حفظ اموال محجورین قبل از تعیین قیم
قبل از تعیین قیم، حفظ اموال محجورین بر عهده دادستان است که وظیفه مدعی‌العموم را عهده‌دار است.
ماده ۱۲۱۴ قانون مدنی مقرر می‌دارد:
«حفظ و نظارت در اموال صغار و مجانین و اشخاص غیررشید، مادامی که برای آن‌ها قیم تعیین نشده، به عهده مدعی‌العموم خواهد بود. طرز حفظ و نظارت مدعی‌العموم به موجب نظام‌نامه وزارت عدلیه معین خواهد شد.»
دادستان یا مدعی‌العموم، هرگاه از وجود محجوری اطلاع یابد، باید فوراً کلیه لوازم و اموال او را صورت‌برداری نماید و از حیف‌ومیل شدن اموال و دارایی‌های محجور جلوگیری کند تا پس از تعیین قیم، اموال و دارایی محجور را به دست امین بسپارد یا در محل نگهداری کند تا پس از رسیدگی و تعیین قیم، اموال و دارایی را به قیم تحویل دهد.
وظایف دادستان در امور حسبی
وظایف اداری که دادستان باید در امور حسبی ایفا کند، عبارت‌اند از:
۱. حفظ حقوق صغار و مجانین؛
۲. حفظ حقوق غایبان مفقودالاثر؛
۳. حفظ ترکه متوفی در صورت غیبت یا معلوم نبودن ورثه یا بعضی از آن‌ها.
برای اجرای وظایف اداری دادستان در این رابطه، دفتری با عنوان «دفتر سرپرستی امور محجورین و تحریر ترکه» در حوزه قضایی شهرستان تشکیل می‌شود. این دفتر بر اساس نظام‌نامه دفتر امور محجورین و تحریر ترکه مصوب سیزدهم مرداد ۱۳۱۶ تشکیل و اداره می‌شود. کارکنان آن نیز ممکن است از میان افرادی غیر از مستخدمین دولت انتخاب شوند.
ماده ۱ نظام‌نامه دفتر امور محجورین و تحریر ترکه مقرر می‌دارد:
«در حوزه هر محکمه بدایت، دفتر امور محجورین و تحریر ترکه در پارکه و به مسئولیت مدعی‌العموم بدایت تشکیل می‌شود. اداره دفتر مذکور، بر حسب مورد و اقتضای محل، ممکن است به یک نفر از اعضای قضایی یا اداری وزارت عدلیه واگذار شده و به دستور مدعی‌العموم انجام وظیفه کند.»
بخش‌های دفتر امور محجورین و تحریر ترکه
دفتر امور محجورین و تحریر ترکه در چهار قسمت فعالیت می‌کند و فعالیت‌های خود را در چهار دفتر مستقل ثبت و ضبط می‌نماید:
۱. دفتر حفظ حقوق صغار؛
۲. دفتر حفظ حقوق مجانین و سفها؛
۳. دفتر حفظ حقوق غایبان مفقودالاثر؛
۴. دفتر حفظ ترکه بلاوارث و ترکه متوفی در صورت غیبت یا محجور بودن بعضی از ورثه یا تمام آن‌ها.
تمام دفاتر فوق‌الذکر زیر نظر دادستان انجام وظیفه می‌کنند.
اقدامات دادستان برای حفظ حقوق صغار
مدعی‌العموم موظف است پس از اطلاع از وجود صغیر، از طریق نمایندگان قانونی خود، از قبیل کلانترها، نیروی انتظامی، ضابطان قضایی و عمال، دستور لازم را برای بازرسی در امور زیر صادر کند:
تعداد صغار؛
میزان دارایی؛
وجود یا عدم وجود ولی خاص؛
اقارب، وابستگان یا اشخاص شایسته برای قیمومت؛
میزان درآمد سالیانه؛
هزینه‌های مربوط به آنان.
نتایج تحقیقات و بررسی‌ها باید به مدعی‌العموم گزارش شود تا وی بتواند برای حفظ حقوق صغار، تصمیمات شایسته اتخاذ نماید.
اقدامات دادستان در مورد مجانین و سفها
هرگاه مدعی‌العموم از وجود مجنون یا سفیه اطلاع پیدا کند، باید همانند آنچه در مورد صغار انجام می‌دهد، تحقیقات لازم را در مورد مجنون یا سفیه نیز به عمل آورد و نظر پزشکی قانونی را اخذ کند. در صورت نبودن پزشک پزشکی قانونی، باید نظر پزشک متخصص را برای اتخاذ تصمیمات مقتضی دریافت نماید و در صورت احراز جنون یا سفه، اقدامات قانونی لازم را به عمل آورد.
اقدامات دادستان در مورد غایبان و ترکه متوفی
هرگاه مدعی‌العموم از غیبت تمام یا بعضی از ورثه یا وجود غایبان مفقودالاثر اطلاع پیدا کند، علاوه بر انجام بازرسی‌های لازم، باید اقدامات مقتضی را برای تأمین اموال آنان انجام دهد.
با اطلاع از وجود صغیر، مجنون، سفیه، غایب مفقودالاثر یا ترکه‌ای که تمام یا بعضی از ورثه آن غایب باشند، دفتر امور محجورین و تحریر ترکه موظف است وسایل لازم را برای صورت‌برداری از اموال و جلوگیری از تفریط و حیف‌ومیل شدن آن‌ها، مطابق قانون، فراهم نماید.
چنانچه نگهداری بعضی از اموال مذکور مستلزم زحمت و اشغال مکان وسیع باشد، به دستور مدعی‌العموم، آن اموال به موجب صورت‌مجلس و از طریق مزایده به فروش می‌رسند و عواید حاصل از فروش، برای تامین هزینه نگهداری و تربیت صغار، مجانین و سفها به مصرف می‌رسد.