1. ملاک ها و ضوابط ماهیت حقوقی چک

سوال این است که در چه مواردی چک جنبه و ماهیت حقوقی دارد؟

در ماده 13 قانون چک به طور صریح مواردی ذکر شده است که در این گونه موارد دارنده چک حق شکایت کیفری ندارد و فقط می­تواند مطالبه حقوقی نماید. این موارد عبارتند از :

1. در صورتی که چک وعده دار باشد. به این معنا که چک وعده دار به ان چکی می­ گویند که تاریخ صدور چک بر تاریخ مندرج در متن چک مقدم باشد، مانند این که صادر کننده چک را امروز صادر و امضا می­ کند اما تاریخ وصول و برداشت آن برای دارنده و ذینفع یک ماه بعد باشد، لذا به این گونه چک ها وعده دار می­ گویند.

و در دادگاه اصل بر این است که چک به روز است و غیر وعده دار است، اما صادر کننده چک باید تقدم و تأخر واقعی صدور چک و تاریخ مندرج در آن را با ارائه دلیل برای رفع اتهام از خودش ثابت کند.

2. چک بابت تضمین داده شده باشد مانند تضمین برای ایفای و انجام تعهد

3. چک به صورت سفید امضاء به دارنده چک داده شده باشد.

4. هرگاه ثابت شود چک بدون تاریخ صادر شده باشد

5. هرگاه معلوم شود چک بابت معاملات نامشروع (مانند خرید و فروش مشروبات الکی یا مواد مخدر) یا ربا صادر شده باشد. به عنوان مثال چک بلا محلی که بابت بهره ربوی صادر و تسلیم شده باشد، ذینفع می ­تواند دستور عدم پرداخت آن را به بانک محال علیه بدهد و طرح شکایت کند که در صورت اثبات ادعا، جرم صدور چک پرداخت نشدنی (چک بلامحل) به دلیل فقدان قابلیت انتساب، قرار موقوفی تعقیب صادر می­ شود؛ چرا که دارنده چک، دارنده واقعی آن نیست.

7. وصول چک منوط به تحقق شرط بوده باشد.

این گونه چک ها قابلیت تعقیب کیفری را ندارد و اما دارنده چک می­ تواند دادخواست حقوقی برای وصول چک را مطرح نماید.

3. وصول چک از طریق صدور اجرائیه مستقیم  و اجرای ثبت

نکته: در قانون جدید چک جهت صدور مستقیم اجرائیه برای چک های بلامحل نسبت به اصل مبلغ چک نیازی به طرح دعوای مطالبه وجه در محاکم دادگستری نیست و مستقیماً اجرائیه صادر می­ شود؛ چرا که قبلا اگر فردی چک بلامحل صادر می­ کرد، دارنده چک نمی­ توانست بدون دادخواست اموال صادر کننده چک را توقیف کند و باید دادخواست می­ داد تا حکم صادر شود. اما اکنون اداره اجرائیه دادگستری به چک های برگشتی ترتیب اثر می­ دهد و از طریق راهنمایی و رانندگی و اداره ثبت نسبت به توقیف اموال صادر کننده چک اقدام می ­کند.

طبق ماده 2 برای صدور اجرائیه چک باید عین چک و گواهی عدم پرداخت از طرف دارنده به اجرای ثبت محل تسلیم شود.

سوال این است که آیا مطالبه خسارت تاخیر تادیه چک های برگشتی از طریق صدور اجرائیه مستقیم توسط دادگاه امکان پذیر است یا مستلزم دادخواست است؟

بر اساس نظر شورای نگهبان خسارت تاخیر تادیه چک های برگشتی از طریق صدور اجرائیه مستقیم توسط دادگاه طبق ماده 23 قانون صدور چک امکان پذیر نیست و ذینفع می­ تواند خسارت تأخیر تادیه را از مراجع قضایی پیگیری کند.

طبق ماده 23 قانون چک، دارنده می ­تواند با گواهی عدم پرداخت از دادگاه صالح صدور اجرائیه نسبت به کسری مبلغ  و حق الوکاله وکیل طبق تعرفه را درخواست نماید و دادگاه مکلف است در صورت وجود شرایط زیر حسب مورد علیه صاحب حساب و صادر کننده اجرائیه صادر کند:

1. در متن چک وصل وجه آن منوط به تحقق شرطی نشده باشد.

2. در متن چک قید نشده باشد که چک بابت تضمین انجام معامله یا تعهد است.

3. گواهی عدم پرداخت به دلیل سرقت، جعل و کلاهبرداری (طبق ماده 14) صادر نشده باشد.

صادر کننده مکلف است ظرف مدت 10 روز از تاریخ ابلاغ اجرائیه بدهی خود را پرداخت کند، و یا ترتببی را برای پرداخت آن بدهد، یا مالی را معرفی کند که اجرای حکم را میسر کند، در غیر این صورت حسب درخواست دارنده، اجرای احکام دادگستری اجرائیه را طبق قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی به اجرا می­ گذارد و نسبت به استیفای مبالغ مذکور اقدام می­ کند.

4. وظایف بانک در مورد چک برگشتی و چک بلا محل چیست؟

هنگامی که چک به علت عدم موجودی یا کسری موجودی، عدم مطابقت امضا و یا قلم خوردگی قابل وصول نیست. بانک وظیفه دارد که در برگه مخصوص که مشخصات چک و هویت صادر کننده چک است، علت عدم پرداخت را با مهر و امضاء به دارنده چک تقدیم می­ کند؛ چنان که در ماده 4 قانون چک آمده است: اگر چک به هر علت قابل وصول نباشد، در این صورت به درخواست دارنده چک بانک محال علیه چک را برگشت و گواهی عدم پرداخت را در سامانه بانک مرکزی ثبت می­ کند و اقدام به گواهی عدم پرداخت که شامل کد رهگیری و مشخصات چک و صادر کننده چک و نشانی او  و علت عدم پرداخت می­ باشد، به دارنده چک تسلیم می­ کند. اگر گواهی عدم پرداخت فاقد کد رهگیری و فاقد مهر شخص حقوقی باشد، در مراجع ثبتی و قضایی ترتیب اثر داده نمی­ شود.

در صورتی که موجودی حساب صادر کننده چک کمتر از مبلغ چک باشد، به تقاضای دارنده چک همان مبلغ موجودی به او داده می­ شود، و دارنده هم با قید مبلغ دریافت شده در پشت چک آن را به بانک تسلیم می­ کند و بانک هم موظف است به درخواست دارنده چک کسری مبلغ چک را در سامانه یکپارچه بانک مرکزی وارد نماید و با دریافت کد رهگیری و درج آن در گواهی با مشخصات مذکور آن را به دارنده چک تحویل دهد . چک مزبور نسبت به مبلغی که پرداخت نشده است، بی محل محسوب می­ شود.

5. اثرات چک برگشتی

وقتی غیر قابل پرداخت بودن چک یا کسری مبلغ چک در سامانه بانک مرکزی ثبت می­ شود، پس از گذشت 24 ساعت بانک ها اقدامات زیر را نسبت به صاحب حساب اعمال می­ کنند.

1. عدم افتتاح حساب هر گونه حساب و صدور کارت بانکی جدید

2. مسدود کردن کلیه وجوه حساب ها و کارت های بانکی

3. عدم پرداخت هر گونه تسهیلات بانکی یا صدور ضمانت های ارزی

4. عدم گشایش اعتبار اسنادی ارزی یا ریالی

6. ارکان قانونی و مادی و روانی چک

از بین اسناد تجاری، قانون گذار به چک اهمیت ویژه ای را داده است و درست است که چک یک سند عادی محسوب می­ شود ولی در حکم سند لازم الاجرا است به گونه ای که این سند جایگزین پول شده است و در ماده 310 قانون تجارت مقررشده است که چک نوشته ای است که به موجب آن صادر کننده وجوهی را که نزد بانک محال علیه دارد کلا یا بعضا مسترد دارد.

رکن قانونی جرم چک در مواد 3 و 7 و 10 قانون اصلاحی 1382 آمده است و چون بیش از یک ماده قانونی در رابطه با یک جرم ضرورت پیدا کرده است، لذا رکن قانونی، چک بلا محل مرکب است.

رکن مادی عبارت از صادر کردن چک از حساب مسدود (طبق ماده 10 قانون چک) و یا برگشت چک به علت عدم موجودی یا کسری موجودی (طبق ماده 3 قانون چک) می باشد هر چند که قانون گذار پرداخت و عدم پرداخت وجه چک را در اختیار مسئولین بانک محال علیه یا مرجع قضایی گذاشته است.

رکن معنوی: همه حقوق دانان بر این امر که صدور چک پرداخت نشدنی جرم مادی صرف هستند و نیازی به رکن معنوی ندارد و عنصر معنوی (سوء نیت) چنین جرمی اثبات شده است و نیازی به اثبات از طرف شاکی ندارد. چرا که در صدور چک بلا محل اصل بر این است که سو نیت صادر کننده چک محرز و آشکار است.

7. مشخصات و مندرجات برگه چک و چک بانکی

در برگه چک یک سری مشخصات و مندرجاتی به صورت چاپی مندرج شده است. مانند شماره سری و سریال چک، نام صاحب حساب، نام بانک، شماره حساب صادر کننده چک، شعبه بانک، کد شعبه و بانک صادر کننده چک.. اما باید گفت یک سری مندرجات توسط دارنده چک باید تکمیل گردد مانند امضای صاحب حساب، تاریخ و مبلغ چک به عدد و حروف؛ و نیز این که مبلغ چک در وجه چه کسی صادر می­شود. برای این که این چک را بتواند هر شخصی دریافت کند و امکان دست به دست گشتن آن وجود داشته باشد، از واژه حامل (یعنی آورنده چک) استفاده می­ شود.

چک بانکی آن چکی است که بانک در وجه اشخاص حقیقی و حقوقی معین صادر می­ کند و معمولاً از آن تعبیر به چک بانکی بین بانک ها می­ شود. و شرایطی دارد:

1. صدور چک بانکی بین بانک ها در وجه حامل یا حواله ممنوع است.

2. چک بین بانکی با ظهر نویسی هم قابل انتقال است، البته با احراز هویت گیرنده نهایی وجه.

3. مدت اعتبار چک بین بانکی شش ماه از تاریخ صدور چک است. و بعد از گذشتن شش ماه از تاریخ صدور آن فقط در شعبه صادر کننده قابل وصول است.

4. وجه چک بین بانکی به صورت وجه نقد قابل پرداخت به متقاضی نیست؛ بلکه باید به حساب او منتقل شود.

8. اصلاحیه و قانون جدید چک

1. ممنوعیت صدور انتقال چک در وجه حامل و نیز ممنوعیت صدور آن به صورت فیزیکی

بر اساس تبصره 1 ماده 21 قانون مکرر الحاقی چک های صادر مکلف به تسویه حساب در سامانه چکاوک و طبق مبلغ و تاریخ مندرج در سامانه و در وجه دارنده نهایی هستند. بدین معنا که صادر کننده چک باید وارد سیستم چکاوک شود و از طریق سیستم مبلغ و دارنده چک را ثبت کند و بعد اقدام به صدور چک فیزیکی کند که در این صورت چک را نمی­ تواند در وجه حامل صادر کند. لذا اگر فرد چک برگشتی داشته باشد سامانه به او اجازه صدور چک جدید را نخواهد داد. حال اگر ذینفع و دارنده چک بخواهد آن را به کسی دیگری انتقال دهد، نمیتواند چک را ظهر نویسی و به دیگری انتقال دهد.بلکه اگر قصد انتقال آن را به دیگری داشته باشد باید وارد سامانه شده و با درج مشخصات کسی که میخواهد چک را به او منتقل کند، این کارا انجام دهد.

بنابراین اگر چکی در سامانه چکاوک ثبت نشود، یک برگه عادی محسوب می­ شود و مشمول قانون چک نخواهد بود و مزایای سند تجاری را ندارد. لذا بانک ها از پرداخت آن خود داری میکنند و فرد می­تواند با مراجعه به مراجع قضایی دادخواست مطالبه وجه دهد.

2. جلوگیری از صدور چک جدید، دریافت دسته چک برای افراد ورشکسته و معسر از پرداخت محکوم به و یا دارای چک برگشتی رفع سوء اثر نشده. (ماده 21 مکرر قانون چک).

3. ثبت انتقال چک در سامانه صیاد یه جای پشت نویسی فیزیکی و ایجاد امکان استعلام آخرین وضعیت صادر کننده چک و سابقه چک برگشتی در سه سال اخیر و میزان تعهدات چک های تسویه نشده برای دریافت کنندگان چک.

راههای برقراری ارتباط با ما:

تلفن ثابت:05136144644

تلفن همراه:09151026897

تلفن همراه:09026220322

روش های مطالبه سفته

به لحاظ حقوقی باید مطابق با مقررات ان باشد از قبیل مطالبه وجه سند در تاریخ سررسید، ثبت واخواست در موعد مقرر 10 روزه و ظرف یک سال از تاریخ ثبت واخواست،داخواست حقوقی باید ظرف مدت یک سال به مرجع صالح اقامه شود و همچنین سند از لحاظ شکلی دارای اعتبار قانونی ان برابر شرایط قانون تجارت باشد تا بتوان از امتیازات ان استفاده کرد.(تعریف سفته)

سفته:

(روش های مطالبه سفته به لحاظ حقوقی) یکی از اسناد تجاری که اشخاص عادی وتجاری در معاملات خود از ان استفاده می کنند سفته است.

سفته یک سند تعهد پرداخت است که در ان امضاکننده متعهد میشودکه مبلغ مندرج در ان را پرداخت کند.اگر دارنده سفته بخواهد از مزایای قانونی سفته استفاده کندباید با مقررات ان اشنا باشد و در غیر این صورت نمیتواند ازامتیازات قانونی ان بهره مند شود وتنها قادر خواهد بود در دادگاه به عنوان یک نوشته عادی به ان استناد کند.

تعریف سفته:

سندی است که به موجب ان امضا کننده متعهد میشودکه مبلغی وجه در زمان معین یا به محض مطالبه از سوی دارنده در وجه حامل یا شخص معین یا به حواله کرد ان شخص کارسازی کند

برابر قانون تجارت سفته علاوه بر امضا یا مهر باید دارای تاریخ بوده ومطالب زیر در ان قید شود.

1– گیرنده وجه.

2-تاریخ پرداخت.

3مبلغی که باید پرداخت شود با حروف.

سفته قائم وجود 2 شخص است:

یک صادر کننده که مدیون و بدهکار است و شخص دیگر که ممکن است هنگام صدور سفته نامعین یا نامعلوم باشد.

عدم پرداخت سفته

– درصورتی که سفته برای شخص معینی باشد نام و نام خانوادگی او در سفته آورده میشود در غیر این صورت به جای نام او نوشته میشود(در وجه حامل) در مورد اول شخص معین و در مورد دوم دارنده سفته دربرابر صادر کننده طلبکار میشود و باید مبلغ سفته را در سر رسید بپردازد و اگر سفته عند المطالبه باشد صادر کننده به محض مطالبه از سوی دارنده وجه آن را پرداخت میکند.(روش های مطالبه سفته به لحاظ حقوقی)

-سوال آیا سفته مانند چک قابل انتقال به دیگری هست؟

جواب:عبارت (حواله کرد)به شخص این اختیار را به فرد میدهدکه بتواند سفته را به دیگری واگذار کند البته اگر عبارت حواله کرد وجود نمیداشت دارنده سفته میتوانست از طریق ظهر نویسی آن را به شخص دیگری انتقال دهد.

ظهرنویسی:

یعنی اینکه دارنده سفته مطالبی که در بر گیرنده هدف او از دریافت یا انتقال سفته است را در پشت سفته نوشته و زیر آن را امضا کند. بنابرین ظهر نویسی بیانگر انتقال سفته به دیگری ویا وصول وجه آن است.

برای اطلاعات بیشتر در مورد مسئولیت تضامینی ظهر نویس و ضامن اینجا کلیک کنید.

اصولا ظهر نویس برای انتقال به دیگری است ولی اگر برای وکالت در وصول باشد باید این موضوع در ظهر نویسی قید شود و به امضای ظهر نویس برسد و شخصی که از طریق ظهر نویسی وکالت در وصول پیدا میکند مانند دارنده ان حق اقامه دعوا برای وصول وجه ان را خواهد داشت.

-سوال اگر سفته دراثر ظهر نویسی های متعدد به اشخاص گوناگون منتقل شود.دارنده آن برای وصول وجه آن به چه شخص یا اشخاصی میتواند مراجعه نماید؟(روش های مطالبه سفته به لحاظ حقوقی)

-جواب:شخصی که سفته را امضا کرده و تمامی ظهر نویس ها در برابر دارنده آن مسئولیت دارندو دارنده میتواند به هر شخص مسئول به صورت فردی یا جمعی رجوع کندو همین حق هریک از ظهر نویس ها نسبت به ظهر نویس ماقبل خود و صادر کننده آن دارد و از این رو گفته میشود مسولین پرداخت وجه سفته مسولیت تضامنی دارند.

-درصورتی که دارنده سفته بخواهد از مزایای قانونی سفته بهره مند شود  و ان را به لحاظ حقوقی مطالبه کند باید این نکات را توجه داشته باشد:(روش های مطالبه سفته به لحاظ حقوقی)

1-دارنده سفته باید وجه ان را در سر سر رسید مطالبه کند و اگر پرداخت نشد ظرف ده روز از تاریخ سر رسید سفته را واخواست کند.

2-واخواست اعتراض رسمی است که نسبت به سفته پرداخت نشده است که باید علیه صادر کننده به عمل اید و رسما به او ابلاغ شود.(روش های مطالبه سفته به لحاظ حقوقی)

3-واخواست باید در فرم های مخصوص که توسط وزارت دادگستری منتشر میشود درخواست داد و هینطور بانک ها هک فرم های واخواست چاپی مخصوص دارند.

4-واخواست نامه با استفاده از کاغذ کاربن در سه نسخه (یک نسخه اصل و دو نسخه رو نوشت)به وسله وا خواست کننده  نگاشته و امضا میشود و پس از چسباندن تمبر توسط مامور ابلاغ به صادر کننده سفته ابلاغ میشود.

5-برای استفاده از مسئولیت تضامنی ظهر نویس ها ظرف یک سال از تاریخ ثبت واخواست دادخواست خود را به مرجع صالح داده شود در غیر این صورت دعوا علیه ظهر نویس ها مسموع نیست.

در صورت نیاز به وکیل فرم زیر را پر کنید.

بهترین وکیل چک

بهترین وکیل چک در سامانه وکیل نوین تونست به من کمک کنه که خیلی زود مبلغ چکم را بگیرم که مبلغ هنگفتی هم بود. شما هم اگر به وکیل چک نیاز داشتید، می‌توانید با بهترین وکیل چک در سامانه وکیل نوین ارتباط برقرار کنید.

تو این دوره و زمونه چک یکی از ابزارهای پرداخت محسوب می‌شه و کاربرد زیادی توی جامعه داره. اما گاهی بعضی از افراد بدون اینکه پولی توی حسابشون داشته باشن، چکی می‌کشن که بعدا پاس نمی‌شه و همین امر باعث می‌شه که امنیت معامله و اعتماد به چک بین مردم از بین بره. به همین دلیل، قانون‌گذار سعی کرده که جلوی این افراد رو بگیره و مجازات‌های سنگینی برای چک بلامحل درنظر گرفته.

حالا شما فرض کنین که قراردادی داشتید که بابتش چک گرفتین یا اصلا به هر دلیلی از شخصی چک گرفتین که می‌خواین اون رو وصول کنین. ما اینجا بهتون یاد می‌دیم که چطوری یک چک حقوقی رو وصول کنین.

روش پیداکردن وکیل چک

چنانچه به دنبال وکیل متخصص چک در شهر خودتان هستید تنها کافیست فرم ذیل را تکمیل نمایید . اطلاعات وکیل متخصص در شهرتان نمایان میشود .

چنانچه دنبال وکیل متخصص این حیطه در شهر خودتان هستید ویا مشاوره تلفنی میخواهید کافیه تنها این فرم را تکمیل نمایید . ظرف 3 دقیقه تلفن وکیل متخصص برای شما پیامک میگردد .

.  
فهرست این مقاله

1- چک حقوقی چیه؟

1-1- کدوم چک‌ها حقوقی محسوب می‌شن؟

2- برای وصول چک حقوقی کدوم دادگاه باید برم؟

3- چقدر طول می‌کشه تا وجه چکم رو بگیرم؟

4- من حکم دادگاه رو گرفتم، چطوری وجه چکم رو بگیرم؟

5- اگه نخوام خودم برم دادگاه شکایت کنم، باید چیکار کنم؟

 

1- چک حقوقی چیه؟

برای اینکه یک چکی وصول بشه، سه تا راه داره: 1- دادخواست حقوقی، 2- شکایت کیفری، 3- مراجعه به ثبت. هرکدوم از این‌ راه‌ها هم شرایطی دارن که اگه وجود داشته باشن، شخص می‌تونه واسه وصول چکش از اون راه استفاده کنه. مثلا برای استفاده از راه اداره ثبت، صادرکننده چک باید اموالی به نام خودش با سند رسمی داشته باشه. یا برای شکایت کیفری چک، چک باید چک روز باشه یعنی تاریخ داشته باشه. پس، منظورمون از چک حقوقی وقتیه که چک بدون تاریخ یا بابت قرارداد یا ضمانت صادر شده و شما نتونستین به حق خودتون برسید و می‌خواین وجه چک رو دریافت کنین. در این صورت باید به دادگاه حقوقی مراجعه کنین.

1-1- کدوم چک‌ها حقوقی محسوب می‌شن؟

معمولا چک حقوقی، چکیه که امکان شکایت کیفری ازش وجود نداره مثل:
  • چک سفید امضا،
  • چک تضمینی،
  • چکی که پرداخت وجهش از بانک منوط به انجام یک شرط که در متن چک آمده، باشه،
  • چک بدون تاریخ،
  • چک مدت دار،
  • چک‌هایی که بابت معاملات نامشروع یا بهره ربوی صادر شده باشن.
غیر از موارد بالا، چک‌هایی هم که در مهلت 6 ماهه، گواهی عدم پرداخت اونا صادر نشده، حقوقی محسوب می‌شن. 

در سامانه وکیل نوین بهترین وکیل برای چک هستند که می‌توانید با ارتباط با آن‌ها مشکل خود را سریع برطرف کرده و به حق و حقوقات خود برسید.

 

2- برای وصول چک حقوقی کدوم دادگاه باید برم؟

برای چک حقوقی باید به مبلغ چک نگاه کرد. برای مبالغ تا 20 میلیون تومن باید به شورای حل اختلاف دادخواستش رو بدید و بالای 20 میلیون تومن رو باید به دادگاه حقوقی محل اقامت صادرکننده مراجعه کنین. مثلا اگه بخواین یه چک 25 میلیونی رو 15 میلیون تقویم (قیمت‌گذاری) کنین، باید به شورای حل اختلاف مراجعه کنین.

3- چقدر طول می‌کشه تا وجه چکم رو بگیرم؟

اگه مبلغ چکتون کمتر از 20 تومن باشه و شورای حل اختلاف برید، حداکثر تا 3 ماه پروندتون بررسی و رای صادر می‌شه تا بتونید وجه چکتون رو بگیرید.

و برای چک‌های بالای 20 میلیون تومن، بررسی و رسیدگی دادگاه بیشتر از 8 ماه طول می‌کشه تا رای صادر بشه و این به خاطر نوبت دهی برای برگزاری جلسه رسیدگی است. جلسات رسیدگی در شورای حل اختلاف و دادگاه برگزار می‌شه و قاضی اظهارات دو طرف رو می‌شنوه و براساس مدارک تصمیم‌گیری می‌کنه.

نقد کردن چک

4- من حکم دادگاه رو گرفتم، چطوری وجه چکم رو بگیرم؟

وقتی که حکم دادگاه رو گرفتید، می‌تونید به دایره اجرای احکام برید و حکم رو اجرا کنین. اونجا می‌تونین اموالی از صادرکننده رو معرفی کنین که اونا رو توقیف کنن تا بتونید از محل فروش اونا وجه چک رو دریافت کنین. البته خیلی کم به این مرحله می‌رسه چون معمولا وقتی شما ماشین یا مغازه یا مالی از صادرکننده چک رو توقیف کنین، خودش پای معامله میاد تا پولتون رو به هر نحوی مثل نقد یا قسطی برگردونه.

5- اگه نخوام خودم برم دادگاه شکایت کنم، باید چیکار کنم؟

اگه خودتون به هر دلیلی نمی‌تونید یا مایل نیستین که برید دادگاه، می‌تونید از وکیل متخصص چک استفاده کنین. اگه دارنده چک از وکیل متخصص در زمینه چک برای طرح شکایت خودش استفاده کنه، نیازی به حضورش در دادگاه نیست و وکیل ‌‌می‌تونه از اول تا آخر فرآیند رسیدگی رو پیگیری و رسیدگی کنه.

 وکیل نوین؛ سایت معرفی وکیل تخصصی در کشور

وکیل نوین با گروه وکلا در کشور با تخصصی کردن پرونده‌ها گام مهمی در جهت موفقیت در دادگاه‌ها برداشته است، با تماس و مراجعه هر شهروند ایرانی  به شماره‌های اعلام شده بلافاصله تشکیل پرونده گردیده و وکیل متخصص در آن حیطه متناسب با نوع پرونده شما معرفی می‌گردد .در حین روند پرونده به پیگیری‌های مختلف توسط وکلا و کارشناسان دیگر نظرسنجی‌هایی صورت می‌پذیرد که در صورت عدم رضایت شما مجددا با وکیل دیگری به رایگان مشاوره می‌نمایید، این امر باعث می‌شود علاوه بر تسریع در روند پرونده وکیل معین شده دارای تجارب بالا و پاسخگویی مناسب به موکل را دارا باشد

در صورت نیاز به وکیل فرم زیر را پر کنید.

وکیل متخصص چک برگشتی

چک چیست : چک برگه ای مخصوص است که جز اسناد تجاری محسوب میشود چک در واقع همان جایگزین پول نقد است شخصی که به جای پول نقد در معاملات خود از چک استفاده میکند باید به اندازه همان مبلغ داخل چک در حساب خود پول داشته باشد

انواع چک:

چک عادی . چک تضمین شده .چک رمز دار .چک مسافرتی .چک سفید امضاء .چک مدت دار. چک تایید شده

1-چک عادی :همان چک رایج دربین افراد است که فقط به اعتبار صاحب حساب کشیده میشود2-چک تضمین شده:چکی است که به در خواست مشتری توسط بانک صادر میشود این چک فقطبرای خود بانک یا شعبه های دیگر بانک است3-چک رمز دار:چکی است که به در خواست مشتری صادر میشود که برای انتقال وجه پول به بانک دیگر در تمامی نقاط کشور است که دارای رمز میباشد4-چک مسافرتی: این نوع چک توسط بانک صادر میشود و مبلغش بر روی ان نوشته شده است که در جامعه به معنای تراول چک شناخته میشود5-چک سفید امضاء :که فقطدارای امضاء شخص صادر کننده چک میباشد6-چک مدت دار: همان چک زمان دار است به این معنا که امروز چک کشیده شده است ولی برای دریافت ان یک مدت زمان دیگر باید به بانک مراجعه کرد7-چک تاییده شده : متضاد چک عادی میباشد به این معنا که از اعتبار پرداختی بالاتریبرخوردار است و بانک وجه چک در حسابتایید میکند و مبلغ چک را از حساب فرد جدا میکند و ان پول فقطبه دارندهچک پرداخت میشود. مواردی که باید در نوشتن چک رعایت شود :1-خوانا بودن و نداشتن خط خوردگی در نوشتن عدد و حروف و هم چنین  در نوشتن تاریخ . در صورت وجود خط خوردگی میتوان پشت چک نوشت و امضاء کرد.2-چک فقط با امضاء معتبر است استفاده از مهر یا اثر انگشت دارای اعتبار نمیباشد .3-صادر کندده چک باید به مبلغی که چک را می نویسد پول داخل حساب خود داشته باشد چک باید به روزباشد به این معنا که همان روز نقد شود اما اکثریت مردم این مورد را راعایت نمی کنند و چک مدت دار میدهند.
  • چگونه می‌توان از چک بلامحل شکایت کرد؟ چه فرآیندی دارد و چه مهلت‌های قانونی را باید رعایت کرد؟

در صورتی که ظرف ۶ ماه از تاریخ چک، گواهی عدم پراخت صادر شود و ۶ ماه از تاریخ گواهی عدم پرداخت، شکایت کیفری طرح گردد.

  • چطور می‌توان حکم توقیف اموال پس از پاس شدن چک را باطل کرد؟

با اخذ گواهی از بانک مبنی بر اینکه مبلغ چک مذکور کارسازی و پرداخت شده، می‌توان به شعبه‌ای که دستور توقیف را صادر کرده مراجعه نموده تا پرونده مختومه و رفع توقیف شود.

  • مراحل و شرایط شکایت کیفری از چک چگونه است؟

دارنده چک به هر علتی از قبیل: نبودن مبلغ کافی، عدم تطابق امضا، مسدود بودن حساب صادرکننده، قلم‌خوردگی یا اختلاف در متن چک روبه رو شد، می‌بایست چک را برگشت زده و با گواهی عدم پرداخت به دادسرا (دفتر خدمات الکترونیک قضایی) مراجعه نماید. تنها شخصی می‌تواند شکایت کیفری تنظیم نماید که چک را به بانک ارائه داده و گواهی عدم پرداخت به نام او صادر شده باشد. چک در شرایطی قابل شکایت کیفری نیست:

الف) چک سفید امضا صادر شده باشد،

ب) در متن چک پرداخت آن منوط به شرطی شده باشد،

ج) اگر چک بابت تضمین انجام معامله یا تعهد باشد و در متن چک نوشته شده باشد،

د) چک بدون تاریخ صادر شده باشد،

ه) چک وعده‌دار باشد یا مدت‌دار باشد.

  • حکم کیفری و حکم جلب برای صاحب چک تا چه زمانی اعتبار دارد؟

حکم کیفری ممکن است در شرایطی از قبیل مواد ۱۰۵-۱۰۶-۱۰۷-۱۰۸-۱۰۹ تنها از بحث جنبه کیفری مشمول مرور زمان شود.

  • آیا می‌توان علیه ضامن یا ظهرنویس چک هم شکایت کیفری کرد؟ در چه صورتی؟

خیر، شکایت کیفری علیه ضامن و ظهرنویس امکان‌پذیر نیست.

  • مراحل و شرایط دعوی حقوقی چک چگونه است؟

ارائه چک به بانک،

دریافت گواهی عدم پرداخت،

مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی،

تقدیم دادخواست مطالبه وجه چک.

  • مراحل وصول چک بلامحل از طریق اجرای ثبت چگونه است؟

ابتدا باید چک به بانک ارائه شده و گواهی عدم پرداخت صادر شده باشد. دقت شود که در گواهی عدم پرداخت حتما می‌بایست تطابق امضا توسط بانک تایید شود (درصورتی که امضا با نمونه امضای موجود در بانک تطابق نداشته باشد، چک قابل وصول از طریق اجرای ثبت نخواهد بود. مراجعه به اداره ارای مفاد اسناد لازم‌الاجرا اداره ثبت و درخواست صدور اجراییه علیه صادرکننده چک.

  • خسارت تاخیر تادیه چک از چه روزی و بر چه مبنایی محاسبه می‌شود؟

از تاریخ مندرج در چک و براساس نرخ تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی.

  • آیا می‌توان قبل از شروع شکایت از چک بلامحل، با وکیل چک برگشتی مشاوره تخصصی داشت؟ به کجا باید مراجعه کنم؟

قبل از طرح شکایت کیفری، برای اینکه اطمینان حاصل نماییم که چک جنبه کیفری دارد یا خیر، بهتر است با وکیل متخصص مشاوره شده و اطلاعات لازم را کسب کنیم. در این خصوص می‌تواند با وکلای متخصص سامانه وکیل نوین ارتباط برقرار کنید.

  • آیا از سفته و برات هم می‌توان شکایت کیفری کرد؟

از سفته و برات تنها می‌توان مطالبه حقوقی انجام داد و قابل تعقیب کیفری نیستند.

  • نقل و انتقال چک قبل و بعد از شکایت کیفری از صادرکننده چک چه تاثیری در شکایت کیفری دارد؟

در صورتی که چک بعد از برگشت خوردن به دیگری منتقل شود، قابلیت شکایت کیفری را از دست می‌دهد.

  • آیا می‌توان چک شخص ثالثی را پرداخت کرد؟ در چه صورتی؟

می‌توان مبلغ را به دارنده چک پرداخت نموده و خود به عنوان دارنده چک، به صادرکننده چک مراجعه نماییم (در صورتی که چک حامل باشد) و در صورتی که چک حامل نباشد، می‌توان از دارنده خواست که چک را با یک امضا منتقل نموده تا حق رجوع به دارنده را داشته باشیم.

  • وکیل در پروسه چک چطور می‌تواند کمک کند و گرفتن وکیل برای چک چه مزیتی دارد؟

با مراجعه به وکیل یا مشاوره می‌توان به این نتیجه رسید که چک از چه طریقی ساده‌تر وصول خواهد شد، کیفری، حقوقی یا از طریق اجرای ثبت. همچنین، با کمک وکیل می‌توان به سرعت ابتدا نسبت به توقیف اموال اقدام نموده و سپس طرح دعوا نماید.

نمونه سوالات پرکاربرد پیشنهادی

  • من ماشین بدهکارم را بابت چکش توقیف کردم. حالا ماشین خلافی دارد. باید برای اینکه به فروش برسد، خودم خلافی آن را بپردازم یا صاحب ماشین باید بپردازد؟

می‌بایست خود پرداخت نمایید و سپس، به صاحب خودرو مراجعه نمایید.

  • اگر عبارت: «به حواله کرد» در متن چک نوشته شده باشد ولی روی آن را خط زد، می توان از نقل و انتقال آن جلوگیری کرد؟

بله، اما بهتر است در چک صراحتا قید گردد: چک قابل انتقال و ظهرنویسی نیست؛ یا در قسمت در وجه نوشته شود: فقط در وجه … (اسم شخص).

  • اگر الف بابت خرید چیزی چکی به ب بدهد که صادرکننده آن شخص دیگری (ج) است یعنی چک را از شخص دیگری گرفته است، آیا صادرکننده (ج) می‌تواند مبلغ چک را به ب نپردازد؟

از آنجایی که شخص ب دارنده با حسن نیست محسوب می‌شود، نمی‌توان به هیچ طریقی از پرداخت امتناع نمود مگر اینکه ادعای جعل شود نسبت به امضای چک.

  • اگر دارنده چک بخواهد از طریق وکیل یا نماینده‌اش چک را برگشت بزند و از طرفی حق تعقیب کیفری‌اش هم محفوظ بماند چه باید بکند؟

می‌بایست ظهر چک را امضا نموده و قید نماید صرفا بابت نمایندگی در وصول وجه چک.

 وکیل نوین؛ سایت معرفی وکیل تخصصی در کشوروکیل نوین با گروه وکلا در کشور با تخصصی کردن پرونده‌ها گام مهمی در جهت موفقیت در دادگاه‌ها برداشته است، با تماس و مراجعه هر شهروند ایرانی  به شماره‌های اعلام شده بلافاصله تشکیل پرونده گردیده و وکیل متخصص در آن حیطه متناسب با نوع پرونده شما معرفی می‌گردد .در حین روند پرونده به پیگیری‌های مختلف توسط وکلا و کارشناسان دیگر نظرسنجی‌هایی صورت می‌پذیرد که در صورت عدم رضایت شما مجددا با وکیل دیگری به رایگان مشاوره می‌نمایید، این امر باعث می‌شود علاوه بر تسریع در روند پرونده وکیل معین شده دارای تجارب بالا و پاسخگویی مناسب به موکل را دارا باشد .

وکلای چک متخصص در حیطه‌ کیفری در سامانه وکیل نوین در اکثر شهرهای کشور عزیزمان ایران در حال فعالیت می‌باشد.

در صورت نیاز به وکیل فرم زیر را پر نمائید.

 

سلام در خصوص مطالبه وجه سوال دارم. من  سال ۹۶ به یکی از دوستام دستی ۱میلیون ۳۰۰ هزار تومان نقدی دادم در صورت شکایت، میتواند ادعا کند که پول را به صورت دستی به ایشان برگردانده ام و شاهد بیاورد ؟ 


اولا باید مشخص شود کل مبلغ واریزی به چه میزان بوده و اینکه عرفا میشود گفت دستی پول را برگردانده یاخیر؟ چون در حال حاظر برگشت دستی پول باید منطقی باشد که مورد قبول دادگاه واقع شود در هرصورت ایشان باتوجه به داشتن شاهد و مدارک موجود از قبیل فیش های واریزی میتواند اقامه دعوی نماید  در انتها چنانچه نیاز باشد می توان در خصوص بازگشت پول توسط خوانده به خواهان واگذار به سوگند نمود .

چنانچه در  خصوص مطالبه وجه نیاز به وکیل در شهر خودتان دارید می توانید فرم زیر را پر کنید؟

چنانچه از پاسخ اینجانب راضی بودید و نیاز به مشاوره تلفنی دیگری دارید با شماره ۰۹۱۲۹۱۷۰۴۶۸ تماس بگیرید.

نحوه مطالبه سفته از طریق حقوقی

بهترین وکیل سفته در سامانه وکیل نوین تونست به من کمک کنه که خیلی زود مبلغ سفته‌ام را بگیرم که مبلغ هنگفتی هم بود. شما هم اگر به وکیل سفته نیاز داشتید، می‌توانید با بهترین وکیل سفته در سامانه وکیل نوین ارتباط برقرار کنید.

امروزه با زیاد شدن صدور سفته به خصوص هنگام استخدام یا برای حسن انجام کار، امکان سوءاستفاده از آن به طور غیرمنصفانه‌ای نیزافزایش یافته است. بنابراین، لازم است که مقررات مربوط به نحوه وصول و به اجرا گذاشتن سفته نیز آموزش داده شود تا برای کسی مشکلی پیش نیاید. در این راستا، موسسه حقوقی بین‌المللی راه امید بر آن شد که وکیل متخصص در زمینه سفته را شناسایی کرده و به شما عزیزی که درگیر پرونده سفته هستید معرفی نماید. سامانه وکیل نوین با داشتن وکلای متخصص در این حوزه به صورت کاملا تخصصی در اکثر شهرهای کشور عزیزمان ایران در حال فعالیت می‌باشد.

وصول سفته

وقتی سفته‌ای صادر می‌شود، به معنای بدهکار بودن صادرکننده در مقابل دارنده است. بنابراین، دارنده می‌تواند مبلغ آن را نقد کند. برای این کار دارنده دو راه دارد: یا می‌تواند از طریق دایره اجرای اداره ثبت برای مطالبه وجه چک اقدام کند که برای این کار لازم است دارنده در مهلت‌های قانونی (۱۰ روز) مبلغ سفته را واخواست کند. همچنین، صادرکننده هم اموالی داشته باشد که دارنده بتواند با معرفی آن‌ها، توقیف اموال صادرکننده را از اجرای ثبت بخواهد. اگر صادرکننده مالی نداشته باشد یا دارنده مهلت‌های قانونی را رعایت نکرده باشد یا سفته وجه حقوقی داشته باشد- که در ادامه به آن پرداخته می‌شود- دارنده باید در دادگاه علیه صادرکننده یا ضامن‌ها دادخواست نوشته و وجه چک و تمامی خسارات مثل خسارت دیرکرد (تاخیر تادیه) را مطالبه کند.

دادگاه صالح

تعیین دادگاه صالح بستگی به مبلغ سفته دارد. اگر مبلغ سفته بیشتر از ۲۰ میلیون باشد، دادگاه صالح به رسیدگی است و اگر مبلغ آن، ۲۰ میلیون و کمتر باشد، دادخواست باید به شورای حل اختلاف تقدیم شود. اگر سفته وجه کیفری هم داشته باشد، دادسرا صالح است. البته به موجب قانون جدید، دارنده باید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواست خود را ثبت کند و سپس، به مراجع صالح فرستاده می‌شود. چنانچه نیاز به وکیل سفته دارید، می‌توانید با مراجعه به سامانه وکیل نوین، با بهترین وکیل سفته ارتباط برقرار کنید.

وجه حقوقی سفته

سفته زمانی وجه حقوقی پیدا می‌کند که بابت ضمانت کار (حسن انجام کار یا حسن اجرای کار) باشد. معمولا این عبارت‌ها موقع استخدام کردن یک شخص که از او سفته گرفته می‌شود، روی سفته نوشته می‌شود. در این صورت، دارنده دیگر نمی‌تواند سفته را به اجرا بگذارد چون بابت حسن انجام کار یا حسن اجرای کار است. به طور کلی، سندهایی مثل چک یا سفته یا برات وصف تجریدی دارند یعنی بدون اینکه چه حساب و کتابی بین صادرکننده و دارنده بوده، باید پرداخت شوند. اما اگر رو یا پشت هر یک از این اسناد کلمه «بابت» نوشته شود، وصف تجریدی خود را از دست داده و برای وصول آن فقط باید به دادگاه حقوقی مراجعه کرد. دیگر وجه کیفری ندارند و یا از طریق اجرای ثبت هم نمی‌توان آن‌ها را پاس کرد. حتی اگر دارنده سفته را به اجرا بگذارد، می‌توان به جرم خیانت در امانت از او شکایت کرد.

وصول وجه سفته حقوقی

اگر عبارات «بابت حسن انجام کار» یا «بابت حسن اجرای کار» رو یا پشت سفته نوشته باشد، دارنده ابتدا باید اظهارنامه‌ای را خطاب به صادرکننده پر و ابلاغ کند. این اظهارنامه برای این است که صادرکننده سفته به تعهداتش عمل کند. اما چون معمولا این طور نیست، دارنده باید پس از پایان مهلت ذکر شده در اظهارنامه در دادگاه حقوقی دادخواست وصول مبلغ سفته و تمام خسارات مثل خسارت تاخیر تادیه را ثبت کند. کارشناسان و وکلای سامانه وکیل نوین آماده‌اند تا با ارائه خدماتی مشاوره آنلاین، تلفنی و حضوری به سوالات شما عزیزان پیرامون سفته ضمانت کار پاسخ دهند .

تفاوت حسن انجام کار و حسن اجرای کار

حسن اجرای کار یعنی شخصی که استخدام شده، کار را در موعدی که توافق شده، به اتمام برساند و حسن انجام کار یعنی به تعهدات خود در حین اجرای کار عمل کرده و افراط و تفریط نکند و اگر در هر مرحله از کار، شخص به تعهدات خود عمل نکند، کارفرما بتواند بابت خسارت خود وجه سفته را دریافت کند.

بهترین وکیل چک + قانون جدید چک

بهترین وکیل چک در سامانه وکیل نوین تونست به من کمک کنه که خیلی زود مبلغ چکم را بگیرم که مبلغ هنگفتی هم بود. شما هم اگر به وکیل چک نیاز داشتید، می‌توانید با بهترین وکیل چک در سامانه وکیل نوین ارتباط برقرار کنید.

 

چک، سند در حکم لازم‌الاجرا

در قانون ما، چک سندی است که در آن صادرکننده تعهد می‌کند که مبلغ نوشته شده بر روی آن را به دارنده بپردازد که برای پرداخت آن، صادرکننده به بانک دستور پرداخت را می‌‌دهد. در قانون ما، چک به عنوان یک سند در حکم لازم‌الاجراست به این معنا که اگر چک پاس نشود، دارنده می‌تواند مستقیما به اجرای ثبت رفته و با معرفی اموال صادرکننده، اموال را توقیف کرده و مبلغ چک را از آن‌ها برداشت کند. دیگر نیازی به مراجعه به دادگاه و صرف هزینه و وقت زیاد نیست. البته باید صادرکننده اموالی داشته و دارنده نیز از اموال او آگاهی داشته باشد. اما معمولا این‌طور نیست یعنی یا صادرکننده به هر دلیل مثل انتقال اموال، اموالی ندارد و یا دارنده، صادرکننده را نمی‌شناسد به خصوص در چک‌های در وجه حامل که اسم شخص خاصی روی آن قید نشده و با ظهرنویسی(پشت‌نویسی) قابلیت انتقال را دارند. در این صورت، دارنده باید به دادگاه مراجعه کند.

دادگاه صالح به رسیدگی

برای تشخیص اینکه کدام مرجع قانونی صالح برای رسیدگی به مطالبه وجه چک است، باید به مبلغ چک توجه کرد. اگر مبلغ چک تا ۲۰ میلیون تومان باشد، شورای حل اختلاف و اگر بیشتر از ۲۰ میلیون تومان باشد، دادگاه صلاحیت دارد. اگر چک وجه کیفری هم داشته باشد، دادسرا صالح است. البته به موجب قانون جدید، دارنده باید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواست یا شکایت خود را ثبت کند و سپس، به مراجع صالح فرستاده می‌شود.

چنانچه نیاز به وکیل چک دارید، می‌توانید با مراجعه به فرم مربوطه درخواست خود را ثبت کنید،و با بهترین وکیل چک ارتباط برقرار کنید.

 

تغییرات قانون جدید چک

قانون جدید چک با هدف حمایت بیشتر از دارنده و جلوگیری از افزایش چک برگشتی، تغییراتی را ایجاد کرده است که بیشتر آن‌ها مربوط به ضمانت‌اجرای پاس شدن چک می‌باشد که البته نسبت به قوانین قبلی شدیدتر می‌باشد. برخی از این تغییرات عبارتند از:

  • اشخاص فقط می‌توانند یک دسته چک داشته باشند و دیگر مانند قبل نمی‌توانند از هر حسابی یک دسته چک بگیرند بلکه کلا یک دسته چک دارند.
  • اگر شخصی چک بکشد اما چکش برگشت بخورد، علاوه بر حسابی که چک برای آن صادر شد، در هر بانکی که حساب داشته باشد، حسابش مسدود تا وجه چک تامین شود. در قانون قبلی، اگر حسابی که چک برای آن صادر شده، پول کافی نداشت، دارنده فقط می‌توانست نسبت به همان حساب دادخواست بدهد یا شکایت کند اما در این قانون در هر بانکی که صادرکننده حساب داشته باشد، می‌توان مبلغ چک را از آن‌ها برداشت کرد.
  • کارمندان بانک موظف هستند که غیرقابل‌پرداخت بودن چک را در سامانه یکپارچه بانک مرکزی ثبت نماید و با دریافت کد رهگیری و درج آن در گواهینامه‌ای که مشخصات چک و هویت و نشانی کامل صادرکننده در آن ذکر شده باشد، علت یا علل عدم پرداخت را صریحاً قید و آن را امضاء و مهر و به متقاضی تسلیم نماید. به گواهینامه فاقد کد رهگیری و فاقد مهر شخص حقوقی در مراجع قضائی و ثبتی ترتیب اثر داده نمی‌شود.
  • اگر چک صادرکننده برگشت بخورد و تکرار شود، دیگر حق افتتاح حساب جدید در هیچ بانکی ندارد. و در صورت تکرار بیشتر، حتی وام هم از هیچ بانکی نمی‌تواند دریافت کند. همچنین، در صورت تکرار، علاوه بر مجازات‌های قانونیف توقیف ماشین و خانه و … صادرکننده نیز در دستور کار قرار می‌گیرد.

وکیل حقوقی وصول مطالبات در سراسر کشور

اگر چک از کسی گرفته باشم و تاریخ نداشته باشد ولی پشت نویسی داشته باشد قابل وصول است؟بله چک را تاریخ بزنید و به بانک مراجعه کنیدایا سفته بدون اثر انگشت و آدرس و مشخصات قابل پیگیری است؟در صورتی که امضا داشته باشد میتوان پیگیری کردبنده مبلغ دو میلیون تومان (یک میلیون از طریق کارت به کارت و یک میلیون از طریق فروشگاه با کارت خودم) به یکی از دوستانم قرض دادم و مدرکی غیر از پرینت حساب ندارم ایا قابل پیگیری است؟ بله میتوان با پرینت حساب خود نسبت به ایشان دادخواست به دادگاه تقدیم کنید البته درمورد یک میلیون از فروشگاه باتوجه به اینکه دلیلی ندارید میتوانید ایشان را در دادگاه قسم دهیدایا مطالبه وجه چک اخذ خسارات دیرکرد و هزینه های دادرسی و حق الوکاله هم ممکن است؟بله امکان پذیر استاگر مستاجر بابت اجاره بها چک داده باشد و بدلیل نداشتن موجودی وصول نشود ایا میتوان تقاضای تخلیه ملک کرد؟بله میتوان جهت تخلیه اقدام کردبنده از طرفم ۳۰ میلیون تومان پول طلب کارم که پس از شکایت از وی و دریافت وجه او متواری شده چک را در زمان خودش برگشت بزنم یا راه حل دیگری وجود دارد؟میتوانید ایشان را ممنوع الخروج کنیددو ماه با خانمی ارتباط داشتنم با قصد ازدواج و مبلغ ۳۸ میلیون تومان پول بهش قرض دادم ولی الان متوجه شدم ازدواج کرده است ایا امکان شکایت وجود دارد؟بله میتوان بابت ۳۸ میلیون تومان دادخواست مطالبه وجه بدهید البته لازم است پرینت پرداخت ها دلایل و اسناد پرداخت خود را به دادگاه ارایه کندمن لپ تاپ خودم را به یکی از اقوامم فروختم مبلغ ۱۰ میلیون تومان و در ازای ان چک دادند و الان وصول نشده و پشت چک پدرش که فرهنگی است امضا کرده ایا امکان توقیف حساب ایشان وجود دارد؟بله میتوانید جهت توقیف حساب ایشان با تامین خواسته فوری همزمان با مطالبه وجه اقدام نمایدبنده قبلا مبلغی را بابت ساخت و ساز به سرمایه گذاری قرض دادم و الان هم پس از چندسال درخواست اصل پول و سود حاصل از نگهداری پول را دارم ایا امکان پذیر است؟بلافاصله اظهارنامه جهت مطالبه پول برای ایشان ارسال کنید و دادخواست مطالبه وجه را تقدیم دادگاه کنید توجه کنید که مطالبه سود امکان پذیر نیست مگر بعد از مطالبه رسمی از بدهکاری به همین دلیل فورا اظهارنامه را ارسال بفرمایداز اگهی دیوار جنس خریداری کردم و پول را کارت به کارت کردم . الان فقط ۱ شماره همراه دارم که خاموش است ایا امکان وصول وجود دارد؟از طریق اطلاعات کارت میتوانید طرح شکایت کلاهبرداری نماییدسامانه وکیل نوین در شهرهای اهواز, بندرعباس، تهران، مشهد،کرج،اصفهان، کرمان، کرمانشاه، اراک، گرگان، شیراز، یزد، قم، قزوین، اردبیل، تبریز،آبادان، اسلامشهر، بیرجند، بجنورد، همدان، زنجان، ساری ، رشت، هرمزگان، خرم آباد، ارومیه، لرستان، بوشهر، زابل، کیش، قشم وکلای متخصص در زمینه ارث را به هموطنان عزیز معرفی می نماید.

دادخواست مطالبه وجه|روند رسیدگی آن

 

انواع مطالبه وجه 

یکی از روابطی که بین اشخاص از نظر اقتصادی وجود دارد، بحث مطالبات و بدهی‌ های آن‌ها به یکدیگر است. از زمان های قدیم،همواره برخی افراد بوده اند که با انگیزه های مختلف وجهی رابه دیگری قرض می دادند.  البته طلب افراد از یکدیگر به قرض محدود نمی شود و در عقود دیگر مثل خرید و فروش، ضمانت و … نیز ممکن است برخی به دیگران بدهی داشته باشند. همچنین ، در برخی از موارد در اثر ضرر و زیانی که وارد شده، وارد کننده زیان باید وجهی را بپردازد و از این بابت بدهکار محسوب می شود. بنابراین، طلبکار و بدهکار از عناوینی هستن که همواره در جامعه های مختلف و در زمان های متفاوت وجود دارند. پس ، به کار بردن مکانیزم هایی برای ایجاد تعادل بین روابط طلبکار و بدهکار و جلوگیری از برخی از سوء استفاده ها ، باعث حفظ نظم اقتصادی در جامعه می شود. به همین دلیل، از اصلی ترین بخش های قانون هر کشور،پرداختن قانونی بهمسائلیمثل نحوه بازپس گیری مطالبات،قراردادهای باطل، حقوق طلبکار و بدهکار و … می باشد.

مطالبه وجه 

مطالبه وجه زمانی به کار می رود که فردی طلبی از دیگری دارد اما بدهکار علی رغم تعیین مهلت، نتوانسته و یا به عمد وجه را پرداخت نکرده است. بنابراین، طلبکار از راه قانونی و مراجعه به مراجع قضایی یا ثبتی می خواهد وجه خود به دست آورد.این وجوه عبارتند از:وجوهی که اشتباها به حساب اشخاص واریز شده ولی برگردانده نمی شود، مطالبه وجه چک و سفته، مطالبه وجه الضمان قراردادی،مطالبه وجه بابت خسارات و ضرر وزیان وارده و … . برای تمام این موارد درصورتی که بدهکار نخواهد وجه را به طلبکار برگرداند، طلبکارمی تواند دادخواست بدهد.  شرایط و فرآیند رسیدگی به هر کدام از انواع وجوه مطالبه شده گرچه اشتراکاتی دارند اما تفاوت هایی نیزدارند.شرایط: برای اینکه دادخواست مطالبه وجه به جریان بیفتد، باید شرایط زیر موجود باشد:داشتن طلب مسلم و مستند به یکی از مدارکی که بدهی را ثابت می کند. از قبیل، رسید دریافت وجه، فیش واریزی، رسید کارت به کارت، چک یا سفته و برات، داشتن دو شاهد مبنی بر طلبکار بودن خواهان،اقرار خوانده.سر رسید شدن بدهی و رسیدن موعد پرداخت وجه و خودداری کردن خوانده از پرداخت وجه ارسال اظهارنامه قانونی جهت مطالبه طلبی که مستند به اسناد تجاری نیست و یا اثبات مطالبه از ناحیه خوانده و خودداری بدهکار. یعنی تا زمانی که طلبکار وجه را مطالبه نکرده باشد، نمی توان انتظار داشت که بدهکار خودبه خود پرداخت را انجام دهد.دادخواست مطالبه وجه کمتر از دویست میلیون ریال در صلاحیت شوراهای حل اختلاف قرار دارد و بیش ازاین مبلغ در دادگاه حقوقی قابل طرح است.

نحوه اثبات مطالبه وجه :

در دادخواست مطالبه وجه، در قسمت دلایل و منضمات، می توان هر مدرکی را که ثابت کننده طلب است قید نمود از جمله:رسید عادی،قرارداد فی مابین، استشهادیه شهود، اظهارنامه قانونی و اگر پاسخی توسط خوانده به آن داده شده، فیش واریزی و … .انواع:هریک از انواع مستندات مطالبه وجه روش رسیدگی متفاوتی دارند در صورتی که شرایط آن‌ها موجود باشد. در نهایت، روش شکایت حقوقی را که مشترک بین برخی از انواع خواهد بود، توضیح خواهیم داد.

مطالبه وجه مستند به اسناد تجاری:

منظور از اسناد تجاری، چک، سفته و برات هستند که در قانون تجارت مقررات ویژه ای برای آن‌ها درنظرگرفته شده است.نحوه وصول این اسناد در صورت شرایطی متفاوت با سایر روش ها خواهد بود.این شرایط که باعث تفاوت آن‌ها و حقوق ممتاز دارندگان آن‌ها می شودعبارتند از:چک، سفته و برات زمانی اعتبار تجاری دارند که دارای امضا (یا مهر و اثر انگشت) و تاریخ باشند.اسناد تجاری باید تاریخ داشته باشند. بدون تاریخ، اعتبار تجاری نخواهند داشت.در مهلت های مقرر شده واخواست شده و یا گواهی عدم پرداخت دریافت شده باشد.اگر امضا و تاریخ داشته باشند و در مهلت مقرر واخواست شده و یا گواهی عدم پرداخت دریافت شده باشد، مهلت های قانونی و نحوه رسیدگی آن‌ها مطابق قانون تجارت خواهد بود و حتی رسیدگی کیفری نیز خواهند داشت. برای چک نیز علاوه بر شکایت حقوقی و کیفری، از طریق دایره اجرای ثبت نیز می توان اقدام کرد. اجرای ثبت پس از ارسال اظهارنامه به بدهکار، درصورتی که بدهکار اقدامی نکند، اموال او راشناسایی کرده و از محل آن‌ها وجه چک را پرداخت می کند.– در صورتی که اسناد تجاری، امضا نداشته باشند حتی سند عادی نیز محسوب نمی شود و به عنوان مدرک نمی توان از آن‌ها استفاده کرد چون اصولا هر سندی بین طرفین حداقل باید دارای امضا باشدتا معتبر واقع شود و هیچ سندی بدون امضا قابل پذیرش نیست حتی بین طرفین هم قابل پذیرش نیست چه برسد به دادگاه و یا مراجع قضایی. اگر تاریخ نداشته باشند و در مهلت مقرر واخواست نشده و یا گواهی عدم پرداخت دریافت نشده باشد، دیگر اعتبار اسناد تجاری را نخواهند داشت و در این صورت تنها می توان از بدهکار شکایت حقوقی کرد.

مطالبه وجه مستند به سند عادی:

اگر طلب دارای سند عادی باشد یا سند لازم الاجرا نداشته باشد، برای اجبار متعهد باید به دادگاه  حقوقی مراجعه نمود.

 مطالبه وجه ناشی ازخسارت:

هر جرمی که رخ می دهد، ممکن است علاوه بر آنکه به نظم جامعه آسیب می زند، به طور خاص به برخی از افراد و یا اموال آن‌ها نیز آسیب برساند که به آن جنبه خصوصی جرم می گویند. در جنبه خصوصی جرم معمولا شاکی خصوصی وجود دارد که برای خساراتی که به جان و یا اموال او واردشده، شکایت می کند. رسیدگی به جنبه خصوصی جرم نیز در صلاحیت همان دادگاه کیفری است که به جرم رسیدگی می کند مگر آن‌ که نیاز به  اثبات  چیزی باشد که در صلاحیت دادگاه حقوقی است. در این صورت دادگاه کیفری قرار اناطه صادر کرده تا دادگاه حقوقی رای صادر کند و سپس رسیدگی خودش را ادامه می دهد دادگاه کیفری ممکن است در اثر خسارت به اعضای بدن زیان دیده حکم به دیه یا ارش و یا در اثر خسارت به اموال حکم به جبارن خسارت اموال بدهد. در اینصورت، مجرم، بدهکار زیان دیده خواهدشد چون باید وجهی را به وی بپردازد.علاوه برآن، خسارات مدنی نیز وجود دارد که مطالبه ضرر و زیان وارده آن در صلاحیت دادگاه حقوقی است.

مطالبه وجه الضمان:

پیمانکاران درهر مقطع از پروژه ایست هزینه‌های انجام شده را برای کارفرما ارسال می کنند که پس از تایید کارفرما وجه هزینه هارا دریافت نموده ولی ۱۰% از هزینه‌ها، نزد کارفرما کسر و باقی می ماند تا پس از طی مهلتی که کار انجام شده کاملاً مورد تأیید وی قرار گیرد مجدداً به پیمانکار پرداخت گردد.درواقع، کارفرما برای اطمینان از صحت اجرای کار، مبالغی را به عنوان تضمین حسن اجرای کار ( وجه الضمان) از از ۱۰ درصد صورت حساب هایی که پیمانکار برایش می فرستد، کسر نموده و در حسابی نزد خود نگهداری می نماید. پس از  اجرای کامل قرارداد، بنابر تقاضای پیمانکار و در مقابل ضمانت‌نامه ی بانکی، مبلغ تضمین حسن اجرای کار را می تواند به پیمانکار مسترد نماید.این ضمانت نامه که توسط بانک و به درخواست پیمانکار و به نفع کارفرما  صادر می گردد به ”  ضمانت نامه استرداد کسور وجه الضمان ” معروف است .

 مطالبه وجه التزام:

گاهی طرفین در قرارداد توافق می کنند که در صورتی که تعهدات هردو طرف یا یکی از طرفین به درستی انجام نشود و تاخیر داشته باشد، مبلغی را به عنوان خسارت بپردازند. این مبلغ می تواندبه ازای هر روز تاخیر باشد یا هر طور دیگر که طرفین توافق کنند. به همین خاطر، اغلب وجه التزام از ارزش معامله بالاتر می شود.ممکن است متعهدله دادخواست مطالبه وجه التزام را بدهد. این دادخوست ممکن است همراه دادخواست اصلی که الزام متعهد به اجرای قراداد است، باشد و یا به طور جداگانه.

فرآیند رسیدگی دادخواست مطالبه وجه :

پس از تنظیم دادخواست مطالبه وجه، در تهران و مراکز استان ها با مراجعه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و در سایر شهرها،به دفاتر دادگاه های عمومی حقوقی، نسبت به ثبت دادخواست اقدام می نماییم. هزینه دادرسی معادل دعاوی مالی در دعوای مطالبه وجه پرداخت می شود و دردعاوی مطالبه وجه که خواسته کمتر از دویست میلیون ریال می باشد، دادخواست به شورای حل اختلاف تقدیم می شود. پس از ثبت دادخواست در دفتر دادگاه یا شورای حل اختلاف، دستور تعیین وقت رسیدگی در صورت تکمیل بودن دادخواست توسط ریاست دادگاه صادر می شود. با رسیدن وقت رسیدگی و حضور طرفین و استماع اظهارات طرفین دادگاه در صورت اعلام ختم رسیدگی پس از جلسه اقدام به صدور رای می نماید. در صورتی که خوانده در نشانی اعلامی شناخته نشود و یاخواهان امکان اعلام نشانی خوانده را نداشته باشد، درخواست دعوت خوانده از طریق نشر آگهی می نماید و با پرداخت هزینه نشر آگهی و ابلاغ وقت رسیدگی، وقت رسیدگی از طریق یکی از روزنامه های کثیر الانتشار، ابلاغ می گردد.

تامین خواسته

همچنین، برای جلوگیری از اینکه متعهد یا بدهکار اموال خود را قبل از ختم رسیدگی به دیگران منتقل کند تا  طلبکار نتواند به طلبش برسد،می توان قبل از شروع رسیدگی دادخواست تامین خواسته داد، به این معنا که اموال بدهکار شناسایی شده و به اندازه طلب طلبکارتوقیف می شود تا چنانچه حکم به نفع طلبکار بود، بتوان از محل فروش آن‌ اموال بدهی پرداخت شود و طلبکار از حقش محروم نشود.دادخواست تامین خواسته می تواند همراه دادخواست اصلی داده شود خواهان باید حتما بعداز آن دادخواست اصلی خود را ارائه کند. چنانچه دعوای خواهان مستند به اسناد تجاری مثل چک باشد، دادگاه یا شورای حل اختلاف ازخواهان خسارت احتمالی نمی گیرد اما اگر مستند دعوا سایر دلایل باشد، خواهان برای اینکه تامین خواسته بگیردباید معادل وجهی که مطالبه می کند، به صندوق دادگستری یا شورای حل اختلاف بپردازد تا اگرحکم به نفع بدهکار صادر شد و خسارتی به او وارد شد، بتوان خسارت او را پرداخت.برای مثال خواهان ۱۵ میلیون تومان وجه از بدهکار طلب دارد. ۲۰ میلیون در صلاحیت شورای حل اختلاف خواهد بود.اگر این ۱۵ میلیون چک باشد، طلبکار می تواند درخواست تامین خواسته بدهد تا ۱۵ میلیون از اموال بدهکار تا زمان صدور حکم توقیف شود و نیازی نیست خسارت احتمالی بپردازد. اما اگر این ۱۵ میلیون سند عادی باشد، برای اینکه بتواند اموال بدهکار را توقیف کند باید ۱۵ میلیون به صندوق دادگستری بپردازد.پس از صدور قرار تامین خواسته، دادگاه یا شورای حل اختلاف حکمی برای کلانتری محل اقامت خوانده تهیه کرده و کلانتری مامور رسیدگی به توقیف اموال خوانده می شود. در حضور مامور باید اموال خوانده مهر و موم و توقیف شود.

۱- تنظیم نمونه دادخواست مطالبه وجه چه کمکی در طرح دعوای حقوقی مطالبه وجه خواهد نمود؟

۲- مرجع صالح برای رسیدگی به دادخواست مطالبه وجه کجاست؟

۳- دادخواست مطالبه وجه در چه دادگاهی طرح می شود و آیا با حکم حقوقی مطالبه وجه امکان بازداشت بدهکار وجود دارد؟

۴- برای دسترسی به نمونه دادخواست مطالبه وجه چک چگونه اقدام نماییم؟

۵- دادخواست مطالبه وجه چه میزان هزینه دادرسی دارد؟

مطالبات بانکی|انواع آن|روند رسیدگی

 

مطالبات بانکی 

بانک‌ها واسطه‌ی اقتصاد یک جامعه هستند. بانک‌ها از طریق جذب سپرده‌های مشتریان و اعطای تسهیلات به بخش های مختلف اقتصادی فعالیت می کنند. در ادبیات بانکی به جذب سپرده‌های مشتری‌ها «تجهیز منابع» و اعطای تسهیلات توسط بانک‌ها، «تخصیص منابع» گفته می‌شود. مطالبات بانکی که در ادبیات بانکداری به عنوان مطالبات غیرجاری شناخته می شود، نتیجه بروز ریسک اعتباری است. بانک‌ها در اعطای تسهیلات ریسک می‌کنند تا بتوانند از سودی که مشتری به دست می‌آورد، استفاده کنند. مسئولین بانکی و اقتصادی یک کشور با سیاست‌ گذاری‌های مختلف همواره سعی می کنند ریسک اعتباری و مطالبات غیرجاری را به حداقل ممکن برسانند تا از ورشکستگی و پیامدهای منفی آن در امان باشند.بانک‌ها وقتی اعطای تسهیلات می‌کنند، انتظار بازگشت پول با سود آن را در موعد و سررسید مقرر دارند. گاها مشتری آن مقداری که باید، نمی تواند منفعت به دست آورد. درنتیجه، نمی‌تواند بدهی بانک را بپردازد. یا سود به دست می‌آورد اما در بازپرداخت بدهی‌اش به بانک تاخیر می‌کند. بنابراین، بدهی بانک معوقه شده و به تاخیر می افتد. در اینجا بانک‌ها به دنبال راه‌حلی می‌گردند تا بتوانند این بدهی‌های عقب مانده‌ی خود را بگیرند.

انواع مطالبات بانکی به قرار زیر هستند:

مطالبات جاری: به مطالباتی که از سررسید آن‌ها بیش از دو ماه نگذشته باشد مطالبات جاری گویند.مطالبات غیرجاری:  مطالباتی که از سررسید آن‌ها بیش از دو ماه گذشته است.  خود شامل مطالبات سررسید  گذشته، معوق و مشکوک الوصول می باشد.مطالبات سررسید گذشته: مطالباتی هستند که بیشتر از ۲ ماه و کمتر از ۶ ماه از سررسید آن‌ها گذشته باشد.مطالبات معوق: مطالباتی هستند که بیشتر از ۶ ماه و کمتر از ۱۸ماه از سررسید آن‌ها گذشته باشد.مطالبات مشکوک الوصول: مطالباتی هستند که بیشتر از ۱۸ماه از سررسید آن‌ها گذشته باشد. مطالبات سوخت شده: به مطالباتی گفته می شود که فارغ از تاریخ سررسید به دلایل مختلف از قبیل فوت، ورشکستگی بدهکار و یا دلایل دیگر قابل وصول نباشد و طبق ضوابط مربوط به مطالبات به عنوان مطالبات سوخت شده در نظر گرفته می شود.

ابزارهای وصول:

بانک‌ها برای اینکه بتوانند طلب‌های خود را به دست آورند، می‌توانند از راه‌هایی استفاده کنند. این راه‌ها به دو دسته‌ی داخل بانک و خارج از بانک تقسیم می‌شوند. منظور از راه‌های داخل بانک این است که بانک با دعوت از مشتری و قرار دادن راه‌های زیر پیش روی مشتری، از او درخواست پرداخت بدهی‌اش را می‌کند.این راه‌ها عبارتند از:

۱- استمهال:

استمهال یعنی مهلت دادن. یعنی بانک به مشتری بنا بر توافقشان مهلتی را مقرر می‌کند که در آن مهلت مشتری بدهی بانک را بپردازد. در اینجا توافق بانک و مشتری، حرف اول را می‌زند، به شرطی در چهارچوب قوانین باشد.

۲- تقسیط:

چنانچه مشتری توان پرداخت یک‌جای بدهی بانک را نداشته باشد، بانک در طی یک توافق بدهی مشتری را قسط بندی می‌کند تا او بتواند در بازه‌های زمانی مختلف بدهی‌اش را بپردازد و فشار کمتری را تحمل کند.

۳-تمدید:

یعنی قبول مهلت و تغییر سررسید ایفای تعهدات به تاریخ دیگر مشروط بر اینکه در دوره تمدید، سهم سود بانک و طرف معامله تغییر ننماید. لذا اخذ وجه التزام تأخیرتأدیه دین در دوره تمدید منتفی است.

۴- تجدید وجابه جایی:

جابه جایی و تجدید یعنی بخشی یا تمام تسهیلات یک مشتری را به تسهیلات جدید تبدیل کنند بدون اینکه واقعاً معامله ای جدید فی مابین انجام شده باشد.

۵- مدت تنفس:

مدت زمانی است که بنا به ضرورت وشرایطی مثل درآمدزائی، بانک برای مشتری قائل می‌شود و وصول اقساط پس از طی مدت تنفس آغاز می گردد.

۶- مماشات:

مماشات یعنی مدارا کردن با دیگری برای جلوگیری از خشونت. اصولا بانک‌ها نسبت به بدهکاران قدرتمند خود با مماشات رفتار کرده و سعی می‌کنند منافع آن‌ها را بیشتر حفظ کنند تا سرمایه‌هایشان را در بانک نگه دارند. درغیر این صورت، بانک‌ها ورشکسته خواهندشد.

وکلای متخصص و آشنا به قوانین بانکی در وکیل نوین ، می‌توانند در کمترین زمان معوقات و مطالبات بانک‌ها را وصول کرده و کمک شایانی به اقتصاد کشور خواهد کرد.

 منظور از راه‌های خارج از بانک، اقدامات حقوقی و قضایی است که بانک برای وصول مطالبات خود انجام می‌دهد. این مرحله معمولا به این خاطر است که بانک نتوانسته هیچ جوره برای به دست آوردن طلبش با مشتری توافق کنند.این راه‌ها عبارتند از:

 وصول وثیقه :

بانک‌ها از مشتریان خود در قبال وام‌هایی که می‌دهند، وثایقی می‌گیرند. این وثیقه‌ها انواعی دارد که راه وصول  هریک بنابر قوانین بانکی فرق می‌کند. در زیر به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

۱- سفته:

اگر وثیقه‌ی دریافتی سفته باشد، واخواست سفته از طریق مقررات مربوط به اسناد تجاری صورت می‌گیرد. وقتی مهلت سفته فرا رسید و بانک نتوانست با مشتری برای دریافت طلبش به توافق برسد، باید ظرف ۱۰ روز از تاریخ سررسید سفته را واخواست نماید. واخواست، اعتراض رسمی است به سفته‌ای که در سررسید آن پرداخت نشده و علیه صادرکننده سفته به عمل می‌آید. بانک‌ها  واخواست‌نامه چاپی مخصوص دارند.واخواست سفته برای بهره مندی از مزایای قانونی آن مثل خسارت تاخیر تادیه و توقیف اموال قبل از صدور حکم و سایر مزایای تجاری ضروری است. هر چند بدون واخواست نیز امکان مطالبه وجه آن وجود دارد ولی در این حالت سفته همانند رسید عادی کارایی خواهد داشت و دعوای آن حقوقی خواهد بود. بانک ظرف یکسال از تاریخ واخواست می‌تواند از صادرکننده سفته شکایت کند.

۲- چک:

ممکن است وثیقه‌ای که بانک دریافت کرده، چک باشد. از آنجایی که چک سند درحکم لازم الاجراست، برای وصول آن  علاوه بر دادگاه حقوقی، می‌توان از طریق اداره ثبت نیز اقدام نمود. همچنین، طرح شکایت کیفری نیز امکان‌ پذیر است.

شکایت کیفری:

شکایت صرفا علیه صادر کننده امکان پذیر است. به بیان دیگر جرم صدور چک پرداخت نشدنی صرفا متوجه صادر کننده می باشد و ظهرنویس و یا ضامنین هیچ گونه مسئولیت کیفری در این خصوص ندارند. برای شکایت کیفری می بایست بانک که در اینجا شاکی است چون دارنده چک محسوب می‌شود، ابتدائا ۶ ماه از تاریخ صدور، گواهی عدم پرداخت را صادر کرده و ظرف مهلت ۶ ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت، طرح شکایت نماید، در غیر این صورت حق شکایت کیفری از او سلب می شود.

شکایت حقوقی:

مطالبه حقوقی چک‌ها برای تمامی چک‌ها وجود دارد. برخلاف طرح دعوای کیفری، دعوای حقوقی علیه صادر کننده،ظهرنویس و ضامنین قابلیت طرح دارد.پس از تقدیم دادخواست و مدارک لازم، هر یک از افراد فوق پس از به اثبات رسیدن مسئولیت و محدود به میزان آن، مکلف به پرداخت وجه چک و در صورت تقاضای خواهان خسارت تاخیر تادیه می باشند.

دایره اجرای ثبت:

بانک پس از برگشت زدن  چک، با در دست داشتن لاشه آن  و گواهی عدم پرداخت همراه فتوکپی برابر اصل چک به دایره اجرای ثبت مراجعه و در خواست صدور اجراییه می‌نماید که معمولا ظرف ۴۸ ساعت اجراییه صادر می‌شود.در این روش نیز مانند شکایت کیفری، فقط علیه صادر کننده می توان اقدام نمود که در این صورت پس از صدور اجرائیه،صادرکننده مکلف است نسبت به تعیین تکلیف چک اقدام نماید؛ در غیر این صورت فرآیند شناسایی و توقیف اموال بدهکار آغاز می‌گردد.

۳- وثیقه ملکی:

اگر وثیقه ملکی باشد، از طریق آیین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی در اجرای ماده ۳۴ قانون ثبت برای وصول طلب اقدام می‌شود.

اخذ وکالتنامه یا مبایعه‌نامه:

در برخی از اوقات بانک‌ها از مشتری وکالتنامه دریافت می‌کنند تا وثیقه ملکی را بتوانند بفروشند و طلب بانک وصول شود.همینطور ممکن است بانک یک مبایعه نامه سفید امضاء از مشتری می‌گیرد اما منع قانونی، ماده ۳۳ قانون ثبت است که ذکر کرده از هر طریقی که شخصی مالی را به عنوان وثیقه گرفته یا بعداً معلوم شود که به عنوان وثیقه گرفته است، معامله با حق استرداد محسوب می‌شود.  در واقع حتی اگر از مشتری وکالت‌نامه بانکی گرفته باشد، در صورت تأخیر مدیون نمی‌تواند آن را بفروشد چون از یک طرف بانک‌ها از خرید و فروش اموال غیرمنقول منع شده‌اند ( بر طبق ماده ۳۴ قانون پولی و بانکی کشور) و از طرف دیگر ماده ۳۳ قانون ثبت برای چنین معاملاتی حق استرداد قرار داده است.

۱- منظور از مطالبات بانکی چیست؟

۲- انواع مطالبات بانکی کدامند؟

۳-چه راه هایی برای وصول مطالبات بانکی وجود دارد؟

۴- فرآیند رسیدگی راه‌های مختلف برای وصول مطالبات بانکی چگونه است؟

نکات کاربردی در ارتباط چک 

هنگام صدور چک به چه مواردی باید دقت کنیم و شرایط اقدام کیفری چک (فیلم آموزشی چک توسط کارشناس حقوق )

مواردی کلیدی در مورد چک

وصول چک در قانون تجارت

شخصی که چک را صادر میکند موظف است در تاریخی که در چک قید میکند به مقدار مبلغی که در چک قید شده در بانک وجه نقد و یا اعتبار داشته باشد.

فرد صادر کننده چک مجاز نیست که در زمان مندرج در چک تمام و یا قسمتی از وجه چک رااز بانک خارج نماید یا دستور پرداخت نکردن چک را صادر کند.

چنانچه امضای درج شده در چک با نمونه امضای موجود در بانک مطابقت نداشته باشد و یا چک دارای قلم خوردگی و…. باشد بانک از پرداخت وجه مندرج در چک به دارنده چک خودداری می نماید .

در صورتی که شخصی با توجه به اینکه حساب بانکی اش مسدود است چکی را صادر نماید این عمل وی در حکم صدور چک بی محل خواهد بود و مجازات آن تا دو سال حبس می باشد و قابل تعلیق نیست.

در صورتی که دارنده چک تا ۶ ماه از زمان صدور چک برای دریافت وجه چک به بانک مراجعه نکند و یا ظرف مدت ۶ ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت از صادر کننده چک شکایت نکند دیگر حق شکایت کیفری نخواهد داشت.

اگر دارنده چک در صورت عدم دریافت وجه چک شکایت کند ولی به هر دلیلی بعد از صدور حکم قطعی گذشت نماید و یا در روند رسیدگی محکوم (صادر کننده چک) وجه را پرداخت نماید اجرای حکم متوقف می شود.

فرایند قانونی وصول چک

اگر به هر دلیلی چک برگشت خورد بعد از دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک میتوان شکواییه تنظیم کرد و طرح شکایت نمود.

ابتدا شکواییه را دفاتر پیشخوان قضایی تنظیم کرده و طرح شکایت نمود و بعد از تعیین دادگاه صالح و در زمان مشخص شده باهمراه داشتن اصل چک به دادگاه صالح برای رسیدگی مراجعه می نماییم. بعد از این مرحله حوزه قضایی صالح به رسیدگی دستور لازم را صادر می نماید.

طبق رویه قضایی با کمک حوزه انتظامی به صادر کننده چک اخطاریه ابلاغ میشود .

متهم سه روز فرصت دارد که رضایت فرد شاکی را جلب نماید و یا وجه چک را پرداخت کند و مراتب را به دادگاه اطلاع دهد که در این صورت همان ابتدای امر پرونده مختومه میشود .

در غیر این صورت به دستور مقام قضایی حکم جلب متهم صادر میشود و چنانچه متهم فراری باشد میتوان از دادگاه درخواست ممنوع الخروج کردن وی را نمود 

به طور کلی به سه طریق میتوان برای چک اقدام کرد:

۱-حقوقی :

که همان روال عادی دادگاه است و به صورت حقوقی در دادگاههای عمومی حقوقی قابل پیگیری می باشد.

۲- ثبتی :

که در این روش از طریق اداره ثبت اقدام می شود به این صورت که از اموال شخص صادر کننده چک استعلام گرفته می شود و اگر اموالی داشته باشد توقیف می شود.

پیگیری حقوقی اگر مبلغ چک کمتر از بیست میلیون تومان باشد در صلاحیت شورای حل اختلاف می باشد و اگر بالای بیست میلیون تومان باشد در صلاحیت دادگاه میباشد .

۳- کیفری :

در این روش دارنده پک بعد از دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک مربوطه ظرف مدت ۶ ماه میتوان از صادر کننده چک به صورت کیفری شکایت نمود .

در شکایت کیفری چک باید دارای شرایط خاصی باشد که عبارتند از :

۱-چک به روز باشد

۲- بابت امانت نباشد

۳- چک بدون تاریخ نباشد

کسانی که در صدور و پرداخت یک چک مسئولیت دارند:

امضا کننده چک و صادر کننده چک (دارنده حساب) هر دو ضامن پرداخت وجه چک می باشند و حکم ضرر و زیان بر علیه هر دو آنها صادر می شود مگر آنکه فرد امضا کننده ثابت کند که عمل صاحب حساب باعث شده که وجه چک پرداخت نشود.

نکاتی که در صدور چک باید به آن توجه نمود:

۱- هنگام نوشتن چک حتما صاحب حساب چک را با خط خودش بنویسد .

۲- به هیچ عنوان در زمان نوشتن چک خودکار عوض نشود حتی اگر دو خودکار همرنگ باشند

۳- در قسمت مبلغ چک مبلغ هم به ریال و هم به تومان قید شود.

۴- حتما در چک قید شود که بابت چه چیزی صادر می شود.

مطابق قانون تجارت چک نوشته هایی است که به موجب آ ن صادر کننده میتواند تمام یا فسمتی از پول خود را که در نزد بانک دارد باز پس گیرد یا به شخص دیگری واگزار نماید در فرایند صدور چک سه نفر حضور دارند :

۱-صادر کننده چک

۲-دارنده چک

۳-پرداخت کننده چک

که هریک وظایف خاصی دارند که در ذیل به بررسی آنها می پردازیم :

صادر کننده چک:

شخصی که چک را صادر میکند موظف استدر تاریخی که در چک قید میکند به مقدار مبلغ در چک قید شده در بانک وجه نقد یا اعتبار داشته باشد.

صادر کننده  در زمان مندرج چک نباید تمام یا قسمتی از وجه چک را از بانک خارج نماید یا دستور پرداخت نکردن چک را صادر نماید .

در صورت عدم مطابقت امضاء یا قلم خوردگی و مسائلی از قبیل بانک از پرداخت پول خودداری میکند 

در صورتی که صادر کننده متوجه شود که چک را گم کرده یا به سرقت رفته و یا با کلاهبرداری از او گرفته شده میتواند دستور عدم پرداخت را به بانک بدهد که باید به صورت مکتوب بیان شود.

مواردی که میتوان دستور عدم پرداخت را صادر نمود عبارتند از:

۱-اعلام مفقودی

۲-سرقت

۳-جعل

۴- کلاهبرداری

۵-خیانت در امانت

۶-بدست آوردن از راههای دیگر مجرمانه

هر گاه اثبات شود که صادر کننده چک بی اساس دستور عدم پرداخت را صادر کرده علاوه برپرداخت وجه به مجازاتهایی از قبیل حبس یا جزای نقدی و پرداخت کلیه خسارات وارده به دارنده چک محکوم خواهد شد.

دارنده چک:

شخصی است که برای اولین بار چک را به بانک ارائه میکند و بانک موظف است هر کس  برای اولین بار چک را به بانک می آورد هویت کامل و دقیق او را با ذکر تاریخ در پشت چک درج کند.

چند توصیه مهم به دارندگان چک که میخواهند از راه کیفری صادر کننده راتعقیب کنند:

برای تعقیب کیفری دارنده چک میتواند تا شش ماه پس از تاریخ صدور چک به بانک برای گرفتن پول خود مراجعه کند و اگر چک قابل پرداخت نبود شخص دارنده چک مهلت دارد تا شش ماه پس از صدور گواهی عدم پرداخت از بانک برای شکایت به دادسرا مراجعه کند.

مدارک و هزینه هایی که برای شکایت لازم است :

۱_کپی برابر اصل شده چک

۲_کپی برابر اصل شده برگه عدم پرداخت

۳_تنظیم شکایت و ابطال تمبر

۴_محاسبه هزینه شکایت کیفری چکهای بی محل بر اساس مبلغ آن

نکته :

دارنده چک بی محل فقط علیه صادر کننده چک میواند شکایت کند حتی اگر چک ده دست چرخیده باشد .

چناچه چک چندین دست چرخیده باشد فقط صادر کننده چک مسئولیت کیفری دارد و میتوان از او به صورت کیفری شکایت کرد و نفرات دیگر فقط مسئولیت مدنی دارند و از آنها فقط میتوان وجه چک را طلب کرد.

پرداخت کننده چک

گاهی اوقات به علتهایی مانند کسر موجودی و یا عدم مطابقت امضا و قلم خوردگی و مواردی از این قبیل قابل پرداخت نیست در اینگونه موارد بانک موظف است در برگ مخصوصی که مشخصات چک و هویت و نشانی کامل صادرکننده که علت عدم پرداخت در آن ذکر شده باشد را کامل قید کند و سپس این برگ را مهر را امضا کرده و به دارنده چک بدهد. دارنده چک باید دقت کند که تمامی موارد ذکر شده باشد و علت عدم پرداخت نیز در آن برگه توسط  بانک پر شده باشد همچنین بانک وظیفه دارد نسخه دوم گواهی عدم پرداخت را سریعا به آخرین آدرس صاحب چک جهت اطلاع بفرستد.

اصطلاحات موجود در مباحث چک

۱_راههای مجرمانه: تهدید. اخاذی. جعل و غیره…

۲_تخلف مدنی: عدم پرداخت. بدهی. عدم وفای به عهد

۳_ مراجع قضایی :دادسرا. دادگاه

۴_عهده بانک :در نزد بانک

۵_تعقیب کیفری: در مقابل مسئولیت مدنی است یعنی شخص به علت ارتکاب به جرم تحت تعقیب مراجع قضایی قرار گیرد.

۶_مسئولیت مدنی: در مقابل مسئولیت کیفری قرار میگیرد که میتوان به شکل جبران خسارت .انجام تعهد .وفای به عهد و غیره می باشد.

۷_بانک محال علیه: بانکی که چک در وجه آن صادر شده باشد.

۸_متشکی علیه: کسی که از او شکایت شده باشد.

مجازات صدور چک با علم به مسدود بودن حساب

 

مجازات صدور چک در قانون عبارتست از اینکه: هر کس با علم به بسته بودن حساب بانکی خود مبادرت به صدور چک کند عمل وی در حکم صدور چک بی محل خواهد بود و به حد اکثر مجازات قانونی محکوم خواهد شد.

طبق قانون هر کس با علم به بسته بودن حساب بانکی خود مبادرت به صدور چک کند، عمل وی در حکم صدور چک بی‌محل خواهد بود و به حداکثر مجازات ذکر شده در قانون چک محکوم خواهد شد و مجازات تعیین شده غیرقابل تعلیق است.

پس برای شخصی که با علم به بسته بودن حساب خود، چک صادر نماید سه مجازات تعیین شده است:

حداکثر مجازات ذکر شده در قانون چک (یعنی دو سال حبس)

ممنوعیت از داشتن دسته چک به مدت دو سال

اجرای حتمی مجازات یعنی اینکه قاضی نمی‌تواند این مجازات‌ها را تعلیق نماید و به محکوم علیه امتیاز داده شود تا یک مدت از زندان را به شرط عدم ارتکاب جرم دیگر آزاد باشد.

با ارجاع هر پرونده پس از بررسی اولیه از میان وکلای خبره به وکیل متخصص در آن امور ارجاع میگردد .

مجازات صدور چک بی محل

مجازات صدور چک بی محل در قانون

 

مجازات صدور چک در قانون عبارتست از اینکه: هر کس با علم به بسته بودن حساب بانکی خود مبادرت به صدور چک کند عمل وی در حکم صدور چک بی محل خواهد بود و به حد اکثر مجازات قانونی محکوم خواهد شد.

مجازات صدور چک با علم به مسدود بودن حساب

طبق قانون هر کس با علم به بسته بودن حساب بانکی خود مبادرت به صدور چک کند، عمل وی در حکم صدور چک بی‌محل خواهد بود و به حداکثر مجازات ذکر شده در قانون چک محکوم خواهد شد و مجازات تعیین شده غیرقابل تعلیق است.

پس برای شخصی که با علم به بسته بودن حساب خود، چک صادر نماید سه مجازات تعیین شده است:

حداکثر مجازات ذکر شده در قانون چک (یعنی دو سال حبس)

ممنوعیت از داشتن دسته چک به مدت دو سال

اجرای حتمی مجازات یعنی اینکه قاضی نمی‌تواند این مجازات‌ها را تعلیق نماید و به محکوم علیه امتیاز داده شود تا یک مدت از زندان را به شرط عدم ارتکاب جرم دیگر آزاد باشد.

به طور کلی به سه طریق میتوان برای چک اقدام کرد:

۱-حقوقی :

که همان روال عادی دادگاه است و به صورت حقوقی در دادگاههای عمومی حقوقی قابل پیگیری می باشد.

۲- ثبتی :

که در این روش از طریق اداره ثبت اقدام می شود به این صورت که از اموال شخص صادر کننده چک استعلام گرفته می شود و اگر اموالی داشته باشد توقیف می شود.

پیگیری حقوقی اگر مبلغ چک کمتر از بیست میلیون تومان باشد در صلاحیت شورای حل اختلاف می باشد و اگر بالای بیست میلیون تومان باشد در صلاحیت دادگاه میباشد .

۳- کیفری :

در این روش دارنده پک بعد از دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک مربوطه ظرف مدت ۶ ماه میتوان از صادر کننده چک به صورت کیفری شکایت نمود .

✍شاکی باید ظرف مدت ۶ ماه از تاریخ سررسید چک،برای برگشت زدن آن اقدام کند و نیز تا ۶ ماه از تاریخ گواهی عدم پرداخت اقدام به شکایت نماید.

شکایت کیفری را فقط علیه صادر کننده میتوان مطرح کرد.در فرآیند شکایت کیفری،کسانی که پشت چک را امضا کرده اند،مسئولیتی ندارند.

واگذار کردن چک به دیگری،قبل از برگشت خوردن،چک را حقوقی نمی کند؛اما اگر پس از برگشت خوردن،چک را انتقال دهید،چک حقوقی خواهد شد.

مواردی که صادر کننده ی چک قابل تعقیب کیفری نیست.

ثابت شود چک سفید امضا داده شده است. در متن چک وصول وجه آن منوط به تحقق شرطی باشد. چک بابت تضمین باشد. وصول وجه چک منوط به تحقق شرطی بوده است. چک بدون تاریخ یا وعده دار صادر شده باشد.

با ارجاع هر پرونده پس از بررسی اولیه از میان وکلای خبره به وکیل متخصص در آن امور ارجاع میگردد .

وکیل وصول مطالبات | مشاوره حقوقی

شخصی حدود ۲ میلیون تومان از بنده خرید کرده است و حدود ۳۰۰ هزار تومان از پولش باقی مانده و بدهکار است. ایشان اهل شهر دیگری هستند و تنها نشانی که از خود به من داده‌اند یک شماره تلفن همراه است. الان بعد از گذشت چند ماه با شماره مورد نظر که تماس می‌گیریم می‌گویند واگذار شده است. از شما راهنمایی می‌خواهم که چطور می‌توانم این موضوع را پیگیری کنم؟

اگر آدرس وی را می‌دانید در هر شهرستانی که ساکن است باید به آن جا مراجعه و از طریق شورای حل اختلاف با تقدیم دادخواست مطالبه کنید اما اگر هیچ آدرسی از وی ندارید از طریق شورای حل اختلاف محل سکونت خودتان با مجهول المکان اعلام نمودن وی اقدام کنید لکن در هر صورت برای اجرای حکم می بایست اموال او را معرفی کنید.

با ارجاع هر پرونده پس از بررسی اولیه از میان وکلای خبره به وکیل متخصص در آن امور ارجاع میگردد .

وکیل نوین سایت معرفی وکیل تخصصی در کشور

وکیل نوین با گروه متخصص وکلا در کشور با تخصصی کردن پرونده ها گام مهمی در جهت موفقیت در دادگاه ها برداشته است ، با تماس و مراجعه هر شهروند ایرانی  به شماره های اعلام شده بلافاصله تشکیل پرونده گردیده و وکیل متخصص در آن حیطه متناسب با نوع پرونده شما معرفی میگردد .در حین روند پرونده به پیگیری های مختلف توسط وکلا و کارشناسان دیگر نظر سنجی هایی صورت میپذیرد که در صورت عدم رضایت شما وکیل معین شده بر روی پرونده تعویض میگردد ، این امر باعث میشود علاوه بر بالا بردن تسریع در روند پرونده وکیل معین شده دارای تجارب بالا و پاسخگویی مناسب به موکل را دارا باشد .

پرسش و پاسخ در مورد چک | وکیل خوب

پرسش و پاسخ هایی که در این مقاله در مورد چک مطرح می شود ممکن است سوال بسیاری از شما دوستان ارجمند باشد ،ما سعی نموده ایم بهترین و کاربردی ترین پاسخ ها را به سوالات شما عزیزان بدهیم.امید است مثمر ثمر واقع شود.

حالا هرکاغذی که داخلش مبلغ نوشته باشند میشه گفت چک؟

خیر.زمانی چک محسوب میشود که طرف پرداخت کننده اش (یعنی بانک)تحت مجوز بانک مرکزی باشه.بنابراین اون کاغذهایی که پرداخت کننده اش یک موسسه مالی و اعتباری است دیگر چک نیست.

پس به اینا چه گویند؟

کاغذی که پرداخت کننده اش یک موسسه مالی واعتباری است حواله میگویند.

حالا چه فرقی میکند مگر چک با حواله هردوئ معتبر نیستند؟

بله.هردوی انها معتبرهستند اماباهم خیلی تفاوت دارند و مهم ترین تفاوت اینه که چک بوسیله قانون حمایت میشه(قانون صدور چک)اما حواله یک سند عادی طلب هست.

خب فایده حمایت قانون چیه؟

فایده اون در روشهای وصول اونه.به عبارتی برای وصول وجه چک شما به سه طریق میتوانید اقدام کنید:

راه های وصول چک

۱)ازطریق اداره ثبت میتوان اقدام کرد.

۲)ازطریق دادگاه کیفری زندانی کنید وی را و گاهی اوقات تا دوسال حبس هم دارد (دراینده توضیح خواهم داد)

۳)ازطریق دادگاه حقوقی.(میتوان ضمن دادگاه حقوقی تامین خواسته بدید تابه دیگری انتقال ندهد)

ولی با حواله موسسات مالی و اعتباری فقط میتوان مطالبه وجه بدید یعنی فقط راه سوم.

بدتر اینکه نمیتوان تامین خواسته داد ودیگر اینکه باید پول زیادی را نزد صندوق دادگستری سپارد.

پس چک بگیرید تاازهر سه راه حل بتوانید استفاده کنید.درست مثل اینکه شما برای رفتن به خونه از سه مسیر میتونید برید و اگر یک راه بعلت تخریب جاده و دیگره بابت مترو مسدود باشد..

میتوانید از دیگر مسیر ها استفاده کنید.(کسی که گرز و شمشیر و سپر داره از کسی فقط سپر داره خیلی قدرتمند تره!!!

وکیل نوین سایت معرفی وکیل تخصصی در کشور

وکیل نوین با گروه وکلای خود در کشور با تخصصی کردن پرونده ها گام مهمی در جهت موفقیت در دادگاه ها برداشته است ، با تماس و مراجعه هر شهروند ایرانی  به شماره های اعلام شده بلافاصله تشکیل پرونده گردیده و وکیل متخصص در آن حیطه متناسب با نوع پرونده شما معرفی میگردد .در حین روند پرونده به پیگیری های مختلف توسط وکلا و کارشناسان دیگر نظر سنجی هایی صورت میپذیرد که در صورت عدم رضایت شما وکیل معین شده بر روی پرونده تعویض میگردد ، این امر باعث میشود علاوه بر بالا بردن تسریع در روند پرونده وکیل معین شده دارای تجارب بالا و پاسخگویی مناسب به موکل را دارا باشد .

اسناد تجاری و چک و سفته | فرق مسئولیت ظهرنویس با مسئولیت ضامن

اسناد تجاری اسنادی هستند که برای پرداخت وجه در راس موعد مقرر دریافت می شود،در ماده۱۲۸۶قانون مدنی آمده است سند عبارتست از هر نوشته ای که در مقام دعوی قابل استناد باشد.

اسناد تجاری و چک و سفته

در اسناد تجاری با توجه به مقررات مواد ۲۳۶ ، ۲۳۷،۲۳۸،۲۴۵ ،۲۴۷،۲۴۹،۲۸۶،۲۸۹ ،۳۰۹، ۴۰۳ و (رای وحدت رویه شماره ۵۹۷ مورخ ۱۲/۳/۷۴ هیات عمومی دیوان عالی کشور ، میان ضامن و ظهر نویس اسناد تجاری تفاوت وجود دارد..

زیرا :

اولاٌ : اسناد تجاری به صرف ظهر نویسی به غیر واگذار و منتقل می شوند و ظهر نویسان منفرداٌ و مجتماٌ در قبال دارنده سند تجاری از مسئولیت تضامنی دارند، در حالیکه در مورد ضمانت، ضامن، انتقال دین مصداق ندارد .

ثانیاٌ: شرط استفاده دارنده اسناد تجاری از مسئولیت تضامنی ظهر نویسان، موکول به رعایت مواد ۲۸۶ لغایت ۲۸۸ قانون تجارت در مواعد و مهلت های ذکرشده در آن موادمی باشد،در حالی که در ضمان، رعایت مهلت های مذکورضروری نیست.

ثالثاٌ : ضامن فقط نسبت به کسی که ازاو ضمانت کرده، به اتفاق مدیون اصلی، در قبال دارنده سند تجاری مسئولیت تضامنی در قبال دارنده اسناد تجاری مسئولیت تجاری دارند .

در نتیجه دعوای دارنده برات علیه ظهر نویسان،به لحاظ خارج از موعد بودن اعتراض، مسموع نبوده و مردود است،

لیکن ضامن و مدیون اصلی به رغم مقررات قانون مدنی،تضامناٌ به پرداخت وجه سند تجاری محکوم می شوند .

با ارجاع هر پرونده پس از بررسی اولیه از میان وکلای خبره به وکیل متخصص در آن امور ارجاع میگردد :

اسامی وکلای وکیل نوین :

۱ – وکیل محمد باقر بهروش ( قاضی بازنشسته )

۲ – وکیل دکتر حمید رضا گوهریان ( عضو هیئت علمی دانشگاه استاد و مدیر گروه دانشکده حقوق )

وکیل نوین با تخصصی کردن پرونده ها گام مهمی در جهت موفقیت در دادگاه ها برداشته است ، با تماس و مراجعه هر شهروند ایرانی  به شماره های اعلام شده بلافاصله تشکیل پرونده گردیده و وکیل متخصص در آن حیطه متناسب با نوع پرونده شما معرفی میگردد .در حین روند پرونده به پیگیری های مختلف توسط وکلا و کارشناسان دیگر نظر سنجی هایی صورت میپذیرد که در صورت عدم رضایت شما وکیل معین شده بر روی پرونده تعویض میگردد ، این امر باعث میشود علاوه بر بالا بردن تسریع در روند پرونده وکیل معین شده دارای تجارب بالا و پاسخگویی مناسب به موکل را دارا باشد .

روش نقد شدن چک در اصفهان | فیلم | وکیل چک

بهترین وکیل چک در سامانه وکیل نوین تونست به من کمک کنه که خیلی زود مبلغ چکم را بگیرم که مبلغ هنگفتی هم بود. شما هم اگر به وکیل چک در اصفهان نیاز داشتید، می‌توانید با بهترین وکیل چک در سامانه وکیل نوین ارتباط برقرار کنید.

 

حجم بالای معاملات اقتصادی، بالابودن ارقام و مبالغ و کم حجمی و سهولت حمل چک اهمیت و استفاده روزافزون این سند لازم الاجراء را آشکار می سازد . بدین سبب لازم است به منظور پیشگیری عمدی یا سهودی جرایم مربوط به چک و طرح دعاوی کیفری و حقوقی در صورت نیاز همکاران ارجمند با قانون چک و نحوه بازپس گیری حقوقی از دست رفته ناشی از استفاده سوء از این سند و مواجهه با چک های بلامحل آشنا شوند . این نوشتار با عنوان «آشنایی با قانون چک و نحوه وصول وجه چک بلامحل از طریق طرح دعاوی کیفری وحقوقی و اجرای ثبت » به همین منظور تهیه و تنظیم شده و در اختیار قرارگرفته است . امید است مفید فایده باشد .در صورت نیاز به وکیل فرم زیر را پر کنید

 

گفتار نخست: تعریف و شرح چند اصطلاح 

چک : ماده ۳۱۰ قانون تجارت چک را اینگونه تعریف کرده است ؛

[چک نوشته ای است که به موجب آن صادر کننده وجوهی را که نزد محال علیه دارد کلاً یا بعضاً مسترد و یا به دیگری واگذار می نماید .] بدین ترتیب می توان گفت (چک وسیله استرداد و انتقال وجه تودیع شده یا استفاده از اعتبار مصوبه و موجود در یکی از بانکهای قانونی است که معمولاً با استفاده از برگهای ویژه ای که بانک محال علیه قبلاً در اختیار دارندگان حساب گذارده است به عمل می آید.)

بنابراین چک سند انتقال و وسیله مبادله پول است که در این انتقال سه تن نقش دارند :

– ­صادر‌کننده‌ چک یعنی کسی‌که چک‌را نوشته و‌امضاء می‌کند‌و به دست‌غیر‌می دهد .

– بانک محال علیه یعنی بانک پرداخت کننده وجه مندرج در چک

– ذینفع یا دارنده و یا دریافت کننده چک که اغلب شخص ثالث، وگاهی صادرکننده و دریافت کننده یکی هستند ( چک در وجه صاحب حساب‌)

صادرکننده چک :

شخصی که چک را صادر( یعنی تاریخ و مبلغ را نوشته و امضاء می کنند و دریافت کننده را مشخص می نماید) صادر کننده نامیده می شود . صادرکننده حسب قانون باید در تاریخ مندرج در چک به اندازه مبلغ آن در بانک وجه نقد یا اعتبار داشته باشد . و نباید در تاریخ مندرج در چک ، تمام یا قسمتی از وجه را از بانک خارج کند یا دستور عدم پرداخت وجه را بدهد ، صادرکننده نباید چک را بصورتی تنظیم کند که بانک به آن علل از پرداخت وجه خودداری کند. بنابراین چک باید فاقد قلم خوردگی باشد وامضاء آن با امضاء صاحب حساب در بانک مطابقت داشته باشد و اختلافی در مندرجات چک نباشد .

دارنده چک :

شخصی است که برای نخستین بار چک را به بانک ارائه می دهد . برای مشخص شدن شخصی که برای اولین بارچک را به بانک ارائه می کند ، بانکها وظیفه دارند به محض مراجعه دارنده ، هویت کامل و دقیق او را با ذکر تاریخ در پشت چک درج نمایند . دارنده چک اعم از کسی است که چک در وجه او صادر شده ، یا به نام او پشت نویسی شده ، یا حامل چک یا قائم مقام آنان .

ظهرنویسی:

شخصی است که چک توسط صادر کننده در وجه او صادر شده می تواند با ظهر نویسی( پشت نویسی چک ) چک را به دیگری منتقل نماید در چنین حالتی این شخص در پشت چک می نویسد( دروجه،…….پرداخت شود ) و ذیل نوشته را دو امضاء می نماید بدین ترتیب دارنده یا ذینفع چک شخصی است که نامش ظهر چک نوشته شده است .

بانک محال علیه :

بانکی که چک در وجه آن صادر شده است یعنی بانک پرداخت کننده وجه

چک بلامحل :

چک بلامحل یا چک پرداخت نشدنی آنست که به میزان وجه مندرج در آن ، در بانک محال علیه اعتباریا وجه نقد نباشد . و یا مندرجات چک مثل امضاء و قلم خوردگی با واقع مطابقت نداشته باشد .

عهده بانک :

یعنی در نزد بانک درمتن شکوائیه برای استراد وجه چک می نویسیم : [یک فقره چک به شماره ……………………… عهده بانک …………………… به مبلغ …………………………]

شاکی :

شکایت‌کننده‌، شخصی‌که بر‌علیه صادر‌کننده چک بلامحل اقامه دعوی‌کیفری‌می نماید .

مشتکی عنه :

کسی که از او به مرجع قضایی شکایت شده است .

ذی نفع :

کسی است‌که چک به ‌نام او صادر یا ظهر نویسی شده یا چک به او واگذار‌گردیده باشد .

تعقیب کیفری :

وقتی که شخص به علت ارتکاب به جرم تحت تعقیب مراجع قضایی قرارمی گیرد .

مسئولیت مدنی :

مسئولیت شخص به شکل جبران خسارت ، انجام تعهدات ، وفای به عهد و ….راگویند .

فرق ظهرنویس با ضامن :

– اگر امضاء کننده پشت چک نوشته باشد ؛[مبلغ چک در وجه ………. پرداخت شود] این شخص ظهر نویس محسوب می شود.

– اگر امضاء کننده پشت چک نوشته باشد ؛[پرداخت وجه چک را ضمانت می نماید] ضامن محسوب می گردد .

گفتار دوم: انواع چک و مطالبی پیرامون آن

یک- انواع چک :

۱- چک عادی : چکی است که اشخاص عهده بانکها به حساب جاری خود صادرو دارنده آن تضمینی جز اعتبار صادر کننده آن ندارد .

۲- چک تأیید شده :چکی است که اشخاص عهده بانکها به حساب جاری خود صادر و توسط بانک محال علیه پرداخت وجه آن تأیید می شود .

۳- چک تضمین شده : چکی است که توسط بانک به عهده همان بانک به درخواست مشتری صادر و پرداخت وجه آن توسط بانک تضمین می شود .

۴- چک مسافرتی :چکی است که توسط بانک صادر و دروجه آن در هریک از شعب آن بانک توسط نمایندگان و کارگزاران آن پرداخت می گردد .

دوم – ویژگی های چک :

چک برای اینکه از طرف بانک قابل وصول باشد باید شرایط ذیل را دارا باشد ؛

۱- محل صدور( شامل نام بانک و‌شعبه و‌کدشعبه‌که توسط بانک نوشته می شود . )

۲- تاریخ صدور( که توسط صادرکننده نوشته می شود . حسب قانون تجارت پرداخت وجه چک نباید وعده دار باشد . )

۳- امضاء صادرکننده چک( که باامضای وی در بانک باید مطابقت داشته باشد .)

۴- مبلغ چک و نام شخصی که چک در وجه او صادرشده است .

چند نکته :

– چک از اسناد لازم الاجراست

– صادر کننده چک باید در تاریخ مندرج در آن معادل مبلغ مذکور در بانک محال علیه وجه نقد داشته باشد .

– هرگاه در متن چک شرطی برای پرداخت ذکر شده باشد بانک به آن شرط ترتیب اثرنخواهد داد .

– هرکس با علم به بسته بودن حساب بانکی خود مبادرت به صدور چک نماید عمل وی‌ در‌حکم صدور‌ چک بی‌محل خواهد بود‌و‌به مجازات مندرج در‌قانون چک‌می رسد .

– صادر کننده چک می تواند بنا به دلائل منطقی ( مثل به سرقت رفتن چک) دستور عدم پرداخت وجه چک را به بانک محال علیه بدهد .

این دستور باید کتبی ، صریح باشد و علت عدم پرداخت در آن ذکر شود . ( فرم شماره یک )

– دارنده چک می تواند علیه کسی که دستور عدم پرداخت داده شکایت کند .

– در مواردی که ذی نفع دستور عدم پرداخت وجه چک را می دهد ، بانک مکلف است . وجه چک را تا تعیین تکلیف آن در مرجع رسیدگی یا انصراف دستور دهنده در حساب مسدودی نگهداری نماید .

– بانکها مکلفند در‌‌روی هر برگ چک نام ونام خانوادگی صاحب حساب را قید نمایند .

– بانکها مکلفند کلیه حسابهای جاری اشخاص را که بیش از یک بارچک بی محل صادر کرد و تعقیب آنها منتهی به صدور کیفر خواست شده باشد بسته و تا ۳ سال تمام به نام آنها حساب جاری دیگری باز ننماید .اسامی چنین اشخاصی را بانکها به بانک مرکزی گزارش می نمایند .

– درصورتی که چک به وکالت یا نمایندگی از طرف صاحب حساب اعم از شخص حقیقی یا حقوقی صادر شده باشد ، صادر کننده چک و صاحب حساب متضامنأ مسئول پرداخت وجه چک خواهند بود .

– هر کس مرتکب بزه صدور چک بلامحل گردد به شرح مندرج در قانون چک مجازات خواهد شد .

– مجازات مرتکب بزه صدور چک بلامحل شامل مواردی که ثابت شود چکهای بلا‌محل بابت معاملات نامشروع و یا بهره ربوی صادر شده نمی باشد .

– حسب نظریه فقهای شورای نگهبان اصدار چک بلامحل که عرفاً کلاهبرداری و فریب طرف شمرده می شود به وسیله حاکم شرع قابل کیفر و تعزیراست .

– حسب نظریه مشورتی اداره حقوقی دادگستری و با توجه به ماده ۳۱۰ قانون تجارت به نظر می رسد بانک بتواند وجه چکهایی را که صاحب حساب آن در زمان حیات خود صادر نموده و سپس فوت کرده است پرداخت نماید زیرا به محض صدور چک صاحب حساب وجه آن را به شخص دیگری واگذار کرده است .

– چک فقط در‌تاریخ مندرج در‌آن یا پس از‌تاریخ مذکور‌قابل وصول‌از‌بانک خواهد بود .

– قانون تجارت محدودیتی برای مدت ارائه چک و مطالبه وجه آن از بانک محال علیه پیش بینی نکرده است.ولی طبق مصوبه کمیسیون حقوقی بانکها در سال ۱۳۶۳ تا ده سال می توان برای وصول وجه چک به بانک مراجعه کرد .

سوم- نمونه دادخواست چک:

بسمه تعالی تاریخ : ریاست محترم بانک …………………………….. شعبه ………………………….. اینجانب ………………………فرزند ……………صاحب حساب جاری به شماره ………………..بدین وسیله اعلام می دارد که چک به شماره ………………….(مفقود/سرقت /کلاهبرداری….) شده و در اجرای ماده ۱۴ قانون صدور چک خواستار عدم پرداخت آن می باشم .نام و نام خانوادگی و امضاء

گفتار سوم: طرح دعاوی برای استرداد وجه چک بلامحل

به سه طریق می توان وجه چک بلامحل را از مراجع قضایی و قانونی مطالبه نمود :

۱- با طرح دعوی کیفری

۲- با طرح دعوی حقوقی

۳- از طریق اجرای ثبت

دارنده چک باید ظرف مدت ۶ ماه از تاریخ صدور چک به بانک محال علیه مراجعه نماید و تقاضای دریافت وجه چک را نماید . درصورت :

– عدم موجودی

– کسر موجودی

– مسدود بودن حساب

بایستی بلافاصله از بانک تقاضای گواهی عدم پرداخت نماید .این گواهی در طرح هر سه شکل دعوی استرداد مورد نیاز است . (این گواهی عدم پرداخت در عرف برگه زدن روی چک نامیده می شود.)

یکم : دعوی کیفری به منظور استرداد وجه چک بلامحل :

۱- برای تعقیب کیفری پس از دریافت گواهی عدم پرداخت ، برای طرح کیفری ۶ ماه فرصت است .

۲- اگر ظرف ۶ ماه برای اخذ گواهی عدم پرداخت وظرف ۶ ماه برای طرح دعوی کیفری اقدام نشود دیگر حق تعقیب کیفری صادر کننده چک سلب می شود . پس از گذشت این فرجه و عدم اقدام ، دعوی چک حقوقی می شود .

۳- برای تعقیب کیفری چک باید به دادسرایی مراجعه کنیم که بانک محال علیه مورد نظر در حوزه قضایی آن قرار گرفته است. مثلاً اگر صادر کننده چک مقیم اهواز باشد وچک را برای انجام معامله ای در اصفهان به کسی داده است که آن شخص مقیم تهران است و چک مزبور در وجه بانک صادرات شیراز باشد در صورت بلامحل بودنچک باید در دادسرای عمومی و انقلاب شیراز اقامه دعوی نمود .

۴- دعوی کیفری فقط علیه صادر کننده چک امکان دارد زیرا نامبرده دارای مسئولیت کیفری و دیگر اشخاص ( ظهرنویسان یا ضامن ها ) مسئولیت مدنی دارندلذا بر علیه دیگر اشخاص فقط می توان دعوی حقوقی کرد و وجه چک رامطالبه نمود .

مدارک لازم برای اقامه دعوی کیفری :

۱- فتوکپی مصدق( مطابق با اصل شده ) متن و پشت چک ( ۲ نسخه)

۲- فتوکپی مصدق گواهی عدم پرداخت که از بانک دریافت داشته ایم ( ۲ نسخه)

۳- تنظیم شکوائیه ( طبق فرم شماره ۳)

۴- مدارک احراز هویت

۵- ابطال تمبر بابت هزینه مطابق با اصل کردن و پرداخت هزینه شکایت کیفری

هزینه شکایت کیفری :

– تامبلغ یک میلیون ریال ، هزار ریال

– نسبت به مازاد یک میلیون ریال تا ده میلیون ریال ، سه هزارریال و مازاد بر ده میلیون ریال ، ده هزارریال می باشد .پس از تعقیب کیفری صادر کننده چک ، برای مطالبه وجه چک می توان برگ دادخواست را تنظیمو تسلیم دادگاه نمود .

در مقابل عبارت ؛ «با عنایت به پرونده کیفری کلاسه …..» شماره کلاسه پرونده کیفری را که قبلاً در دادسرا مطرح نموده اید ذکر می کنید .

در موارد ذیل صادر کننده چک قابل تعقیب کیفری نیست :

۱- در صورتی که ثابت شود چک سفید امضاء داده شده باشد .

۲- هر گاه در متن چک ، وصول وجه آن منوط به تحقق شرطی شده باشد .

۳- چنانچه در متن چک قید‌شده باشد‌که چک بابت تضمین‌انجام معامله‌با‌تعهدی است .

۴- هرگاه بدون قید در متن چک ثابت شود که وصول چک آن منوط به تحقق شرطی بوده یا چک بابت تضمین انجام معامله یا تعهدی است .

۵- در صورتی که ثابت گردد چک بدون تاریخ صادر شده و یا تاریخ واقعی صدور چک مقدم بر تاریخ مندرج در متن چک باشد .

دوم : دعوی حقوقی به منظور استرداد وجه چک بلامحل:

وقتی بنا به علل قانونی امکان طرح دعوی کیفری برای وصول وجه چک بلامحل نبود میتوان برای استرداد وجه چک علیه ؛ صادر کننده چک ، ظهرنویسان و ضامنین در شعب حقوقی دادگاه اقامه دعوی حقوقی نمود

مدارک لازم :

۱- فتوکپی مصدق متن و ظهر چک بلامحل (۲نسخه)

۲- فتوکپی مصدق گواهی عدم پرداخت ( ۲ نسخه)

۳- وکالت نامه ( در صورت دادشتن وکیل)

۴- قیم نامه(درصورتی که خواهان قیم داشته باشد . )

۵- تنظیم‌دادخواست (حسب فرم شماره‌۵)[دو نسخه] و‌پرداخت‌هزینه‌دادرسی ‌و‌ابطال تمبر

۶- مدارک احراز هویت

سوم : نحوه وصول وجه چک بلامحل از طریق اجراء اداره ثبت اسناد:

شرایط صدور اجرائیه از طریق اجرای ثبت :

۱- بانک محال علیه یکی از بانکهایی باشد که طبق قانون تشکیل شده باشد .

۲- در گواهی عدم پرداخت صادره از بانک،مطابقت امضای صادرکننده چک با نمونه امضای موجود وی در بانک گواهی شده باشد .

۳- موعد پرداخت مبلغ چک فرا رسیده باشد . ( چک تاریخ دار باشد .)

کسانی که می توانند جهت اجرای وجه چک از طریق ثبت اقدام نمایند :

۱- کسی‌که‌برای‌‌اولین بارچک‌را‌به بانک برده و مشخصات خود را در ظهر چک درج کرده باشد .

۲- کسی‌که پس از‌اخذ‌گواهی‌عدم پرداخت ، چک از طریق ظهر نویسی به او منتقل شده است .

۳- کسی که چک از طریق ارث به او رسیده باشد .

اجرائیه ثبتی علیه اشخاص ذیل صادر می شود :

۱- صادر کننده چک

۲- متضامناً علیه صادر کننده و صاحب حساب در مواردی که چک به نمایندگی یا به وکالت از صاحب حساب صادر شده است .

مدارک لازم :

۱- اصل و فتوکپی مصدق متن و ظهر چک

۲- اصل و فتوکپی مصدق گواهی عدم پرداخت از طرف بانک محال علیه

– متقاضی اجرائیه با مدارک فوق به اداره ثبت محل وقوع بانک محال علیه مراجعه و در دایره اجراء اقدام به تکمیل فرم ( فرم شماره ۶) تقاضای صدور اجرائیه می نماید .

– حق‌الاجراء‌۵%‌( نیم‌عشر) اصل مبلغ مورد‌مطالبه است‌که‌پرداخت‌آن‌به‌عهده‌صادر‌کننده‌چک‌می باشد .

چند نکته :

– دعوی کیفری علیه ظهرنویس امکان پذیر نیست .

– اگر ظهر نویسی توسط چند نفر صورت گرفته است ظهر نویسان بطور تضامنی مسئولیت دارند .‌‌ لذا دارنده چک می‌تواند به هر یک و یا همه ظهرنویسان مراجعه نماید .

– ظهرنویسان هم می توانند به ظهر نویس یا ظهرنویسان قبلی مراجعه و وجوه پرداختی را مطالبه نمایند .

وکیل نوین؛ سایت معرفی وکیل تخصصی در کشور

وکیل نوین با گروه وکلا در کشور با تخصصی کردن پرونده‌ها گام مهمی در جهت موفقیت در دادگاه‌ها برداشته است، با تماس و مراجعه هر شهروند ایرانی  به شماره‌های اعلام شده بلافاصله تشکیل پرونده گردیده و وکیل متخصص در آن حیطه متناسب با نوع پرونده شما معرفی می‌گردد .در حین روند پرونده به پیگیری‌های مختلف توسط وکلا و کارشناسان دیگر نظرسنجی‌هایی صورت می‌پذیرد که در صورت عدم رضایت شما مجددا با وکیل دیگری به رایگان مشاوره می‌نمایید، این امر باعث می‌شود علاوه بر تسریع در روند پرونده وکیل معین شده دارای تجارب بالا و پاسخگویی مناسب به موکل را دارا باشد .

در صورت نیاز به وکیل فرم زیر را پر کنید

مشاوره تلفنی با وکیل چک در اصفهان

بهترین وکیل چک و خسارت تاخیر تادیه در سامانه وکیل نوین تونست به من کمک کنه که خیلی زود مبلغ چکم و خسارت تاخیر تادیه را بگیرم که مبلغ هنگفتی هم بود. شما هم اگر به وکیل چک نیاز داشتید، می‌توانید با بهترین وکیل چک در سامانه وکیل نوین ارتباط برقرار کنید.

 

بحث از خسارت تاخیر تادیه در خصوص دیون ومطالبات از نوع وجه رایج هنوز هم از مسائل اختلافی محاکم ماست. هر چند با تصویب قانون آئین دادرسی مدنی جدید مصوب ۷۹ خصوصاْ ماده ی ۵۲۲ آن اختلافات مربوط به مشروعیت یا عدم مشروعیت خسارت تاخیر تادیه پایان یافته است. اما محاکم در مورد اینکه خسارت یاد شده را از چه زمانی می باید محاسبه و مورد حکم قرار دهند هنوز هم با تردیدهایی مواجهند و صدور آراء صدور آراء متهافت در زمینه ی مبدا محاسبه ی خسارت تاخیر تادیه ناشی از همین تردیدهاست.در صورت نیاز به وکیل فرم زیر را پر کنید

مبدا محاسبه ی خسارت تاخیر تادیه

قبل از تصویب قانون آئین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ مقررات مواد ۷۱۹ قانون به بعد قانون آئین دادرسی قدیم در خصوص خسارت تاٌخیر تاٌدیه اجرا می شد و نرخ آن نیز ۱۲% در سال تعیین شده بود همچنین طرفین نمی توانستند نسبت به پرداخت مبلغی زاید بر ۱۲ درصد تراضی نمایند. اگرچه قانون آ.د.م سابق صراحتاً نسبت به خسارت تاٌخیر تاٌدیه تعیین تکلیف نموده بود اما از مدتها قبل اختلاف نظر شدیدی در خصوص مشروعیت پرداخت این خسارت وجود داشت که نهایتاً شورای نگهبان در سال ۱۳۶۴ ضمن پایان دادن به تمامی اختلافات، مقرراتی را که پرداخت خسارت تاٌخیر تاٌدیه را تجویز می نمود، من جمله مواد ۷۱۹ الی ۷۲۳ قانون آئین دادرسی مدنی سابق را غیر قانونی و خلاف شرع انور اعلام نمود. و مفاد این نظریه تا سال ۱۳۷۹ از سوی محاکم به اجرا در می آمد و محاکم از صدور راٌی نسبت به پرداخت خسارت تاٌخیر تاٌدیه امتناع می نمودند. اما فرار بدهکاران از پرداخت مبلغی زاید بر اصل طلب و سوء استفاده آنها از این خلاء قانونی، حقوقدانان را با چالش جدی مواجه ساخت و مجدداً زمزمه هایی برای پرداخت خسارت دیرکرد به منظور جلوگیری از سوء استفاده بدهکاران و حمایت از طلبکاران شروع شد تا اینکه نهایتاً مقررات آئین دادرسی مدنی جدید در سال ۷۹ به تصویب رسید. قانونگذار مجدداً سعی نمود ضمن هماهنگ نمودن خود با شرایط و اوضاع و احوال اجتماع و با گام برداشتن در مسیر عدالت، راه فرار بدهکارانی را که با سوء نیت از پرداخت دین خود طفره می رفتند و قانوناً نیز تکلیفی برای پرداخت مبلغی زائد بر اصل دین نداشتند ببندد. به همین جهت با وضع تبصره ۲ ماده ۵۱۵ قانون جدید اعلام نمود: « … خسارت تاخیر تادیه در موارد قانونی قابل مطالبه می باشد»

اما توجهاً به بیان عام نظریه فقهای شورای نگهبان، ایضاً نظر فقهای معاصر من جمله حضرت امام در تحریر الوسیله که دریافت مبلغی را به عنوان دیرکرد بدهی، ربا و حرام اعلام نموده اند، و همچنین توجهاً به صراحت تبصره ۲ ماده ۵۱۵ دریافت خسارت تاًخیر تاًدیه در حال حاضر محدود و منحصر به موارد قانونی است. اما مساٌله ای که در خصوص خسارت تاٌخیر تاٌدیه بسیار مهم بنظر می رسد اینست که مبداً محاسبه این خسارت از چه زمانی است و مدیون در صورت محکومیت به پرداخت خسارت تاٌخیر تاٌدیه، این خسارت را باید از چه زمانی محاسبه و به دائن پرداخت نماید؟

در پاسخ به این سوال باید دو حالت را از یکدیگر تفکیک نمائیم :

اول- مواریکه طرفین خصوص خسارت تاخیر تادیه در قرارداد یا بصورت شفاهی توافق نموده اند. دوم- مواردیکه طرفین توافقی نسبت به نرخ و میزان خسارت تاٌخیر تاٌدیه ننموده اند.

اول- توافق و تراضی در خصوص خسارت تاخیر تادیه

به تجویز قسمت اخیر ماده ۵۲۲ قانون آئین دادرسی مدنی که بیان می دارد: «… مگر اینکه طرفین به نحو دیگری مصالحه نمایند» در مورد مطالبات مالی چنانچه طرفین ضمن قرارداد یا بطور شفاهی ( با دلیل موجه ) در خصوص میزان خسارت تاخیر تادیه توافق نموده باشند. دادگاه خسارت تاٌخیر را بر مبنای توافق طرفین احتساب خواهد کرد. حکم قسمت اخیر ماده ۵۲۲ بر مبنای ماده ۱۰ قانون مدنی و اصل حاکمیت اراده قابل توجیه بنظر می رسد. علاوه بر ماده ۵۲۲ قانون آئین دادرسی مدنی در ماده واحده قانون الحاق دو تبصره به ماده ۱۵ اصلاحی قانون عملیات بانکی بدون ربا مصوب ۷۶ آمده است :

«… کلیه وجوه و تسهیلات اعطایی که بانکها در اجرای این قانون به اشخاص حقیقی و حقوقی پرداخت نموده یا می نمایند و برابر قرارداد تنظیمی مقرر شده باشد که اشخاص مذکور، در سررسید معینی وجوه و تسهیلات دریافتی به انضمام سود و خسارت و هزینه های ثبتی و اجرایی … را بپردازند، در صورت عدم پرداخت و اعلام بانک بستانکار قابل مطالبه و وصول است… »

هر چند مقررات ماده ۷۲۰ قانون آئین دادرسی مدنی سابق که در موارد وجود قرارداد بین طرفین ، مبداء محاسبه ی خسارت تاخیر تادیه را صراحتاً تعیین نموده بود، در حال حاضر با تصویب قانون آئین دادرسی مدنی مصوب ۷۹ نسخ گردیده است، اما عبارت ذیل ماده ۵۲۲ آ.د.م و ماده واحده ی الحاقی به قانون عملیات بانکی بدون ربا به خوبی موید اینست که در حال حاضر نیز طرفین می توانند در خصوص مبداٌ و میزان خسارت تاخیر تادیه با یکدیگر توافق نمایند.

دوم- عدم توافق قبلی طرفین در مبداٌ خسارت تاخیر تادیه

در بسیاری از موارد طرفین در معاملات خود متعرض مبداء محاسبه خسارت تاخیر تادیه نمی گردند و معمولاً این مطلب را به سکوت برگزار می کنند. حال سوال اساسی این است که در این گونه موارد چه زمانی را باید مبداٌ محاسبه ی خسارت تاخیر تادیه دانست.

در پاسخ به این سوال دو نظر اساسی را می توان ارائه نمود :

نظر اول اینست که، مبداٌ محاسبه را زمان سررسید دین یا طلب فرض کرده و نظر دوم نیز اینست که مبداٌ محاسبه را از زمان مطالبه طلب توسط دائن فرض کنیم. البته مقررات پراکنده ای هم که پرداخت خسارت تاخیر تادیه را تجویز نموده اند قاعده ی عام الشمولی را در این باب وضع ننموده و آراء دادگاهها هم در خصوص هر مورد متفاوت است. به منظور روشن شدن هر چه بیشتر موضوع، هر یک از نظریات فوق را جداگانه ذکر کرده و مقرراتی را که هر یک از نظریات فوق را تقویت می نماید متذکر می گردیم. همچنین سعی خواهیم کرد رویه ی عملی محاکم را با آوردن چند راٌی صادره از دادگاهها ی حقوقی یادآوری نمائیم.

الف: نظریه سررسید

مطابق این نظر ، زمان محاسبه ی خسارت تاخیر تادیه سررسید دین یا طلب می باشد بنابراین چنانچه در مطالبات مستند به سند اعم از عادی و رسمی تاریخ سررسید دین مشخص شده باشد با وجود رسیدن اجل، مدیون از پرداخت دین خود استنکاف ورزد در صورت درخواست خواهان، محکمه علاوه بر پرداخت اصل دین، مدیون را به پرداخت خسارت تاخیر تادیه از زمان سررسید تا یوم پرداخت نیز محکوم خواهد نمود. بنابراین در تعهدات پولی چنانچه مدتی از ثبوت دین بگذرد مدیون باید در هنگام تاٌدیه بدهی، خسارت تاٌخیر تاٌدیه را نیز از هنگام مدیونیت خود تا یوم پرداخت به خواهان بپردازد.

محاسبه ی خسارت تاخیر تادیه در موارد زیر بر پایه این نظریه است:

۱-مطابق تبصره ماده ۲ قانون صدور چک « دارنده می تواند محکومیت صادرکننده را نسبت به پرداخت کلیه خسارات و هزینه های وارد شده که مستقیماً و بطور متعارف در جهت وصول طلب خود از ناحیه وی متحمل شده است اعم از آنکه قبل از صدور حکم یا پس از آن باشد، از دادگاه تقاضا نماید…» در خصوص خسارات و هزینه های مقرر در تبصره یاد شده و مبنای محاسبه ی این خسارات در سال ۷۷ استسفاری از مجمع تشخیص مصلحت نظام صورت پذیرفته و مجمع در پاسخ به این استسفاریه طی ماده واحده ای چنین پاسخ داده است:

« منظور از عبارت « کلیه خسارات و هزینه های وارد شده…» مذکور در تبصره الحاقی به ماده ۲ قانون صدور چک، خسارت تاٌخیر تاٌدیه بر مبنای شاخص تورم از تاریخ چک تا زمان وصول آن که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام شده و هزینه دادرسی و حق الوکاله بر اساس تعرفه های قانونی است…» در حال حاضر رویه عملی محاکم در خصوص مبداء محاسبه خسارت تاٌخیر تاٌدیه اسناد تجاری تبعیت از ماده واحده ی فوق الاشعار است.

رای شعبه ۲۱۲ محاکم حقوقی تهران

در یکی از آراء صادره از شعبه ی ۲۱۲ محاکم حقوقی تهران در خصوص محاسبه خسارت تاٌخیر تاٌدیه چک چنین اظهار نظر شده است.

«… در خصوص دعوی خواهان با وکالت آقای مجتبی زمانی بطرفیت اقای الف به خواسته ی محکومیت خوانده به پرداخت ۱۴۰۶۲۰۰۰۰۰ ریال اصل طلب با احتساب جمیع خسارات قانونی بدین شرح که به موجب ۲۸ فقره چک مبلغ مذکور را از خوانده طلبکار بوده که تا کنون نسبت به پرداخت بدهی از ناحیه خوانده و رفع اشتغال ذمه ی ایشان اقدامی جهت موضوع خواسته معمول ننموده علی ایمال نظر به ارائه ی اصول ۲۸ فقره چک به شماره های …. که حاکی از مدیونیت خوانده با توجه گواهینامه های عدم پرداخت بانک محال علیه می نماید و خوانده نیز با وصف ابلاغ قانونی در رد اظهارات خواهان دفاعی ننموده است.اشتغال ذمه ی خوانده به میزان خواسته ثابت و به استناد مواد ۱۹۴- ۱۹۸- ۵۱۹- ۵۲۲ قانون آئین دادرسی مدنی حکم به الزام خوانده به پرداخت مبلغ یک میلیارد و چهارصد و شش میلیون ریال بابت اصل خواسته و خسارت تاٌخیر تاٌدیه از زمان سررسید هر یک از چکها تا زمان اجرای دادنامه که در حین اجرای حکم محاسبه می گردد و از باب قاعده نسبیت به پرداخت مبلغ حق الوکاله قانونی و … ریال خسارت دادرسی در حق خواهان محکوم می نماید…»

رای شعبه ۸۴ حقوقی تهران

در راٌی دیگری که از شعبه ۸۴ حقوقی تهران در خصوصی مطالبه وجه پنج فقره سفته اصرار یافته، شعبه مربوطه چنین نظر داده است:

در خصوص دعوی مجتبی زمانی بوکالت از آقای الف به طرفیت آقای ب به خواسته مطالبه مبلغ دویست و پنجاه میلیون ریال بابت ۵ فقره سفته بعلاوه خسارت تاخیر تادیه و حق الوکاله وکیل و هزینه دادرسی با توجه به تصاویر مصدق سفته های مدرکیه خواهان به شماره خزانه داری کل … با سررسید جملگی ۱/۹/۸۶ و با التفات به اینکه وجود سفته ها از جمله اسناد تجاری است و در ید خواهان ظهور بر اشتغال ذمه خوانده در برابر وی دارد و خوانده برای برائت ذمه خویش ایراد و یا دفاع موثری بعمل نیاورده است و ادعای وب مبنی بر اینکه سفته ها را به خواهان نداده و ایشان را نمی شناسد با توجه به اوصاف اسناد تجاری که قابل انتقال می باشند مردود است لذا دعوی مطروحه موجه تشخیص و با استناد مواد ۳۰۸- ۳۰۹ ناظر بر ماده ۲۴۹ قانون تجارت و مواد ۱۹۸- ۵۱۹- ۵۲۲ قانون آئین دادرسی مدنی حکم به محکومیت خوانده بپرداخت مبلغ دویست و پنجاه میلیون ریال بابت اصل خواسته و مبلغ چهار میلیون و نهصد و پنجاه و یک هزار ریال بابت هزینه داری و خسارت تاٌخیر تاٌدیه از تاریخ سررسید سفته تا زمان اجرای حکم بر مبنای شاخص بانک مرکزی و حق الوکاله وکیل مطابق تعرفه قانونی در حق خواهان صادر و اعلام می گردد»

۲- وفق تبصره الحاقی به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی مصوب ۲۹/۴/۷۶« چنانچه مهریه رایج باشد متناسب با تغییر شاخص قیمت سالانه زمان تاٌدیه نسبت به سال اجرایعقد که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین می گردد محاسبه و پرداخت خواهد شدمگر اینکه زوجین در حین اجرای عقد به نحو دیگری تراضی کرده باشند…»

در ماده ۲ آئین نامه اجرای این قانون نیز آمده است:

« نحوه محاسبه مهریه وجه رایج بدین صورت است: متوسط شاخص بها در سال قبل، تقسیم بر متوسط شاخص بها در سال وقوع عقد حزب در مهریه مندرج در عقد نامه.»بنابراین و مثلاً اگر زوجه ای که در سال ۱۳۵۰ با مهریه ی پنجاه هزار تومان ازدواج نموده و در سال ۱۳۸۷ قصد مطالبه مهریه ی خود را دارد خسارت تاخیر تادیه از زمان سررسید (با فرض عند المطالبه بودن مهریه در زمان وقوع عقد) محاسبه می گردد.

رای شعبه ۲۳۲ دادگاه خانواده تهران

در یکی از آراء صادره از سوی شعبه ۲۳۲ دادگاه خانواده تهران چنین اظهار نظر گردیده است:

« در خصوص دادخواست خانم الف با وکالت مجتبی زمانی بطرفیت آقای ب به خواسته صدور حکم به محکومیت خوانده به پرداخت مهریه ما فی القباله به نرخ روز با احتساب هزینه دادرسی با توجه به مجموع محتویات پرونده و ملاحظه سند نکاحیه تنظیمی در دفترخانه شماره و با احراز رابطه زوجیت زوجین و اثبات اشتغال ذمه خوانده در قبال مهریه زوجه به نرخ روز و با توجه به اظهارات طرفین حسب صورتجلسه مورخه و اینکه خوانده دلیلی که حاکی از پرداخت تمام یا قسمتی از مهریه به زوجه باشد ارائه ننموده و استمرار و بقاء دین بر زوج محرز می باشد خواسته خواهان موجه تشخیص فلذا مستنداً به ماده ۱۹۸ و ۵۱۹ قانون آئین دادرسی مدنی حکم به محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ بیست میلیون و یکصد و هفتاد و یک هزار تومان و خسارت دادرسی بابت مهریه در حق خواهان به نرخ روز صادر و اعلام می گردد…»

۳- مطابق ماده ۵ آئین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا و تبصره ذیل آن مصوب ۷۸ « بستانکار با وثیقه باید در تقاضا نامه صدور اجرائیه از دفترخانه نکات ذیل را بنویسید :

۴- میزان خسارت تاخیر تادیه فی ما بین متعهد و متعهد له ( در امور بانکها و مراجعی که قانوناً حق دریافت آنها را داردند ) تا تاریخ صدور اجرائیه انجام می شود و بعد از آن با اداره ثبت مربوطه است » عبارت « … میزان خسارت تاٌخیر تاٌدیه تا روز درخواست اجرائیه … » نشان دهنده ی این مطلب است که در آئین نامه صدر الاشعار مبداٌ محاسبه ی خسارت تاخیر تادیه از روز سررسید سند در نظر گرفته شده است.

ب- نظریه مطالبه

مطابق این نظر، مبداء محاسبه ی خسارت تاخیر تادیه را باید هنگامی فرض کرد که دائن بطور رسمی یا غیر رسمی طلب خود را مطالبه کرده باشد. و از تاریخ مطالبه ی طلب است که طلبکار استحقاق دریافت خسارت تاخیر تادیه را پیدا می کند. مبداٌ محاسبه خسارت تاٌخیر تاٌدیه در ماده ۳۰۴ قانون تجارت بر پایه ی این نظر است.

« خسارت تاخیر تادیه مبلغ اصلی برات که به واسطه ی عدم تاٌدیه اعتراض شده است از روز اعتراض و خسارت تاٌخیر تاٌدیه، مخارج اعتراض و مخارج برات رجوعی فقط از تاریخ اقامه ی دعوی محسوب می شود»

چنانچه با اندک مسامحه ای اعتراض و اقامه ی دعوی را مطالبه بنامیم، در این صورت ماده ۳۰۴ قانون تجارت کاملاً منطبق با نظریه اخیر الذکر خواهد بود. چه اینکه قبل از اعتراض عدم تاٌدیه و یا قبل از اقامه دعوی قصد مطالبه طلب از سوی خواهان مسجل نیست بلکه از تاریخ مطالبه است که طلبکار قصد واقعی خود را مبنی بر دریافت طلب بروز می دهد. عده ای از حقوقدانان معتقدند مبداٌ محاسبه ی خسارت تاخیر تادیه در دعاوی که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج ( موضوع ماده ۵۲۲ قانون آئین دادرسی مدنی ) می باتشد نیز از هنگامی است کهبستانکار دین را خواسته باشد . در این صورت دادگاه از تاریخ مطالبه تا روز صدور حکم نسبت به پرداخت خسارت تاخیر تادیه حکم خواهد داد. تاریخ مطالبه نیز با توجه به تاریخ تقدیم اظهارنامه یا درخواست شفاهی یا تاریخ تقدیم دادخواست تعیین خواهد شد. البته رویه ی معمول محاکم نیز در خصوص پرداخت خسارت تاخیر تادیه ی مطالبات پولی، برمبنای تاریخ مطالبه ی خواهان است.

نتیجه:

۱-با توجه به ذیل ماده ۵۲۲ قانون آ.د.م و تبصره ۱ ماده ۱۵ قانون عملیات بانکی بدون ربا و مطابق ماده ۱۰ قانون مدنی و اصل حاکمیت اراده توافق طرفین در خصوص مبداٌ و میزان خسارت تاخیر تادیه بلا اشکال است

-نظر به اینکه تبصره ۲ ماده ۵۱۵ قانون آئین دادرسی مدنی مطالبه ی خسارت تاخیر تادیه را فقط در موارد قانونی تجویز نموده و قبل از تصویب قانون یاد شده، نظریه ی شورای نگهبان در خصوص نامشروع بودن اخذ خسارت تاٌخیر تاٌدیه ملاک عمل محاکم دادگستری بوده است. پرداخت خسارت در هر مورد باید به موجب قوانین و مقررات خاص آن مورد صورت پذیرد.

۳-در حال حاضر مبداٌ محاسبه ی خسارت تاٌخیر تاٌدیه و رویه ی عملی محاکم در مورد اوراق تجاری ، مهریه و اسناد موضوع آئین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا از تاریخ سررسید سند می باشد.

۴-هر چند ماده ی ۵۲۲ قانون آ.د.م صراحتاً مبداٌ محاسبه ی خسارت را در خصوص دیون از نوع وجه رایج تعیین نکرده و به نوعی به اجمال برگذار نموده است اما به نظر می رسد در حال حاضر نظریه ی

احتساب خسارت از تاریخ مطالبه دارای اقبال بیشتری است چه اینکه :

-رویه ی اکثر محاکم تمایل به این مبنا است.

-ماده ۵۲۲ آ.د.م دارای قیودی است که یکی از آنها «تمکن مدیون» میباشد .

بنظر میرسد با آوردن این قید قانونگذار قصد داشته حداقل خسارت را به مدیون تحمیل کند. واین نظر با احتساب خسارت از زمان مطالبه بهتر تامین میگردد.

-ممکن است بسیاری از طلبکاران به عمد از وصول طلب خود استنکاف نموده و با گذشت مدت مدیدی از سررسید طلبشان، خسارت تاخیر تادیه هنگفتی را به بدهکار تحمیل نمایند.

-در برخی از موارد بدهکار از وجود دین خود بی اطلاع است و تبعیت از نظریه ی سررسید موجب اجحاف در حق بدهکار است در حالیکه طلبکار همیشه می تواند طلب خود را مطالبه نماید.

منابع :

۱-سماواتی، حشمت اله، خسارت ناشی از عدم انجام تعهدات قراردادی، چاپ دوم، انتشارات خط سوم، ۱۳۸۰ ۲-شمس،عبدالله، آئین دارسی مدنی، چاپ ۱۵، انتشارات دراک، جلد دوم، ۱۳۸۶ ۳-شهیدی، مهدی، آثار قراردادها و تعهدات، چاپ دوم، انتشارات مجد، ۱۳۸۳ ۴-صفایی، سید حسین، دوره مقدماتی حقوق مدنی، موسسه عالی حسابداری، ۱۳۵۱ ۵-قاسم زاده، سید مرتضی، اصول قراردادها وتعهدات، چاپ ۸، انتشارات دادگستر،۱۳۸۷ ۶-کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی، چاپ چهارم، شرکت سهامی انتشار، ۱۳۸۳ ۷-قانون مدنی ۸-قانون تجارت ۹-قانون آئین دارسی مدنی ۱۰-آئین نامه ی اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا

وکیل نوین؛ سایت معرفی وکیل تخصصی در کشور

وکیل نوین با گروه وکلا در کشور با تخصصی کردن پرونده‌ها گام مهمی در جهت موفقیت در دادگاه‌ها برداشته است، با تماس و مراجعه هر شهروند ایرانی به شماره‌های اعلام شده بلافاصله تشکیل پرونده گردیده و وکیل متخصص در حیطه خسارت تاخیر تادیه معرفی می‌گردد .در حین روند پرونده به پیگیری‌های مختلف توسط وکلا و کارشناسان دیگر نظرسنجی‌هایی صورت می‌پذیرد که در صورت عدم رضایت شما مجددا با وکیل دیگری به رایگان مشاوره می‌نمایید، این امر باعث می‌شود علاوه بر تسریع در روند پرونده وکیل معین شده دارای تجارب بالا و پاسخگویی مناسب به موکل را دارا باشد .

در صورت نیاز به وکیل فرم زیر را پر کنید

وکیل متخصص برای توقیف حساب های بانکی

در سامانه وکیل نوین بهترین وکلابرای توقیف حساب‌ های بانکی هستند که می‌توانید با ارتباط با آن‌ها مشکل خود را سریع برطرف کرده و به حق و حقوقات خود برسید.

در صورت نیاز به وکیل فرم زیر را پر کنید

همواره یکی از بزرگترین دغدغه‌های طلبکار این بوده است که دسترسی به اموال بدهکار داشته باشد تا بتواند از محل آن اموال، طلب خود را وصول کند. این در حالی است که غالباً طلبکار به دلیل عدم حمایت های قانونی در این مورد موفق به شناسایی اموال محکوم علیه نمی شد. یکی از همین موارد عدم توفیق، عجز طلبکار نسبت به شناسایی و توقیف حساب‌ های بانکی محکوم علیه است. اما در ادامه به بیان برخی حمایت‌های قانونگذار از محکوم له در جهت توقیف و شناسایی حساب های بانکی محکوم علیه خواهیم پرداخت.

قانونگذار در ماده ۱۹ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی بیان می دارد:

مرجع اجرا کننده رأی باید به درخواست محکومٌ له به بانک مرکزی دستور دهد که فهرست کلیه حساب‌ های بانکی محکومٌ علیه در بانک ها و مؤسسات مالی و اعتباری را برای توقیف به مرجع مذکور تسلیم کند. همچنین مطابق تبصره ۱ ماده موصوف، مراجع مذکور در این ماده مکلفند به دستور دادگاه فهرست و مشخصات اموال متعلق به محکومٌ علیه و نیز فهرست نقل و انتقالات و هر نوع تغییر دیگر در اموال مذکور از زمان یک سال قبل از صدور حکم قطعی به  بعد را به دادگاه اعلام کنند.

تبصره ۲ :

مفاد این ماده در مورد اجرای قرارهای تأمین خواسته موضوع ماده (۱۰۸) قانون آیین  دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۲۱/۱/۱۳۷۹ و نیز اجرای مفاد اسناد رسمی مجری است.

ماده ۲۰ :

هر یک از مدیران یا مسؤولان مراجع مذکور در ماده (۱۹) این قانون که به تکلیف مقرر پیرامون شناسایی اموال اشخاص حقیقی و حقوقی و حساب‌های بانکی عمل نکند به انفصال درجه شش  از خدمات عمومی و دولتی محکوم می شود. این حکم در مورد مدیران و مسؤولان کلیه مراجعی که به هر نحو اطلاعاتی در مورد اموال اشخاص دارند و مکلفند اطلاعات خود مطابق ماده مذکور را در اختیار قوه قضاییه قرار دهند نیز در صورت عدم اجرای این تکلیف مجری است.

در خصوص این مواد نکاتی را به اختصار بیان می نماییم:

۱- پیش از این و در راستای امکان بررسی حساب های بانکی اشخاص باید بگوییم که مطابق ماده ۱۵۱ قانون آئین دادرسی کیفری اصلاحی۲۴/۳/۱۳۹۴، بازپرس فقط در موارد ضروری می توانست، به منظور کشف جرم و یا دستیابی به ادله وقوع جرم، حسابهای بانکی اشخاص را با تایید رئیس حوزه قضایی کنترل نماید. این در حالی است که مطابق قانون جدید نحوه اجرای محکومیت های مالی، دادگاه ها در مقابل درخواست محکوم له مکلف به شناسایی حساب های بانکی اشخاص می باشند.

۲- علاوه بر الزام بانک مرکزی نسبت به شناسایی و اعلام حساب های بانکی اشخاص در بانکها، بررسی حسابهای اشخاص در موسسات مالی نیز بر عهده بانک مرکزی خواهد بود.

۳- در راستای اجرای تبصره دو ماده ۱۹ قانون موصوف، چنانچه متقاضی تامین خواسته بخواهد در راستای توقیف حساب های بانکی شخص، از طریق تامین نمودن حساب های بانکی وی اقدام نماید، این امکان را خواهد داشت تا با استناد به ماده موصوف،بتواند حتی پیش از طرح دعوای اصلی اقدام به شناسایی و توقیف حساب های بانکی فرد بنماید.همچنین آنکه اقدام موثر از طریق دوایر اجرای مفاد اسناد رسمی منوط به معرفی و سراغ داشتن مال از محکوم علیه می باشد،درحالیکه مطابق مقرره فوق حتی در صورتیکه متقاضی اقدام از طریق دوایر اجرای ثبت اموالی از محکوم علیه سراغ نداشته باشد،با استناد به این مقرره خواهد توانست نسبت به شناسایی اموال مدیون اقدام نماید. این در حالی است که مطابق ماده ۲۰ قانون موصوف چنانچه هریک از اشخاص یا مدیران مراجع گفته شده در فوق از تکلیف خود مبنی بر شناسایی نمودن اموال مدیون امتناع نمایند، مستوجب انفصال از خدمت خواهند بود.